上座部大分别（巴利原文）

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Pācittiyakaṇḍa

Ratanavagga

85. Vikālagāmappavisanasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū vikāle gāmaṁ pavisitvā sabhāyaṁ nisīditvā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathenti, seyyathidaṁ—

rājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ iti vā.

Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā vikāle gāmaṁ pavisitvā sabhāyaṁ nisīditvā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathessanti, seyyathidaṁ—

rājakathaṁ corakathaṁ …pe…

itibhavābhavakathaṁ iti vā, seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū vikāle gāmaṁ pavisitvā sabhāyaṁ nisīditvā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathessanti, seyyathidaṁ—

rājakathaṁ corakathaṁ …pe…

itibhavābhavakathaṁ iti vā”ti …pe…

“saccaṁ kira tumhe, bhikkhave, vikāle gāmaṁ pavisitvā sabhāyaṁ nisīditvā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathetha, seyyathidaṁ—

rājakathaṁ corakathaṁ …pe…

itibhavābhavakathaṁ iti vā”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, vikāle gāmaṁ pavisitvā sabhāyaṁ nisīditvā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathessatha, seyyathidaṁ—

rājakathaṁ corakathaṁ …pe…

itibhavābhavakathaṁ iti vā.

Netaṁ, moghapurisā, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu vikāle gāmaṁ paviseyya, pācittiyan”ti.

Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kosalesu janapade sāvatthiṁ gacchantā sāyaṁ aññataraṁ gāmaṁ upagacchiṁsu.

Manussā te bhikkhū passitvā etadavocuṁ—

“pavisatha, bhante”ti.

Atha kho te bhikkhū—

“bhagavatā paṭikkhittaṁ vikāle gāmaṁ pavisitun”ti kukkuccāyantā na pavisiṁsu.

Corā te bhikkhū acchindiṁsu.

Atha kho te bhikkhū sāvatthiṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesuṁ.

Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, āpucchā vikāle gāmaṁ pavisituṁ.

Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu anāpucchā vikāle gāmaṁ paviseyya, pācittiyan”ti.

Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosalesu janapade sāvatthiṁ gacchanto sāyaṁ aññataraṁ gāmaṁ upagacchi.

Manussā taṁ bhikkhuṁ passitvā etadavocuṁ—

“pavisatha, bhante”ti.

Atha kho so bhikkhu—

“bhagavatā paṭikkhittaṁ anāpucchā vikāle gāmaṁ pavisitun”ti kukkuccāyanto na pāvisi.

Corā taṁ bhikkhuṁ acchindiṁsu.

Atha kho so bhikkhu sāvatthiṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi.

Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, santaṁ bhikkhuṁ āpucchā vikāle gāmaṁ pavisituṁ.

Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā vikāle gāmaṁ paviseyya, pācittiyan”ti.

Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ahinā daṭṭho hoti.

Aññataro bhikkhu “aggiṁ āharissāmī”ti gāmaṁ gacchati.

Atha kho so bhikkhu—

“bhagavatā paṭikkhittaṁ santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā vikāle gāmaṁ pavisitun”ti kukkuccāyanto na pāvisi …pe…

bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, tathārūpe accāyike karaṇīye santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā vikāle gāmaṁ pavisituṁ.

Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā vikāle gāmaṁ paviseyya, aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā, pācittiyan”ti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Santo nāma bhikkhu

sakkā hoti āpucchā pavisituṁ.

Asanto nāma bhikkhu

na sakkā hoti āpucchā pavisituṁ.

Vikālo nāma

majjhanhike vītivatte yāva aruṇuggamanā.

Gāmaṁ paviseyyāti

parikkhittassa gāmassa parikkhepaṁ atikkamantassa āpatti pācittiyassa.

Aparikkhittassa gāmassa upacāraṁ okkamantassa āpatti pācittiyassa.

Aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyāti

ṭhapetvā tathārūpaṁ accāyikaṁ karaṇīyaṁ.

Vikāle vikālasaññī santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā gāmaṁ pavisati, aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā, āpatti pācittiyassa.

Vikāle vematiko santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā gāmaṁ pavisati, aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā, āpatti pācittiyassa.

Vikāle kālasaññī santaṁ bhikkhuṁ anāpucchā gāmaṁ pavisati, aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā, āpatti pācittiyassa.

Kāle vikālasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Kāle vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Kāle kālasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

tathārūpe accāyike karaṇīye,

santaṁ bhikkhuṁ āpucchā pavisati,

asantaṁ bhikkhuṁ anāpucchā pavisati,

antarārāmaṁ gacchati,

bhikkhunupassayaṁ gacchati,

titthiyaseyyaṁ gacchati,

paṭikkamanaṁ gacchati,

gāmena maggo hoti,

āpadāsu,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Vikālagāmappavisanasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.