上座部《发趣论》（巴利原文）

2.13.15.1. Paṭiccavāra

2.13.15.1.1. Paccayānuloma

Vibhaṅgavāra

Niyyānikaṁ dhammaṁ paṭicca niyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā—niyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe…. Niyyānikaṁ dhammaṁ paṭicca aniyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā—niyyānike khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ. Niyyānikaṁ dhammaṁ paṭicca niyyāniko ca aniyyāniko ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—niyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe….

Aniyyānikaṁ dhammaṁ paṭicca aniyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā— aniyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā, ekaṁ mahābhūtaṁ …pe….

Niyyānikañca aniyyānikañca dhammaṁ paṭicca aniyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā—niyyānike khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā pañca, ārammaṇe dve, adhipatiyā pañca, anantare samanantare dve, sahajāte pañca, aññamaññe dve, nissaye pañca, upanissaye dve, purejāte dve, āsevane dve, kamme pañca, vipāke ekaṁ, āhāre pañca …pe… avigate pañca.

2.13.15.1.2. Paccayapaccanīya

Vibhaṅgavāra

Nahetu-naārammaṇa

Aniyyānikaṁ dhammaṁ paṭicca aniyyāniko dhammo uppajjati nahetupaccayā— ahetukaṁ aniyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā, ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… (yāva asaññasattā) vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. Naārammaṇapaccayā … tīṇi.

Naadhipatyādi

Niyyānikaṁ dhammaṁ paṭicca niyyāniko dhammo uppajjati naadhipatipaccayā— niyyānike khandhe paṭicca niyyānikādhipati.

Aniyyānikaṁ dhammaṁ paṭicca aniyyāniko dhammo uppajjati naadhipatipaccayā— aniyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Yāva asaññasattā kātabbā.)

Naanantarapaccayā … nasamanantarapaccayā … naaññamaññapaccayā …pe….

Napurejāta

Niyyānikaṁ dhammaṁ paṭicca niyyāniko dhammo uppajjati napurejātapaccayā—arūpe niyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ …pe…. Niyyānikaṁ dhammaṁ paṭicca aniyyāniko dhammo uppajjati napurejātapaccayā—niyyānike khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Aniyyānikaṁ dhammaṁ paṭicca aniyyāniko dhammo uppajjati napurejātapaccayā— arūpe aniyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… aniyyānike khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Yāva asaññasattā.)

Niyyānikañca aniyyānikañca dhammaṁ paṭicca aniyyāniko dhammo uppajjati napurejātapaccayā—niyyānike khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā ekaṁ, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā dve, naanantare tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte cattāri, napacchājāte pañca, naāsevane ekaṁ, nakamme dve, navipāke pañca, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, nasampayutte tīṇi, navippayutte dve, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.

2.13.15.2. Sahajātavāra

Evaṁ itare dve gaṇanāpi sahajātavāropi kātabbo.

2.13.15.3. Paccayavāra

2.13.15.3.1. Paccayānuloma

Vibhaṅgavāra

Hetu

Niyyānikaṁ dhammaṁ paccayā niyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi. (Paṭiccasadisā.)

Aniyyānikaṁ dhammaṁ paccayā aniyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā— aniyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… (yāva ajjhattikā mahābhūtā) vatthuṁ paccayā aniyyānikā khandhā. Aniyyānikaṁ dhammaṁ paccayā niyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā— vatthuṁ paccayā niyyānikā khandhā. Aniyyānikaṁ dhammaṁ paccayā niyyāniko ca aniyyāniko ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—vatthuṁ paccayā niyyānikā khandhā, mahābhūte paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Niyyānikañca aniyyānikañca dhammaṁ paccayā niyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā—niyyānikaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe…. Niyyānikañca aniyyānikañca dhammaṁ paccayā aniyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā—niyyānike khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ. Niyyānikañca aniyyānikañca dhammaṁ paccayā niyyāniko ca aniyyāniko ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—niyyānikaṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe… niyyānike khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā nava, ārammaṇe cattāri, adhipatiyā nava, anantare cattāri, samanantare cattāri, sahajāte nava, aññamaññe cattāri, nissaye nava, upanissaye cattāri, purejāte cattāri, āsevane cattāri, kamme nava, vipāke ekaṁ …pe… avigate nava.

