巴利《小部》· 本生

Kiccākiccaṁ na jānāsi,

sampatto kālapariyāyaṁ.

Aḍḍhummatto udīresi,

yo seyyā maññasitthiyo;

Bahusādhāraṇā hetā,

soṇḍānaṁva surāgharaṁ.

Māyā cesā marīcī ca,

soko rogo cupaddavo;

Kharā ca bandhanā cetā,

maccupāsā guhāsayā;

Tāsu yo vissase poso,

so naresu narādhamo”.

“Yaṁ vuddhehi upaññātaṁ,

ko taṁ ninditumarahati;

Mahābhūtitthiyo nāma,

lokasmiṁ udapajjisuṁ.

Khiḍḍā paṇihitā tyāsu,

rati tyāsu patiṭṭhitā;

Bījāni tyāsu rūhanti,

yadidaṁ sattā pajāyare;

Tāsu ko nibbide poso,

pāṇamāsajja pāṇibhi.

Tvameva nañño sumukha,

thīnaṁ atthesu yuñjasi;

Tassa tyajja bhaye jāte,

bhītena jāyate mati.

Sabbo hi saṁsayaṁ patto,

bhayaṁ bhīru titikkhati;

Paṇḍitā ca mahantāno,

atthe yuñjanti duyyuje.

Etadatthāya rājāno,

sūramicchanti mantinaṁ;

Paṭibāhati yaṁ sūro,

āpadaṁ attapariyāyaṁ.

Mā no ajja vikantiṁsu,

rañño sūdā mahānase;

Tathā hi vaṇṇo pattānaṁ,

phalaṁ veḷuṁva taṁ vadhi.

Muttopi na icchi uḍḍetuṁ,

Sayaṁ bandhaṁ upāgami;

Sopajja saṁsayaṁ patto,

Atthaṁ gaṇhāhi mā mukhaṁ.

So taṁ yogaṁ payuñjassu,

yuttaṁ dhammūpasaṁhitaṁ;

Tava pariyāpadānena,

mama pāṇesanaṁ cara”.

“Mā bhāyi patataṁ seṭṭha,

na hi bhāyanti tādisā;

Ahaṁ yogaṁ payuñjissaṁ,

yuttaṁ dhammūpasaṁhitaṁ;

Mama pariyāpadānena,

khippaṁ pāsā pamokkhasi”.

So luddo haṁsakājena,

rājadvāraṁ upāgami;

“Paṭivedetha maṁ rañño,

dhataraṭṭhāyamāgato”.

Te disvā puññasaṅkāse,

ubho lakkhaṇasammate;

Khalu saṁyamano rājā,

amacce ajjhabhāsatha.

“Detha luddassa vatthāni,

annaṁ pānañca bhojanaṁ;

Kāmaṅkaro hiraññassa,

yāvanto esa icchati”.

Disvā luddaṁ pasannattaṁ,

Kāsirājā tadabravi;

“Yadyāyaṁ samma khemaka,

Puṇṇā haṁsehi tiṭṭhati.

Kathaṁ rucimajjhagataṁ,

pāsahattho upāgami;

Okiṇṇaṁ ñātisaṅghehi,

nimmajjhimaṁ kathaṁ gahi”.

“Ajja me sattamā ratti,

adanāni upāsato;

Padametassa anvesaṁ,

appamatto ghaṭassito.

Athassa padamaddakkhiṁ,

carato adanesanaṁ;

Tatthāhaṁ odahiṁ pāsaṁ,

evaṁ taṁ dijamaggahiṁ”.

“Ludda dve ime sakuṇā,

atha ekoti bhāsasi;

Cittaṁ nu te vipariyattaṁ,

adu kiṁ nu jigīsasi”.

“Yassa lohitakā tālā,

tapanīyanibhā subhā;

Uraṁ saṁhacca tiṭṭhanti,

so me bandhaṁ upāgami.

Athāyaṁ bhassaro pakkhī,

abaddho baddhamāturaṁ;

Ariyaṁ bruvāno aṭṭhāsi,

cajanto mānusiṁ giraṁ”.

“Atha kiṁ dāni sumukha,

Hanuṁ saṁhacca tiṭṭhasi;

Adu me parisaṁ patto,

Bhayā bhīto na bhāsasi”.

“Nāhaṁ kāsipati bhīto,

ogayha parisaṁ tava;

Nāhaṁ bhayā na bhāsissaṁ,

vākyaṁ atthamhi tādise”.

“Na te abhisaraṁ passe,

na rathe napi pattike;

Nāssa cammaṁ va kīṭaṁ vā,

vammite ca dhanuggahe.

Na hiraññaṁ suvaṇṇaṁ vā,

nagaraṁ vā sumāpitaṁ;

Okiṇṇaparikhaṁ duggaṁ,

daḷhamaṭṭālakoṭṭhakaṁ;

Yattha paviṭṭho sumukha,

bhāyitabbaṁ na bhāyasi”.

“Na me abhisarenattho,

nagarena dhanena vā;

Apathena pathaṁ yāma,

antalikkhecarā mayaṁ.

Sutā ca paṇḍitā tyamhā,

nipuṇā atthacintakā;

Bhāsematthavatiṁ vācaṁ,

sacce cassa patiṭṭhito.

Kiñca tuyhaṁ asaccassa,

anariyassa karissati;