上座部大分别（巴利原文）

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññatarassa bhikkhuno uttarimanussadhammaṁ ullapati.

Sopi evamāha—“ahampāvuso, tesu dhammesu sandissāmī”ti.

Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe…

“āpattiṁ tvaṁ, bhikkhu, āpanno pārājikan”ti.

Tena kho pana samayena aññataraṁ bhikkhuṁ ñātakā etadavocuṁ—

“ehi, bhante, agāraṁ ajjhāvasā”ti.

“Abhabbo kho, āvuso, mādiso agāraṁ ajjhāvasitun”ti.

Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe…

“anāpatti, bhikkhu, anullapanādhippāyassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataraṁ bhikkhuṁ ñātakā etadavocuṁ—

“ehi, bhante, kāme paribhuñjā”ti.

“Āvaṭā me, āvuso, kāmā”ti.

Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe…

“anāpatti, bhikkhu, anullapanādhippāyassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataraṁ bhikkhuṁ ñātakā etadavocuṁ—

“abhiramasi, bhante”ti?

“Abhirato ahaṁ, āvuso, paramāya abhiratiyā”ti.

Tassa kukkuccaṁ ahosi.

“Ye kho te bhagavato sāvakā te evaṁ vadeyyuṁ.

Ahañcamhi na bhagavato sāvako.

Kacci nu kho ahaṁ pārājikaṁ āpattiṁ āpanno”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesi.

“Kiṁcitto tvaṁ, bhikkhū”ti?

“Anullapanādhippāyo ahaṁ, bhagavā”ti.

“Anāpatti, bhikkhu, anullapanādhippāyassā”ti.

Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū katikaṁ katvā aññatarasmiṁ āvāse vassaṁ upagacchiṁsu—

“yo imamhā āvāsā paṭhamaṁ pakkamissati taṁ mayaṁ arahāti jānissāmā”ti.

Aññataro bhikkhu—

“maṁ arahāti jānantū”ti,

tamhā āvāsā paṭhamaṁ pakkāmi.

Tassa kukkuccaṁ ahosi …pe…

“āpattiṁ tvaṁ, bhikkhu, āpanno pārājikan”ti.

Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

Tena kho pana samayena āyasmā ca lakkhaṇo āyasmā ca mahāmoggallāno gijjhakūṭe pabbate viharanti.

Atha kho āyasmā mahāmoggallāno pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaraṁ ādāya yenāyasmā lakkhaṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ lakkhaṇaṁ etadavoca—

“āyāmāvuso lakkhaṇa, rājagahaṁ piṇḍāya pavisissāmā”ti.

“Evamāvuso”ti kho āyasmā lakkhaṇo āyasmato mahāmoggallānassa paccassosi.

Atha kho āyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṁ padese sitaṁ pātvākāsi.

Atha kho āyasmā lakkhaṇo āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca—

“ko nu kho, āvuso moggallāna, hetu ko paccayo sitassa pātukammāyā”ti?

“Akālo kho, āvuso lakkhaṇa, etassa pañhassa.

Bhagavato maṁ santike etaṁ pañhaṁ pucchā”ti.

Atha kho āyasmā ca lakkhaṇo āyasmā ca mahāmoggallāno rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu;

upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.

Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā lakkhaṇo āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca—

“idhāyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṁ padese sitaṁ pātvākāsi.

Ko nu kho, āvuso moggallāna, hetu ko paccayo sitassa pātukammāyā”ti?

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ aṭṭhikasaṅkhalikaṁ vehāsaṁ gacchantiṁ.

Tamenaṁ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā phāsuḷantarikāhi vituḍenti.

Sā sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti.

Tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—

‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, evarūpopi nāma satto bhavissati.

Evarūpopi nāma yakkho bhavissati.

Evarūpopi nāma attabhāvappaṭilābho bhavissatī’”ti.

Bhikkhū ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“uttarimanussadhammaṁ āyasmā mahāmoggallāno ullapatī”ti.

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi—

“cakkhubhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharanti.

Ñāṇabhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharanti.

Yatra hi nāma sāvako evarūpaṁ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṁ vā karissati.

Pubbeva me so, bhikkhave, satto diṭṭho ahosi.

Api cāhaṁ na byākāsiṁ.

Ahañcetaṁ byākareyyaṁ pare ca me na saddaheyyuṁ.

Ye me na saddaheyyuṁ tesaṁ taṁ assa dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya.

Eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe goghātako ahosi.

So tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccitvā tasseva kammassa vipākāvasesena evarūpaṁ attabhāvappaṭilābhaṁ paṭisaṁvedeti.

Saccaṁ, bhikkhave, moggallāno āha.

Anāpatti, bhikkhave, moggallānassā”ti.

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ maṁsapesiṁ vehāsaṁ gacchantiṁ.

Tamenaṁ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti vibhajjenti.

Sā sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe goghātako ahosi …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ maṁsapiṇḍaṁ vehāsaṁ gacchantaṁ.

Tamenaṁ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti vibhajjenti.

So sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe sākuṇiko ahosi …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ nicchaviṁ purisaṁ vehāsaṁ gacchantaṁ.

Tamenaṁ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti vibhajjenti.

So sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe orabbhiko ahosi …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ asilomaṁ purisaṁ vehāsaṁ gacchantaṁ.

Tassa te asī uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti.

So sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe sūkariko ahosi …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ sattilomaṁ purisaṁ vehāsaṁ gacchantaṁ.

Tassa tā sattiyo uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti.

So sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe māgaviko ahosi …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ usulomaṁ purisaṁ vehāsaṁ gacchantaṁ.

Tassa te usū uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti.

So sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe kāraṇiko ahosi …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ sūcilomaṁ purisaṁ vehāsaṁ gacchantaṁ.

Tassa tā sūciyo uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti.

So sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe sārathiko ahosi …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ sūcilomaṁ purisaṁ vehāsaṁ gacchantaṁ.

Tassa tā sūciyo sīse pavisitvā mukhato nikkhamanti;

mukhe pavisitvā urato nikkhamanti;

ure pavisitvā udarato nikkhamanti;

udare pavisitvā ūrūhi nikkhamanti;

ūrūsu pavisitvā jaṅghāhi nikkhamanti;

jaṅghāsu pavisitvā pādehi nikkhamanti.

So sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe sūcako ahosi …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ kumbhaṇḍaṁ purisaṁ vehāsaṁ gacchantaṁ.

So gacchantopi teva aṇḍe khandhe āropetvā gacchati,

nisīdantopi tesveva aṇḍesu nisīdati.

Tamenaṁ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti vibhajjenti.

So sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe gāmakūṭo ahosi …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ purisaṁ gūthakūpe sasīsakaṁ nimuggaṁ …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe pāradāriko ahosi …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ purisaṁ gūthakūpe sasīsakaṁ nimuggaṁ ubhohi hatthehi gūthaṁ khādantaṁ …pe…

eso, bhikkhave, satto imasmiṁyeva rājagahe duṭṭhabrāhmaṇo ahosi.

So kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane bhikkhusaṅghaṁ bhattena nimantetvā doṇiyo gūthassa pūrāpetvā kālaṁ ārocāpetvā etadavoca—

‘ato, bhonto, yāvadatthaṁ bhuñjantu ceva harantu cā’”ti …pe….

“Idhāhaṁ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṁ nicchaviṁ itthiṁ vehāsaṁ gacchantiṁ.

Tamenaṁ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti vibhajjenti.

Sā sudaṁ aṭṭassaraṁ karoti …pe…