上座部大分别（巴利原文）

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Pācittiyakaṇḍa

Musāvādavagga

8. Bhūtārocanasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.

Tena kho pana samayena sambahulā sandiṭṭhā sambhattā bhikkhū vaggumudāya nadiyā tīre vassaṁ upagacchiṁsu.

Tena kho pana samayena vajjī dubbhikkhā hoti—dvīhitikā setaṭṭhikā salākāvuttā, na sukarā uñchena paggahena yāpetuṁ.

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—“etarahi kho vajjī dubbhikkhā—dvīhitikā setaṭṭhikā salākāvuttā, na sukarā uñchena paggahena yāpetuṁ. Kena nu kho mayaṁ upāyena samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ vaseyyāma, na ca piṇḍakena kilameyyāmā”ti?

Ekacce evamāhaṁsu—“handa mayaṁ, āvuso, gihīnaṁ kammantaṁ adhiṭṭhema. Evaṁ te amhākaṁ dātuṁ maññissanti.

Evaṁ mayaṁ samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ vasissāma, na ca piṇḍakena kilamissāmā”ti.

Ekacce evamāhaṁsu—“alaṁ, āvuso, kiṁ gihīnaṁ kammantaṁ adhiṭṭhitena?

Handa mayaṁ, āvuso, gihīnaṁ dūteyyaṁ harāma. Evaṁ te amhākaṁ dātuṁ maññissanti.

Evaṁ mayaṁ samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ vasissāma, na ca piṇḍakena kilamissāmā”ti.

Ekacce evamāhaṁsu—“alaṁ, āvuso; kiṁ gihīnaṁ kammantaṁ adhiṭṭhitena. Kiṁ gihīnaṁ dūteyyaṁ haṭena.

Handa mayaṁ, āvuso, gihīnaṁ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇaṁ bhāsissāma—

‘asuko bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu dutiyassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu tatiyassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu catutthassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu sotāpanno, asuko bhikkhu sakadāgāmī, asuko bhikkhu anāgāmī, asuko bhikkhu arahā, asuko bhikkhu tevijjo, asuko bhikkhu chaḷabhiñño’ti.

Evaṁ te amhākaṁ dātuṁ maññissanti.

Evaṁ mayaṁ samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ vasissāma, na ca piṇḍakena kilamissāmā”ti.

“Eso yeva kho, āvuso, seyyo, yo amhākaṁ gihīnaṁ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇo bhāsito”ti.

Atha kho te bhikkhū gihīnaṁ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇaṁ bhāsiṁsu—

“asuko bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī …pe… asuko bhikkhu chaḷabhiñño”ti.

Atha kho te manussā—“lābhā vata no, suladdhaṁ vata no, yesaṁ no evarūpā bhikkhū vassaṁ upagatā, na vata no ito pubbe evarūpā bhikkhū vassaṁ upagatā, yathayime bhikkhū sīlavanto kalyāṇadhammā”ti.

Te na tādisāni bhojanāni attanā bhuñjanti, mātāpitūnaṁ denti puttadārassa denti dāsakammakaraporisassa denti mittāmaccānaṁ denti ñātisālohitānaṁ denti yādisāni bhikkhūnaṁ denti.

Na tādisāni khādanīyāni sāyanīyāni pānāni attanā khādanti sāyanti pivanti mātāpitūnaṁ denti puttadārassa denti dāsakammakaraporisassa denti mittāmaccānaṁ denti ñātisālohitānaṁ denti, yādisāni bhikkhūnaṁ denti.

Atha kho te bhikkhū vaṇṇavā ahesuṁ pīṇindriyā pasannamukhavaṇṇā vippasannachavivaṇṇā.

Āciṇṇaṁ kho panetaṁ vassaṁvuṭṭhānaṁ bhikkhūnaṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.

Atha kho te bhikkhū vassaṁvuṭṭhā temāsaccayena senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena vesālī tena pakkamiṁsu.

Anupubbena yena vesālī mahāvanaṁ kūṭāgārasālā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu;

upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.

Tena kho pana samayena disāsu vassaṁvuṭṭhā bhikkhū kisā honti lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattā.

Vaggumudātīriyā pana bhikkhū vaṇṇavā honti pīṇindriyā pasannamukhavaṇṇā vippasannachavivaṇṇā.

Āciṇṇaṁ kho panetaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodituṁ.

Atha kho bhagavā vaggumudātīriye bhikkhū etadavoca—

“kacci, bhikkhave, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ,

kacci samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ vasittha, na ca piṇḍakena kilamitthā”ti?

“Khamanīyaṁ, bhagavā, yāpanīyaṁ, bhagavā.

Samaggā ca mayaṁ, bhante, sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ vasimhā, na ca piṇḍakena kilamimhā”ti.

Jānantāpi tathāgatā pucchanti, jānantāpi na pucchanti.

Kālaṁ viditvā pucchanti, kālaṁ viditvā na pucchanti.

Atthasañhitaṁ tathāgatā pucchanti, no anatthasañhitaṁ.

Anatthasañhite setughāto tathāgatānaṁ.