2.13.15.3.2. Paccayapaccanīya

Vibhaṅgavāra

Nahetu

Aniyyānikaṁ dhammaṁ paccayā aniyyāniko dhammo uppajjati nahetupaccayā— ahetukaṁ aniyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… (yāva asaññasattā) cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ, vatthuṁ paccayā ahetukā aniyyānikā khandhā, vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca vatthuñca paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.

Naārammaṇādi

Niyyānikaṁ dhammaṁ paccayā aniyyāniko dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā … tīṇi.

Niyyānikaṁ dhammaṁ paccayā niyyāniko dhammo uppajjati naadhipatipaccayā— niyyānike khandhe paccayā niyyānikādhipati.

Aniyyānikaṁ dhammaṁ paccayā aniyyāniko dhammo uppajjati naadhipatipaccayā— aniyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā …pe… (yāva asaññasattā) cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ, vatthuṁ paccayā aniyyānikā khandhā. Aniyyānikaṁ dhammaṁ paccayā niyyāniko dhammo uppajjati naadhipatipaccayā—vatthuṁ paccayā niyyānikādhipati.

Niyyānikañca aniyyānikañca dhammaṁ paccayā niyyāniko dhammo uppajjati naadhipatipaccayā—niyyānike khandhe ca vatthuñca paccayā niyyānikādhipati.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā ekaṁ, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā cattāri, naanantare tīṇi …pe… naupanissaye tīṇi, napurejāte cattāri, napacchājāte nava, naāsevane ekaṁ, nakamme cattāri, navipāke nava, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, nasampayutte tīṇi, navippayutte dve, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.

2.13.15.4. Nissayavāra

Evaṁ itare dve gaṇanāpi nissayavāropi kātabbo.

2.13.15.5. Saṁsaṭṭhavāra

2.13.15.5.1–4 Paccayānulomādi

Niyyānikaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho niyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā— niyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ saṁsaṭṭhā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe….

Aniyyānikaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho aniyyāniko dhammo uppajjati hetupaccayā— aniyyānikaṁ ekaṁ khandhaṁ saṁsaṭṭhā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….

Hetuyā dve, ārammaṇe dve (sabbattha dve), vipāke ekaṁ …pe… avigate dve. (Anulomaṁ.)

Nahetuyā ekaṁ, naadhipatiyā dve, napurejāte dve, napacchājāte dve, naāsevane ekaṁ, nakamme dve, navipāke dve, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, navippayutte dve. (Paccanīyaṁ.)

2.13.15.6. Sampayuttavāra

Evaṁ itare dve gaṇanāpi sampayuttavāropi kātabbo.

2.13.15.7. Pañhāvāra

2.13.15.7.1. Paccayānuloma

Vibhaṅgavāra

Hetu

Niyyāniko dhammo niyyānikassa dhammassa hetupaccayena paccayo—niyyānikā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ hetupaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Niyyānikā hetū cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ hetupaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Niyyānikā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo.

Aniyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa hetupaccayena paccayo—aniyyānikā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe….

Ārammaṇa

Niyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ paccavekkhanti, cetopariyañāṇena niyyānikacittasamaṅgissa cittaṁ jānāti, niyyānikā khandhā cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.

Aniyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo— dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ paccavekkhati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha rāgo uppajjati …pe… domanassaṁ uppajjati; pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā …pe… ariyā phalaṁ paccavekkhanti, nibbānaṁ paccavekkhanti, nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, phalassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo; ariyā pahīne kilese …pe… vikkhambhite …pe… pubbe samudāciṇṇe …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ aniyyānike khandhe aniccato …pe… domanassaṁ uppajjati; dibbena cakkhunā rūpaṁ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇāti, cetopariyañāṇena aniyyānikacittasamaṅgissa cittaṁ jānāti, ākāsānañcāyatanaṁ viññāṇañcāyatanassa …pe… ākiñcaññāyatanaṁ nevasaññānāsaññāyatanassa …pe… rūpāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… aniyyānikā khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.

