巴利《小部》· 本生

Upaḍḍhabhāgaṁ bhattassa,

dadāmi yo me icchati.

Cātuddasiṁ pañcadasiṁ,

sadā upavasāmahaṁ;

Na cāpi bhūte hiṁsāmi,

theyyañcāpi vivajjayiṁ.

Sabbameva hi nūnetaṁ,

suciṇṇaṁ bhavati nipphalaṁ;

Niratthaṁ maññidaṁ sīlaṁ,

alāto bhāsatī yathā.

Kalimeva nūna gaṇhāmi,

asippo dhuttako yathā;

Kaṭaṁ alāto gaṇhāti,

kitavosikkhito yathā.

Dvāraṁ nappaṭipassāmi,

yena gacchāmi suggatiṁ;

Tasmā rāja parodāmi,

sutvā kassapabhāsitaṁ”.

Bījakassa vaco sutvā,

rājā aṅgati mabravi;

“Natthi dvāraṁ sugatiyā,

niyatiṁ kaṅkha bījaka.

Sukhaṁ vā yadi vā dukkhaṁ,

niyatiyā kira labbhati;

Saṁsārasuddhi sabbesaṁ,

mā turittho anāgate.

Ahampi pubbe kalyāṇo,

brāhmaṇibbhesu byāvaṭo;

Vohāramanusāsanto,

ratihīno tadantarā.

Punapi bhante dakkhemu,

saṅgati ce bhavissati”;

Idaṁ vatvāna vedeho,

paccagā sanivesanaṁ.

Tato ratyā vivasāne,

upaṭṭhānamhi aṅgati;

Amacce sannipātetvā,

idaṁ vacanamabravi.

“Candake me vimānasmiṁ,

sadā kāme vidhentu me;

Mā upagacchuṁ atthesu,

guyhappakāsiyesu ca.

Vijayo ca sunāmo ca,

senāpati alātako;

Ete atthe nisīdantu,

vohārakusalā tayo”.

Idaṁ vatvāna vedeho,

“kāmeva bahumaññatha;

Na cāpi brāhmaṇibbhesu,

atthe kismiñci byāvaṭo”.

Tato dvesattarattassa,

vedehassatrajā piyā;

Rājakaññā rucā nāma,

dhātimātaramabravi.

“Alaṅkarotha maṁ khippaṁ,

sakhiyo cālaṅkarontu me;

Suve pannaraso dibyo,

gacchaṁ issarasantike”.

Tassā mālyaṁ abhihariṁsu,

candanañca mahārahaṁ;

Maṇisaṅkhamuttāratanaṁ,

nānāratte ca ambare.

Tañca soṇṇamaye pīṭhe,

nisinnaṁ bahukitthiyo;

Parikiriya pasobhiṁsu,

rucaṁ ruciravaṇṇiniṁ.

Sā ca sakhimajjhagatā,

sabbābharaṇabhūsitā;

Sateratā abbhamiva,

candakaṁ pāvisī rucā.

Upasaṅkamitvā vedehaṁ,

vanditvā vinaye rataṁ;

Suvaṇṇakhacite pīṭhe,

ekamantaṁ upāvisi.

Tañca disvāna vedeho,

accharānaṁva saṅgamaṁ;

Rucaṁ sakhimajjhagataṁ,

idaṁ vacanamabravi.

“Kacci ramasi pāsāde,

antopokkharaṇiṁ pati;

Kacci bahuvidhaṁ khajjaṁ,

sadā abhiharanti te.

Kacci bahuvidhaṁ mālyaṁ,

ocinitvā kumāriyo;

Gharake karotha paccekaṁ,

khiḍḍāratiratā muhuṁ.

Kena vā vikalaṁ tuyhaṁ,

kiṁ khippaṁ āharantu te;

Manokarassu kuḍḍamukhī,

api candasamamhipi”.

Vedehassa vaco sutvā,

rucā pitaramabravi;

“Sabbametaṁ mahārāja,

labbhatissarasantike.

Suve pannaraso dibyo,

sahassaṁ āharantu me;

Yathādinnañca dassāmi,

dānaṁ sabbavanīsvahaṁ”.

Rucāya vacanaṁ sutvā,

rājā aṅgati mabravi;

“Bahuṁ vināsitaṁ vittaṁ,

niratthaṁ aphalaṁ tayā.

Uposathe vasaṁ niccaṁ,

annapānaṁ na bhuñjasi;

Niyatetaṁ abhuttabbaṁ,

natthi puññaṁ abhuñjato.

Bījakopi hi sutvāna,

tadā kassapabhāsitaṁ;

Passasanto muhuṁ uṇhaṁ,

rudaṁ assūni vattayi.

Yāva ruce jīvamānā,

mā bhattamapanāmayi;

Natthi bhadde paro loko,

kiṁ niratthaṁ vihaññasi”.

Vedehassa vaco sutvā,

rucā ruciravaṇṇinī;

Jānaṁ pubbāparaṁ dhammaṁ,

pitaraṁ etadabravi.

“Sutameva pure āsi,

sakkhi diṭṭhamidaṁ mayā;