上座部大分别（巴利原文）

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Pārājikakaṇḍa

2. Dutiyapārājikasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.

Tena kho pana samayena sambahulā sandiṭṭhā sambhattā bhikkhū isigilipasse tiṇakuṭiyo karitvā vassaṁ upagacchiṁsu.

Āyasmāpi dhaniyo kumbhakāraputto tiṇakuṭikaṁ karitvā vassaṁ upagacchi.

Atha kho te bhikkhū vassaṁvuṭṭhā temāsaccayena tiṇakuṭiyo bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca paṭisāmetvā janapadacārikaṁ pakkamiṁsu.

Āyasmā pana dhaniyo kumbhakāraputto tattheva vassaṁ vasi, tattha hemantaṁ, tattha gimhaṁ.

Atha kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu.

Dutiyampi kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tiṇañca kaṭṭhañca saṅkaḍḍhitvā tiṇakuṭikaṁ akāsi.

Dutiyampi kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu.

Tatiyampi kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tiṇañca kaṭṭhañca saṅkaḍḍhitvā tiṇakuṭikaṁ akāsi.

Tatiyampi kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu.

Atha kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa etadahosi—

“yāvatatiyakaṁ kho me gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu.

Ahaṁ kho pana susikkhito anavayo sake ācariyake kumbhakārakamme pariyodātasippo.

Yannūnāhaṁ sāmaṁ cikkhallaṁ madditvā sabbamattikāmayaṁ kuṭikaṁ kareyyan”ti.

Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto sāmaṁ cikkhallaṁ madditvā sabbamattikāmayaṁ kuṭikaṁ karitvā tiṇañca kaṭṭhañca gomayañca saṅkaḍḍhitvā taṁ kuṭikaṁ paci.

Sā ahosi kuṭikā abhirūpā dassanīyā pāsādikā lohitikā, seyyathāpi indagopako.

Seyyathāpi nāma kiṅkaṇikasaddo; evamevaṁ tassā kuṭikāya saddo ahosi.

Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasa taṁ kuṭikaṁ abhirūpaṁ dassanīyaṁ pāsādikaṁ lohitikaṁ.

Disvāna bhikkhū āmantesi—

“kiṁ etaṁ, bhikkhave, abhirūpaṁ dassanīyaṁ pāsādikaṁ lohitikaṁ, seyyathāpi indagopako”ti?

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Vigarahi buddho bhagavā—

“ananucchavikaṁ, bhikkhave, tassa moghapurisassa ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ.

Kathañhi nāma so, bhikkhave, moghapuriso sabbamattikāmayaṁ kuṭikaṁ karissati.

Na hi nāma, bhikkhave, tassa moghapurisassa pāṇesu anuddayā anukampā avihesā bhavissati.

Gacchathetaṁ, bhikkhave, kuṭikaṁ bhindatha.

Mā pacchimā janatā pāṇesu pātabyataṁ āpajji.

Na ca, bhikkhave, sabbamattikāmayā kuṭikā kātabbā.

Yo kareyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

“Evaṁ, bhante”ti, kho te bhikkhū bhagavato paṭissuṇitvā yena sā kuṭikā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā taṁ kuṭikaṁ bhindiṁsu.

Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto te bhikkhū etadavoca—

“kissa me tumhe, āvuso, kuṭikaṁ bhindathā”ti?

“Bhagavā, āvuso, bhedāpetī”ti.

“Bhindathāvuso, sace dhammassāmī bhedāpetī”ti.

Atha kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa etadahosi—

“yāvatatiyakaṁ kho me gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu.

Yāpi mayā sabbamattikāmayā kuṭikā katā sāpi bhagavatā bhedāpitā.

Atthi ca me dārugahe gaṇako sandiṭṭho.

Yannūnāhaṁ dārugahe gaṇakaṁ dārūni yācitvā dārukuṭikaṁ kareyyan”ti.

Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto yena dārugahe gaṇako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā dārugahe gaṇakaṁ etadavoca—

“yāvatatiyakaṁ kho me, āvuso, gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṁ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṁsu.

Yāpi mayā sabbamattikāmayā kuṭikā katā sāpi bhagavatā bhedāpitā.

Dehi me, āvuso, dārūni.

Icchāmi dārukuṭikaṁ kātun”ti.

“Natthi, bhante, tādisāni dārūni yānāhaṁ ayyassa dadeyyaṁ.

Atthi, bhante, devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni.

Sace tāni dārūni rājā dāpeti harāpetha, bhante”ti.

