上座部大分别（巴利原文）

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Pācittiyakaṇḍa

Acelakavagga

45. Rahonisajjasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto sahāyakassa gharaṁ gantvā tassa pajāpatiyā saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappesi.

Atha kho so puriso ujjhāyati khiyyati vipāceti—

“kathañhi nāma ayyo upanando mayhaṁ pajāpatiyā saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappessatī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappessatī”ti …pe…

“saccaṁ kira tvaṁ, upananda, mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappesī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappessasi.

Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pāsādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappeyya, pācittiyan”ti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Mātugāmo nāma

manussitthī, na yakkhī na petī na tiracchānagatā, viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṁ duṭṭhullāduṭṭhullaṁ ājānituṁ.

Saddhinti

ekato.

Eko ekāyāti

bhikkhu ceva hoti mātugāmo ca.

Raho nāma

cakkhussa raho, sotassa raho.

Cakkhussa raho nāma

na sakkā hoti akkhiṁ vā nikhaṇīyamāne bhamukaṁ vā ukkhipīyamāne sīsaṁ vā ukkhipīyamāne passituṁ.

Sotassa raho nāma

na sakkā hoti pakatikathā sotuṁ.

Nisajjaṁ kappeyyāti

mātugāme nisinne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa.

Bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti upanipanno vā, āpatti pācittiyassa.

Ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme mātugāmasaññī eko ekāya raho nisajjaṁ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme vematiko eko ekāya raho nisajjaṁ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Mātugāme amātugāmasaññī eko ekāya raho nisajjaṁ kappeti, āpatti pācittiyassa.

Yakkhiyā vā petiyā vā paṇḍakena vā tiracchānagatamanussaviggahitthiyā vā saddhiṁ eko ekāya raho nisajjaṁ kappeti, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme mātugāmasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Amātugāme amātugāmasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

yo koci viññū puriso dutiyo hoti,

tiṭṭhati na nisīdati,

arahopekkho

aññavihito nisīdati,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Rahonisajjasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.