Dvīhākārehi buddhā bhagavanto bhikkhū paṭipucchanti—“dhammaṁ vā desessāma, sāvakānaṁ vā sikkhāpadaṁ paññapessāmā”ti.

Atha kho bhagavā vaggumudātīriye bhikkhū etadavoca—“yathā kathaṁ pana tumhe, bhikkhave, samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṁ vassaṁ vasittha, na ca piṇḍakena kilamitthā”ti?

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Kacci pana vo, bhikkhave, bhūtan”ti?

“Bhūtaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma tumhe, bhikkhave, udarassa kāraṇā gihīnaṁ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇaṁ bhāsissatha.

Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu anupasampannassa uttarimanussadhammaṁ āroceyya bhūtasmiṁ, pācittiyan”ti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Anupasampanno nāma

bhikkhuñca bhikkhuniñca ṭhapetvā, avaseso anupasampanno nāma.

Uttarimanussadhammo nāma

jhānaṁ, vimokkho, samādhi, samāpatti, ñāṇadassanaṁ, maggabhāvanā, phalasacchikiriyā, kilesappahānaṁ, vinīvaraṇatā cittassa, suññāgāre abhirati.

Jhānanti

paṭhamaṁ jhānaṁ, dutiyaṁ jhānaṁ, tatiyaṁ jhānaṁ, catutthaṁ jhānaṁ.

Vimokkhoti

suññato vimokkho, animitto vimokkho, appaṇihito vimokkho.

Samādhīti

suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhi.

Samāpattīti

suññatā samāpatti, animittā samāpatti, appaṇihitā samāpatti.

Ñāṇadassananti

tisso vijjā.

Maggabhāvanāti

cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.

Phalasacchikiriyāti

sotāpattiphalassa sacchikiriyā, sakadāgāmiphalassa sacchikiriyā, anāgāmiphalassa sacchikiriyā, arahattassa sacchikiriyā.

Kilesappahānanti

rāgassa pahānaṁ, dosassa pahānaṁ, mohassa pahānaṁ.

Vinīvaraṇatā cittassāti

rāgā cittaṁ vinīvaraṇatā, dosā cittaṁ vinīvaraṇatā, mohā cittaṁ vinīvaraṇatā.

Suññāgāre abhiratīti

paṭhamena jhānena suññāgāre abhirati, dutiyena jhānena suññāgāre abhirati, tatiyena jhānena suññāgāre abhirati, catutthena jhānena suññāgāre abhirati.

Āroceyyāti

anupasampannassa—“paṭhamaṁ jhānaṁ samāpajjin”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa—“paṭhamaṁ jhānaṁ samāpajjāmī”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa—“paṭhamaṁ jhānaṁ samāpanno”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa—“paṭhamassa jhānassa lābhimhī”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa—“paṭhamassa jhānassa vasimhī”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa—“paṭhamaṁ jhānaṁ sacchikataṁ mayā”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa— “dutiyaṁ jhānaṁ …pe…

tatiyaṁ jhānaṁ …

catutthaṁ jhānaṁ samāpajjiṁ, samāpajjāmi, samāpanno; catutthassa jhānassa lābhimhi, vasimhi; catutthaṁ jhānaṁ sacchikataṁ mayā”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa— “suññataṁ vimokkhaṁ …pe…

animittaṁ vimokkhaṁ …

appaṇihitaṁ vimokkhaṁ …

suññataṁ samādhiṁ …

animittaṁ samādhiṁ …

appaṇihitaṁ samādhiṁ samāpajjiṁ, samāpajjāmi, samāpanno; appaṇihitassa samādhissa lābhimhi, vasimhi; appaṇihito samādhi sacchikato mayā”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa— “suññataṁ samāpattiṁ …pe…

animittaṁ samāpattiṁ …

appaṇihitaṁ samāpattiṁ samāpajjiṁ, samāpajjāmi, samāpanno; appaṇihitāya samāpattiyā lābhimhi, vasimhi; appaṇihitā samāpatti sacchikatā mayā”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa— “tisso vijjā samāpajjiṁ, samāpajjāmi, samāpanno; tissannaṁ vijjānaṁ lābhimhi, vasimhi; tisso vijjā sacchikatā mayā”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa— “cattāro satipaṭṭhāne …pe…

cattāro sammappadhāne …

cattāro iddhipāde samāpajjiṁ, samāpajjāmi, samāpanno; catunnaṁ iddhipādānaṁ lābhimhi, vasimhi; cattāro iddhipādā sacchikatā mayā”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa— “pañcindriyāni …pe…

pañca balāni samāpajjiṁ, samāpajjāmi, samāpanno; pañcannaṁ balānaṁ lābhimhi, vasimhi; pañca balāni sacchikatāni mayā”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa— “satta bojjhaṅge samāpajjiṁ, samāpajjāmi, samāpanno; sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ lābhimhi, vasimhi; satta bojjhaṅgā sacchikatā mayā”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.

Āroceyyāti

anupasampannassa— “ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ samāpajjiṁ, samāpajjāmi, samāpanno; ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa lābhimhi, vasimhi; ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sacchikato mayā”ti bhaṇantassa āpatti pācittiyassa.