“Dinnāni, āvuso, raññā”ti.

Atha kho dārugahe gaṇakassa etadahosi—

“ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā.

Rājāpimesaṁ abhippasanno.

Nārahati adinnaṁ dinnanti vattun”ti.

Atha kho dārugahe gaṇako āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ etadavoca—

“harāpetha, bhante”ti.

Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tāni dārūni khaṇḍākhaṇḍikaṁ chedāpetvā sakaṭehi nibbāhāpetvā dārukuṭikaṁ akāsi.

Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto rājagahe kammante anusaññāyamāno yena dārugahe gaṇako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā dārugahe gaṇakaṁ etadavoca—

“yāni tāni, bhaṇe,

devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni kahaṁ tāni dārūnī”ti?

“Tāni, sāmi, dārūni devena ayyassa dhaniyassa kumbhakāraputtassa dinnānī”ti.

Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto anattamano ahosi—

“kathañhi nāma devo devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni dhaniyassa kumbhakāraputtassa dassatī”ti.

Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ etadavoca—

“saccaṁ kira devena devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni dhaniyassa kumbhakāraputtassa dinnānī”ti?

“Ko evamāhā”ti?

“Dārugahe gaṇako, devā”ti.

“Tena hi, brāhmaṇa, dārugahe gaṇakaṁ āṇāpehī”ti.

Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto dārugahe gaṇakaṁ bandhaṁ āṇāpesi.

Addasa kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto dārugahe gaṇakaṁ bandhaṁ niyyamānaṁ.

Disvāna dārugahe gaṇakaṁ etadavoca—

“kissa tvaṁ, āvuso, bandho niyyāsī”ti?

“Tesaṁ, bhante, dārūnaṁ kiccā”ti.

“Gacchāvuso, ahampi āgacchāmī”ti.

“Eyyāsi, bhante, purāhaṁ haññāmī”ti.

Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ etadavoca—

“saccaṁ kira mayā, bhante, devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni ayyassa dinnānī”ti?

“Evaṁ, mahārājā”ti.

“Mayaṁ kho, bhante, rājāno nāma bahukiccā bahukaraṇīyā,

datvāpi na sareyyāma;

iṅgha, bhante, sarāpehī”ti.

“Sarasi tvaṁ, mahārāja, paṭhamābhisitto evarūpiṁ vācaṁ bhāsitā—

‘dinnaññeva samaṇabrāhmaṇānaṁ tiṇakaṭṭhodakaṁ paribhuñjantū’”ti.

“Sarāmahaṁ, bhante.

Santi, bhante, samaṇabrāhmaṇā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā.

Tesaṁ appamattakepi kukkuccaṁ uppajjati.

Tesaṁ mayā sandhāya bhāsitaṁ, tañca kho araññe apariggahitaṁ.

So tvaṁ, bhante, tena lesena dārūni adinnaṁ harituṁ maññasi.

Kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ haneyya vā bandheyya vā pabbājeyya vā.

Gaccha, bhante, lomena tvaṁ muttosi.

Māssu punapi evarūpaṁ akāsī”ti.

Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino.

Ime hi nāma dhammacārino samacārino brāhmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti.

Natthi imesaṁ sāmaññaṁ, natthi imesaṁ brahmaññaṁ.

Naṭṭhaṁ imesaṁ sāmaññaṁ, naṭṭhaṁ imesaṁ brahmaññaṁ.

Kuto imesaṁ sāmaññaṁ, kuto imesaṁ brahmaññaṁ.

Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā.

Rājānampi ime vañcenti, kiṁ panaññe manusse”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.

Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto rañño dārūni adinnaṁ ādiyissatī”ti.

Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ paṭipucchi—

“saccaṁ kira tvaṁ, dhaniya, rañño dārūni adinnaṁ ādiyī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā—

“ananucchavikaṁ, moghapurisa, ananulomikaṁ appatirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ.

Kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, rañño dārūni adinnaṁ ādiyissasi.

Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya;

atha khvetaṁ, moghapurisa, appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṁ aññathattāyā”ti.

Tena kho pana samayena aññataro purāṇavohāriko mahāmatto bhikkhūsu pabbajito bhagavato avidūre nisinno hoti.

Atha kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ etadavoca—

“kittakena kho, bhikkhu, rājā māgadho seniyo bimbisāro coraṁ gahetvā hanati vā bandhati vā pabbājeti vā”ti?

“Pādena vā, bhagavā, pādārahena vā”ti.

Tena kho pana samayena rājagahe pañcamāsako pādo hoti.