上座部大分别（巴利原文）

Atha kho mettiyabhūmajakā bhikkhū pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā ārāmaṁ gantvā pattacīvaraṁ paṭisāmetvā bahārāmakoṭṭhake saṅghāṭipallatthikāya nisīdiṁsu tuṇhībhūtā maṅkubhūtā pattakkhandhā adhomukhā pajjhāyantā appaṭibhānā.

Atha kho mettiyā bhikkhunī yena mettiyabhūmajakā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mettiyabhūmajake bhikkhū etadavoca—

“vandāmi, ayyā”ti.

Evaṁ vutte, mettiyabhūmajakā bhikkhū nālapiṁsu.

Dutiyampi kho …pe…

tatiyampi kho mettiyā bhikkhunī mettiyabhūmajake bhikkhū etadavoca—

“vandāmi, ayyā”ti.

Tatiyampi kho mettiyabhūmajakā bhikkhū nālapiṁsu.

“Kyāhaṁ ayyānaṁ aparajjhāmi?

Kissa maṁ ayyā nālapantī”ti?

“Tathā hi pana tvaṁ, bhagini, amhe dabbena mallaputtena viheṭhīyamāne ajjhupekkhasī”ti?

“Kyāhaṁ, ayyā, karomī”ti?

“Sace kho tvaṁ, bhagini, iccheyyāsi ajjeva bhagavā dabbaṁ mallaputtaṁ nāsāpeyyā”ti.

“Kyāhaṁ, ayyā, karomi, kiṁ mayā sakkā kātun”ti?

“Ehi tvaṁ, bhagini, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ evaṁ vadehi—

‘idaṁ, bhante, nacchannaṁ nappatirūpaṁ.

Yāyaṁ, bhante, disā abhayā anītikā anupaddavā sāyaṁ disā sabhayā saītikā saupaddavā.

Yato nivātaṁ tato savātaṁ.

Udakaṁ maññe ādittaṁ.

Ayyenamhi dabbena mallaputtena dūsitā’”ti.

“Evaṁ, ayyā”ti kho mettiyā bhikkhunī mettiyabhūmajakānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā mettiyā bhikkhunī bhagavantaṁ etadavoca—

“idaṁ, bhante, nacchannaṁ nappatirūpaṁ.

Yāyaṁ, bhante, disā abhayā anītikā anupaddavā sāyaṁ disā sabhayā saītikā saupaddavā.

Yato nivātaṁ tato savātaṁ.

Udakaṁ maññe ādittaṁ.

Ayyenamhi dabbena mallaputtena dūsitā”ti.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ paṭipucchi—

“sarasi tvaṁ, dabba, evarūpaṁ kattā yathāyaṁ bhikkhunī āhā”ti?

“Yathā maṁ, bhante, bhagavā jānātī”ti.

Dutiyampi kho bhagavā …pe…

tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ etadavoca—

“sarasi tvaṁ, dabba, evarūpaṁ kattā yathāyaṁ bhikkhunī āhā”ti?

“Yathā maṁ, bhante, bhagavā jānātī”ti.

“Na kho, dabba, dabbā evaṁ nibbeṭhenti.

Sace tayā kataṁ katanti vadehi,

sace tayā akataṁ akatanti vadehī”ti.

“Yato ahaṁ, bhante, jāto nābhijānāmi supinantenapi methunaṁ dhammaṁ paṭisevitā, pageva jāgaro”ti.

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi—

“tena hi, bhikkhave, mettiyaṁ bhikkhuniṁ nāsetha.

Ime ca bhikkhū anuyuñjathā”ti.

Idaṁ vatvā bhagavā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.

Atha kho te bhikkhū mettiyaṁ bhikkhuniṁ nāsesuṁ.

Atha kho mettiyabhūmajakā bhikkhū te bhikkhū etadavocuṁ—

“māvuso, mettiyaṁ bhikkhuniṁ nāsetha.

Na sā kiñci aparajjhati.

Amhehi sā ussāhitā kupitehi anattamanehi cāvanādhippāyehī”ti.

“Kiṁ pana tumhe, āvuso, āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṁsethā”ti?

“Evamāvuso”ti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma mettiyabhūmajakā bhikkhū āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṁsessantī”ti.

