上座部大分别（巴利原文）

Sā evamāha—

“ahaṁ khvayyo, tumhe na jānāmi—‘ke vā ime kassa vā’ti.

Ahañcamhi bahubhaṇḍā bahuparikkhārā, bahinagarañca gantabbaṁ.

Nāhaṁ gamissāmī”ti.

Atha kho so dūto tesaṁ dhuttānaṁ etamatthaṁ ārocesi.

Evaṁ vutte, aññataro puriso te dhutte etadavoca—

“kissa tumhe, ayyo, etaṁ vesiṁ yācittha?

Nanu ayyo udāyī vattabbo.

Ayyo udāyī uyyojessatī”ti.

Evaṁ vutte, aññataro upāsako taṁ purisaṁ etadavoca—

“māyyo, evaṁ avaca.

Na kappati samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ evarūpaṁ kātuṁ.

Nāyyo udāyī evaṁ karissatī”ti.

Evaṁ vutte, “karissati na karissatī”ti abbhutamakaṁsu.

Atha kho te dhuttā yenāyasmā udāyī tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ udāyiṁ etadavocuṁ—

“idha mayaṁ, bhante, uyyāne paricārentā asukāya nāma vesiyā santike dūtaṁ pahiṇimhā—

‘āgacchatu uyyāne paricāressāmā’ti.

Sā evamāha—‘ahaṁ khvayyo, tumhe na jānāmi—ke vā ime kassa vāti,

ahañcamhi bahubhaṇḍā bahuparikkhārā, bahinagarañca gantabbaṁ.

Nāhaṁ gamissāmī’ti.

Sādhu, bhante, ayyo taṁ vesiṁ uyyojetū”ti.

Atha kho āyasmā udāyī yena sā vesī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ vesiṁ etadavoca—

“kissimesaṁ na gacchasī”ti?

“Ahaṁ khvayya, ime na jānāmi—‘ke vā ime kassa vā’ti.

Ahañcamhi bahubhaṇḍā bahuparikkhārā, bahinagarañca gantabbaṁ.

Nāhaṁ gamissāmī”ti.

“Gacchimesaṁ. Ahaṁ ime jānāmī”ti.

“Sace, bhante, ayyo jānāti ahaṁ gamissāmī”ti.

Atha kho te dhuttā taṁ vesiṁ ādāya uyyānaṁ agamaṁsu.

Atha kho so upāsako ujjhāyati khiyyati vipāceti—

“kathañhi nāma ayyo udāyī taṅkhaṇikaṁ sañcarittaṁ samāpajjissatī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tassa upāsakassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma āyasmā udāyī taṅkhaṇikaṁ sañcarittaṁ samāpajjissatī”ti.

Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ udāyiṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira tvaṁ, udāyi, taṅkhaṇikaṁ sañcarittaṁ samāpajjasī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, taṅkhaṇikaṁ sañcarittaṁ samāpajjissasi?

Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu sañcarittaṁ samāpajjeyya, itthiyā vā purisamatiṁ purisassa vā itthimatiṁ, jāyattane vā jārattane vā, antamaso taṅkhaṇikāyapi, saṅghādiseso”ti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Sañcarittaṁ samāpajjeyyāti

itthiyā vā pahito purisassa santike gacchati, purisena vā pahito itthiyā santike gacchati.

Itthiyā vā purisamatinti

purisassa matiṁ itthiyā āroceti.

Purisassa vā itthimatinti

itthiyā matiṁ purisassa āroceti.

Jāyattane vāti

jāyā bhavissasi.

Jārattane vāti

jārī bhavissasi.

Antamaso taṅkhaṇikāyapīti

muhuttikā bhavissasi.

Saṅghādisesoti

…pe… tenapi vuccati “saṅghādiseso”ti.

Dasa itthiyo— māturakkhitā piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sārakkhā saparidaṇḍā.

Dasa bhariyāyo— dhanakkītā chandavāsinī bhogavāsinī paṭavāsinī odapattakinī obhaṭacumbaṭā dāsī ca bhariyā ca kammakārī ca bhariyā ca dhajāhaṭā muhuttikā.

Māturakkhitā nāma

mātā rakkhati gopeti issariyaṁ kāreti vasaṁ vatteti.

Piturakkhitā nāma

pitā rakkhati gopeti issariyaṁ kāreti vasaṁ vatteti.

Mātāpiturakkhitā nāma

mātāpitaro rakkhanti gopenti issariyaṁ kārenti vasaṁ vattenti.

Bhāturakkhitā nāma

bhātā rakkhati gopeti issariyaṁ kāreti vasaṁ vatteti.

Bhaginirakkhitā nāma

bhaginī rakkhati gopeti issariyaṁ kāreti vasaṁ vatteti.

Ñātirakkhitā nāma

ñātakā rakkhanti gopenti issariyaṁ kārenti vasaṁ vattenti.

Gottarakkhitā nāma

sagottā rakkhanti gopenti issariyaṁ kārenti vasaṁ vattenti.

Dhammarakkhitā nāma

sahadhammikā rakkhanti gopenti issariyaṁ kārenti vasaṁ vattenti.

Sārakkhā nāma

gabbhepi pariggahitā hoti— mayhaṁ esāti. Antamaso mālāguḷaparikkhittāpi.

Saparidaṇḍā nāma

kehici daṇḍo ṭhapito hoti—yo itthannāmaṁ itthiṁ gacchati ettako daṇḍoti.

Dhanakkītā nāma

dhanena kiṇitvā vāseti.

Chandavāsinī nāma

piyo piyaṁ vāseti.

Bhogavāsinī nāma

bhogaṁ datvā vāseti.

Paṭavāsinī nāma

paṭaṁ datvā vāseti.

Odapattakinī nāma

udakapattaṁ āmasitvā vāseti.

Obhaṭacumbaṭā nāma

cumbaṭaṁ oropetvā vāseti.

Dāsī nāma

dāsī ceva hoti bhariyā ca.

Kammakārī nāma

kammakārī ceva hoti bhariyā ca.

Dhajāhaṭā nāma

karamarānītā vuccati.

Muhuttikā nāma

taṅkhaṇikā vuccati.

Puriso bhikkhuṁ pahiṇati—

“gaccha, bhante, itthannāmaṁ māturakkhitaṁ brūhi—

‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā’”ti.

Paṭiggaṇhāti vīmaṁsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.

Puriso bhikkhuṁ pahiṇati—

“gaccha, bhante, itthannāmaṁ piturakkhitaṁ brūhi …pe…

mātāpiturakkhitaṁ brūhi …

bhāturakkhitaṁ brūhi …

bhaginirakkhitaṁ brūhi …

ñātirakkhitaṁ brūhi …

gottarakkhitaṁ brūhi …

dhammarakkhitaṁ brūhi …

sārakkhaṁ brūhi …

saparidaṇḍaṁ brūhi—

‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā’”ti.

Paṭiggaṇhāti vīmaṁsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.

Nikkhepapadāni.

Puriso bhikkhuṁ pahiṇati—