巴利《小部》· 本生

Musāvādissa luddassa,

bhaṇitampi subhāsitaṁ.

Taṁ brāhmaṇānaṁ vacanā,

imaṁ khemamakārayi;

Abhayañca tayā ghuṭṭhaṁ,

imāyo dasadhā disā.

Ogayha te pokkharaṇiṁ,

vippasannodakaṁ suciṁ;

Pahūtaṁ cādanaṁ tattha,

ahiṁsā cettha pakkhinaṁ.

Idaṁ sutvāna nigghosaṁ,

āgatamha tavantike;

Te te bandhasma pāsena,

etaṁ te bhāsitaṁ musā.

Musāvādaṁ purakkhatvā,

icchālobhañca pāpakaṁ;

Ubho sandhimatikkamma,

asātaṁ upapajjati”.

“Nāparajjhāma sumukha,

napi lobhāva maggahiṁ;

Sutā ca paṇḍitātyattha-

nipuṇā atthacintakā.

Appevatthavatiṁ vācaṁ,

byāhareyyuṁ idhāgatā;

Tathā taṁ samma nesādo,

vutto sumukha maggahi”.

“Neva bhītā kāsipati,

upanītasmi jīvite;

Bhāsematthavatiṁ vācaṁ,

sampattā kālapariyāyaṁ.

Yo migena migaṁ hanti,

pakkhiṁ vā pana pakkhinā;

Sutena vā sutaṁ kiṇyā,

kiṁ anariyataraṁ tato.

Yo cāriyarudaṁ bhāse,

anariyadhammavassito;

Ubho so dhaṁsate lokā,

idha ceva parattha ca.

Na majjetha yasaṁ patto,

na byādhe pattasaṁsayaṁ;

Vāyametheva kiccesu,

saṁvare vivarāni ca.

Ye vuddhā abbhatikkantā,

sampattā kālapariyāyaṁ;

Idha dhammaṁ caritvāna,

evaṁte tidivaṁ gatā.

Idaṁ sutvā kāsipati,

dhammamattani pālaya;

Dhataraṭṭhañca muñcāhi,

haṁsānaṁ pavaruttamaṁ”.

“Āharantudakaṁ pajjaṁ,

āsanañca mahārahaṁ;

Pañjarato pamokkhāmi,

dhataraṭṭhaṁ yasassinaṁ.

Tañca senāpatiṁ dhīraṁ,

nipuṇaṁ atthacintakaṁ;

Yo sukhe sukhito rañño,

dukkhite hoti dukkhito.

Ediso kho arahati,

piṇḍamasnātu bhattuno;

Yathāyaṁ sumukho rañño,

pāṇasādhāraṇo sakhā”.

Pīṭhañca sabbasovaṇṇaṁ,

Aṭṭhapādaṁ manoramaṁ;

Maṭṭhaṁ kāsikamatthannaṁ,

Dhataraṭṭho upāvisi.

Kocchañca sabbasovaṇṇaṁ,

veyyagghaparisibbitaṁ;

Sumukho ajjhupāvekkhi,

dhataraṭṭhassanantarā.

Tesaṁ kañcanapattehi,

puthū ādāya kāsiyo;

Haṁsānaṁ abhihāresuṁ,

aggarañño pavāsitaṁ.

Disvā abhihaṭaṁ aggaṁ,

kāsirājena pesitaṁ;

Kusalo khattadhammānaṁ,

tato pucchi anantarā.

“Kaccinnu bhoto kusalaṁ,

kacci bhoto anāmayaṁ;

Kacci raṭṭhamidaṁ phītaṁ,

dhammena manusāsasi”.

“Kusalañceva me haṁsa,

atho haṁsa anāmayaṁ;

Atho raṭṭhamidaṁ phītaṁ,

dhammenaṁ manusāsahaṁ”.

“Kacci bhoto amaccesu,

doso koci na vijjati;

Kacci ca te tavatthesu,

nāvakaṅkhanti jīvitaṁ”.

“Athopi me amaccesu,

doso koci na vijjati;

Athopi te mamatthesu,

nāvakaṅkhanti jīvitaṁ”.

“Kacci te sādisī bhariyā,

assavā piyabhāṇinī;

Puttarūpayasūpetā,

tava chandavasānugā”.

“Atho me sādisī bhariyā,

assavā piyabhāṇinī;

Puttarūpayasūpetā,

mama chandavasānugā”.

“Kacci raṭṭhaṁ anuppīḷaṁ,

akutociupaddavaṁ;

Asāhasena dhammena,

samena manusāsasi”.

“Atho raṭṭhaṁ anuppīḷaṁ,

akutociupaddavaṁ;

Asāhasena dhammena,

samena manusāsahaṁ”.

“Kacci santo apacitā,

Asanto parivajjitā;

No ce dhammaṁ niraṅkatvā,

Adhammamanuvattasi”.

“Santo ca me apacitā,

asanto parivajjitā;

Dhammamevānuvattāmi,

adhammo me niraṅkato”.

“Kacci nānāgataṁ dīghaṁ,

samavekkhasi khattiya;