Atha kho te bhikkhū mettiyabhūmajake bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira tumhe, bhikkhave, dabbaṁ mallaputtaṁ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṁsethā”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

“kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, dabbaṁ mallaputtaṁ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṁsessatha.

Netaṁ, moghapurisā, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu bhikkhuṁ duṭṭho doso appatīto amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṁseyya—‘appeva nāma naṁ imamhā brahmacariyā cāveyyan’ti,

tato aparena samayena samanuggāhīyamāno vā asamanuggāhīyamāno vā amūlakañceva taṁ adhikaraṇaṁ hoti bhikkhu ca dosaṁ patiṭṭhāti, saṅghādiseso”ti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Bhikkhunti

aññaṁ bhikkhuṁ.

Duṭṭho dosoti

kupito anattamano anabhiraddho āhatacitto khilajāto.

Appatītoti

tena ca kopena tena ca dosena tāya ca anattamanatāya tāya ca anabhiraddhiyā appatīto hoti.

Amūlakaṁ nāma

adiṭṭhaṁ asutaṁ aparisaṅkitaṁ.

Pārājikena dhammenāti

catunnaṁ aññatarena.

Anuddhaṁseyyāti

codeti vā codāpeti vā.

Appeva nāma naṁ imamhā brahmacariyā cāveyyanti

bhikkhubhāvā cāveyyaṁ, samaṇadhammā cāveyyaṁ, sīlakkhandhā cāveyyaṁ, tapoguṇā cāveyyaṁ.

Tato aparena samayenāti

yasmiṁ khaṇe anuddhaṁsito hoti taṁ khaṇaṁ taṁ layaṁ taṁ muhuttaṁ vītivatte.

Samanuggāhīyamānoti

yena vatthunā anuddhaṁsito hoti tasmiṁ vatthusmiṁ samanuggāhīyamāno.

Asamanuggāhīyamānoti

na kenaci vuccamāno.

Adhikaraṇaṁ nāma

cattāri adhikaraṇāni— vivādādhikaraṇaṁ, anuvādādhikaraṇaṁ, āpattādhikaraṇaṁ, kiccādhikaraṇaṁ.

Bhikkhu ca dosaṁ patiṭṭhātīti

tucchakaṁ mayā bhaṇitaṁ, musā mayā bhaṇitaṁ, abhūtaṁ mayā bhaṇitaṁ, ajānantena mayā bhaṇitaṁ.

Saṅghādisesoti

…pe… tenapi vuccati saṅghādisesoti.

Adiṭṭhassa hoti pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpajjanto.

Tañce codeti—“diṭṭho mayā, pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpannosi,

assamaṇosi, asakyaputtiyosi,

natthi tayā saddhiṁ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṁ vā”ti,

āpatti vācāya, vācāya saṅghādisesassa.

Asutassa hoti—

“pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpanno”ti.

Tañce codeti—“suto mayā, pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpannosi,

assamaṇosi, asakyaputtiyosi,

natthi tayā saddhiṁ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṁ vā”ti,

āpatti vācāya, vācāya saṅghādisesassa.

Aparisaṅkitassa hoti—

“pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpanno”ti.

Tañce codeti—“parisaṅkito mayā, pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpannosi,

assamaṇosi, asakyaputtiyosi,

natthi tayā saddhiṁ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṁ vā”ti,

āpatti vācāya, vācāya saṅghādisesassa.

Adiṭṭhassa hoti pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpajjanto.

Tañce codeti—“diṭṭho mayā suto ca, pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpannosi,

assamaṇosi …pe…

āpatti vācāya, vācāya saṅghādisesassa.

Adiṭṭhassa hoti pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpajjanto.

Tañce codeti—“diṭṭho mayā parisaṅkito ca, pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpannosi,

assamaṇosi …pe…

āpatti vācāya, vācāya saṅghādisesassa.

Adiṭṭhassa hoti pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpajjanto.

Tañce codeti—“diṭṭho mayā suto ca parisaṅkito ca, pārājikaṁ dhammaṁ ajjhāpannosi,

assamaṇosi …pe…

āpatti vācāya, vācāya saṅghādisesassa.

Asutassa hoti—