上座部大分别（巴利原文）

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Pācittiyakaṇḍa

Musāvādavagga

6. Dutiyasahaseyyasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena āyasmā anuruddho kosalesu janapade sāvatthiṁ gacchanto sāyaṁ aññataraṁ gāmaṁ upagacchi.

Tena kho pana samayena tasmiṁ gāme aññatarissā itthiyā āvasathāgāraṁ paññattaṁ hoti.

Atha kho āyasmā anuruddho yena sā itthī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ itthiṁ etadavoca—“sace te, bhagini, agaru, vaseyyāma ekarattaṁ āvasathāgāre”ti.

“Vaseyyātha, bhante”ti.

Aññepi addhikā yena sā itthī tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā taṁ itthiṁ etadavocuṁ—“sace te, ayye, agaru vaseyyāma ekarattaṁ āvasathāgāre”ti.

“Eso kho ayyo samaṇo paṭhamaṁ upagato; sace so anujānāti, vaseyyāthā”ti.

Atha kho te addhikā yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavocuṁ—“sace te, bhante, agaru, vaseyyāma ekarattaṁ āvasathāgāre”ti.

“Vaseyyātha, āvuso”ti.

Atha kho sā itthī āyasmante anuruddhe saha dassanena paṭibaddhacittā ahosi.

Atha kho sā itthī yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca—“ayyo, bhante, imehi manussehi ākiṇṇo na phāsu viharissati.

Sādhāhaṁ, bhante, ayyassa mañcakaṁ abbhantaraṁ paññapeyyan”ti.

Adhivāsesi kho āyasmā anuruddho tuṇhībhāvena.

Atha kho sā itthī āyasmato anuruddhassa mañcakaṁ abbhantaraṁ paññapetvā alaṅkatappaṭiyattā gandhagandhinī yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca—

“ayyo, bhante, abhirūpo dassanīyo pāsādiko, ahañcamhi abhirūpā dassanīyā pāsādikā.

Sādhāhaṁ, bhante, ayyassa pajāpati bhaveyyan”ti.

Evaṁ vutte, āyasmā anuruddho tuṇhī ahosi.

Dutiyampi kho …pe…

tatiyampi kho sā itthī āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca—

“ayyo, bhante, abhirūpo dassanīyo pāsādiko, ahañcamhi abhirūpā dassanīyā pāsādikā.

Sādhu, bhante, ayyo mañceva paṭicchatu sabbañca sāpateyyan”ti.

Tatiyampi kho āyasmā anuruddho tuṇhī ahosi.

Atha kho sā itthī sāṭakaṁ nikkhipitvā āyasmato anuruddhassa purato caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti.

Atha kho āyasmā anuruddho indriyāni okkhipitvā taṁ itthiṁ neva olokesi napi ālapi.

Atha kho sā itthī—“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.

Bahū me manussā satenapi sahassenapi pahiṇanti.

Ayaṁ pana samaṇo—mayā sāmaṁ yāciyamāno—na icchati mañceva paṭicchituṁ sabbañca sāpateyyan”ti

sāṭakaṁ nivāsetvā āyasmato anuruddhassa pādesu sirasā nipatitvā āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca—

“accayo maṁ, bhante, accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ yāhaṁ evamakāsiṁ.

Tassā me, bhante, ayyo accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyā”ti.

“Taggha tvaṁ, bhagini, accayo accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ yā tvaṁ evamakāsi.

Yato ca kho tvaṁ, bhagini, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi, taṁ te mayaṁ paṭiggaṇhāma.

Vuddhi hesā, bhagini, ariyassa vinaye yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti āyatiñca saṁvaraṁ āpajjatī”ti.

Atha kho sā itthī tassā rattiyā accayena āyasmantaṁ anuruddhaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā, āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ itthiṁ āyasmā anuruddho dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

Atha kho sā itthī—āyasmatā anuruddhena dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā—āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca—

“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.

Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya—‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti;

evamevaṁ ayyena anuruddhena anekapariyāyena dhammo pakāsito.

Esāhaṁ, bhante, taṁ bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.

Upāsikaṁ maṁ ayyo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

Atha kho āyasmā anuruddho sāvatthiṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma āyasmā anuruddho mātugāmena sahaseyyaṁ kappessatī”ti.

Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ anuruddhaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira tvaṁ, anuruddha, mātugāmena sahaseyyaṁ kappesī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe… kathañhi nāma tvaṁ, anuruddha, mātugāmena sahaseyyaṁ kappessasi.

Netaṁ, anuruddha, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu mātugāmena sahaseyyaṁ kappeyya pācittiyan”ti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Mātugāmo nāma

manussitthī, na yakkhī, na petī, na tiracchānagatā; antamaso tadahujātāpi dārikā, pageva mahattarī.

Sahāti

ekato.

Seyyā nāma

sabbacchannā, sabbaparicchannā, yebhuyyenacchannā, yebhuyyena paricchannā.

Seyyaṁ kappeyyāti

atthaṅgate sūriye—

Mātugāme nipanne bhikkhu nipajjati, āpatti pācittiyassa.

Bhikkhu nipanne mātugāmo nipajjati, āpatti pācittiyassa.

Ubho vā nipajjanti, āpatti pācittiyassa.

Uṭṭhahitvā punappunaṁ nipajjanti, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme mātugāmasaññī sahaseyyaṁ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme vematiko sahaseyyaṁ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme amātugāmasaññī sahaseyyaṁ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Upaḍḍhacchanne upaḍḍhaparicchanne, āpatti dukkaṭassa.

Yakkhiyā vā petiyā vā paṇḍakena vā tiracchānagatitthiyā vā sahaseyyaṁ kappeti, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme mātugāmasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme amātugāmasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

sabbacchanne sabbaaparicchanne,

sabbaparicchanne sabbaacchanne,

yebhuyyena acchanne,

yebhuyyena aparicchanne,

mātugāme nipanne bhikkhu nisīdati,

bhikkhu nipanne mātugāmo nisīdati,

ubho vā nisīdanti,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Dutiyasahaseyyasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.