上座部大分别（巴利原文）

lahuko ca hoti parikkhāro, atirekamāsako vā ūnapañcamāsako vā,

theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti.

Āmasati, āpatti dukkaṭassa.

Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa.

Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.

Pañcahi ākārehi adinnaṁ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa.

Na ca parapariggahitaṁ hoti,

parapariggahitasaññī ca,

lahuko ca hoti parikkhāro, māsako vā ūnamāsako vā,

theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti.

Āmasati, āpatti dukkaṭassa.

Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa.

Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti—

sasaññissa,

vissāsaggāhe,

tāvakālike,

petapariggahe,

tiracchānagatapariggahe,

paṁsukūlasaññissa,

ummattakassa,

khittacittassa

vedanāṭṭassa

ādikammikassāti.

Adinnādānamhi paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.

2.1. Vinītavatthuuddānagāthā

Rajakehi pañca akkhātā,

caturo attharaṇehi ca;

Andhakārena ve pañca,

pañca hāraṇakena ca.

Niruttiyā pañca akkhātā,

vātehi apare duve;

Asambhinne kusāpāto,

jantaggena sahā dasa.

Vighāsehi pañca akkhātā,

pañca ceva amūlakā;

Dubbhikkhe kuramaṁsañca,

pūvasakkhalimodakā.

Chaparikkhārathavikā,

bhisivaṁsā na nikkhame;

Khādanīyañca vissāsaṁ,

sasaññāyapare duve.

Satta nāvaharāmāti,

satta ceva avāharuṁ;

Saṅghassa avaharuṁ satta,

pupphehi apare duve.

Tayo ca vuttavādino,

maṇi tīṇi atikkame;

Sūkarā ca migā macchā,

yānañcāpi pavattayi.

Duve pesī duve dārū,

paṁsukūlaṁ duve dakā;

Anupubbavidhānena,

tadañño na paripūrayi.

Sāvatthiyā caturo muṭṭhī,

dve vighāsā duve tiṇā;

Saṅghassa bhājayuṁ satta,

satta ceva assāmikā.

Dārudakā mattikā dve tiṇāni,

Saṅghassa satta avahāsi seyyaṁ;

Sassāmikaṁ na cāpi nīhareyya,

Hareyya sassāmikaṁ tāvakālikaṁ.

Campā rājagahe ceva,

vesāliyā ca ajjuko;

Bārāṇasī ca kosambī,

sāgalā daḷhikena cāti.

2.2. Vinītavatthu

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū rajakattharaṇaṁ gantvā rajakabhaṇḍikaṁ avahariṁsu.

Tesaṁ kukkuccaṁ ahosi—

“bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ.

Kacci nu kho mayaṁ pārājikaṁ āpattiṁ āpannā”ti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Āpattiṁ tumhe, bhikkhave, āpannā pārājikan”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rajakattharaṇaṁ gantvā mahagghaṁ dussaṁ passitvā theyyacittaṁ uppādesi.

Tassa kukkuccaṁ ahosi—

“bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ,

kacci nu kho ahaṁ pārājikaṁ āpattiṁ āpanno”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesi.

“Anāpatti, bhikkhu, cittuppāde”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rajakattharaṇaṁ gantvā mahagghaṁ dussaṁ passitvā theyyacitto āmasi.

Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe…

“anāpatti, bhikkhu, pārājikassa.

Āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rajakattharaṇaṁ gantvā mahagghaṁ dussaṁ passitvā theyyacitto phandāpesi.

Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe…

“anāpatti, bhikkhu, pārājikassa.

Āpatti thullaccayassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rajakattharaṇaṁ gantvā mahagghaṁ dussaṁ passitvā theyyacitto ṭhānā cāvesi.

Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe…

“āpattiṁ tvaṁ, bhikkhu, āpanno pārājikan”ti.

Tena kho pana samayena aññataro piṇḍacāriko bhikkhu mahagghaṁ uttarattharaṇaṁ passitvā theyyacittaṁ uppādesi …pe…

theyyacitto āmasi …pe…

theyyacitto phandāpesi …pe…

theyyacitto ṭhānā cāvesi.

Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe…

“āpattiṁ tvaṁ, bhikkhu, āpanno pārājikan”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu divā bhaṇḍaṁ passitvā nimittaṁ akāsi—

“rattiṁ avaharissāmī”ti.

So taṁ maññamāno taṁ avahari …pe…

taṁ maññamāno aññaṁ avahari …pe…

aññaṁ maññamāno taṁ avahari …pe…

aññaṁ maññamāno aññaṁ avahari.

Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe…

“āpattiṁ tvaṁ, bhikkhu, āpanno pārājikan”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu divā bhaṇḍaṁ passitvā nimittaṁ akāsi—

“rattiṁ avaharissāmī”ti.

So taṁ maññamāno attano bhaṇḍaṁ avahari.

Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe…

“anāpatti, bhikkhu, pārājikassa.

Āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññassa bhaṇḍaṁ haranto sīse bhāraṁ theyyacitto āmasi …pe…

theyyacitto phandāpesi …pe…

theyyacitto khandhaṁ oropesi …pe…

khandhe bhāraṁ theyyacitto āmasi …pe…

theyyacitto phandāpesi …pe…

theyyacitto kaṭiṁ oropesi …pe…

kaṭiyā bhāraṁ theyyacitto āmasi …pe…

theyyacitto phandāpesi …pe…

theyyacitto hatthena aggahesi …pe…

hatthe bhāraṁ theyyacitto bhūmiyaṁ nikkhipi …pe…