Aniyyāniko dhammo niyyānikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—nibbānaṁ maggassa ārammaṇapaccayena paccayo.

Adhipati

Niyyāniko dhammo niyyānikassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—niyyānikādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo. Niyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti. <b>Sahajātādhipati</b>—niyyānikādhipati cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Niyyānikādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Aniyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ garuṁ katvā paccavekkhati assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā vuṭṭhahitvā …pe… ariyā phalaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, nibbānaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, phalassa adhipatipaccayena paccayo; cakkhuṁ …pe… vatthuṁ aniyyānike khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. <b>Sahajātādhipati</b>—aniyyānikādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo. Aniyyāniko dhammo niyyānikassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—nibbānaṁ maggassa adhipatipaccayena paccayo.

Anantarādi

Niyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—maggo phalassa anantarapaccayena paccayo.

Aniyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā aniyyānikā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ aniyyānikānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo; anulomaṁ gotrabhussa … anulomaṁ vodānassa … phalaṁ phalassa … anulomaṁ phalasamāpattiyā … nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanaṁ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo. Aniyyāniko dhammo niyyānikassa dhammassa anantarapaccayena paccayo … gotrabhu maggassa; vodānaṁ maggassa anantarapaccayena paccayo.

Samanantarapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … pañca … aññamaññapaccayena paccayo … dve … nissayapaccayena paccayo … satta.

Upanissaya

Niyyāniko dhammo niyyānikassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo. <b>Pakatūpanissayo</b>—paṭhamo maggo dutiyassa maggassa upanissayapaccayena paccayo …pe… tatiyo maggo catutthassa maggassa upanissayapaccayena paccayo. Niyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—ariyā maggaṁ upanissāya anuppannaṁ samāpattiṁ uppādenti, uppannaṁ samāpajjanti, saṅkhāre aniccato …pe… vipassanti, maggo ariyānaṁ atthapaṭisambhidāya …pe… paṭibhānapaṭisambhidāya ṭhānāṭhānakosallassa upanissayapaccayena paccayo, maggo phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

Aniyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—aniyyānikaṁ saddhaṁ upanissāya dānaṁ deti, sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ karoti, jhānaṁ uppādeti … vipassanaṁ … abhiññaṁ … samāpattiṁ uppādeti … mānaṁ jappeti … diṭṭhiṁ gaṇhāti; aniyyānikaṁ sīlaṁ …pe… paññaṁ … rāgaṁ …pe… patthanaṁ … utuṁ … bhojanaṁ … senāsanaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti, pāṇaṁ hanati …pe… saṅghaṁ bhindati; aniyyānikā saddhā …pe… senāsanaṁ aniyyānikāya saddhāya …pe… patthanāya … kāyikassa sukhassa … kāyikassa dukkhassa … phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. Aniyyāniko dhammo niyyānikassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—paṭhamassa maggassa parikammaṁ paṭhamassa maggassa upanissayapaccayena paccayo …pe… catutthassa maggassa parikammaṁ catutthassa maggassa upanissayapaccayena paccayo.

Purejātādi

Aniyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa purejātapaccayena paccayo … dve (arūpadukasadisā kātabbā) … pacchājātapaccayena paccayo … dve … āsevanapaccayena paccayo … dve.

Kamma

Niyyāniko dhammo niyyānikassa dhammassa kammapaccayena paccayo—niyyānikā cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ kammapaccayena paccayo. Niyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa kammapaccayena paccayo—sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—niyyānikā cetanā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ kammapaccayena paccayo. <b>Nānākkhaṇikā</b>—niyyānikā cetanā phalassa kammapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Niyyānikā cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo.

Aniyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa kammapaccayena paccayo—sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>(Saṅkhittaṁ.) <b>Nānākkhaṇikā</b>—aniyyānikā cetanā vipākānaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo … vipākapaccayena paccayo … ekaṁyeva … āhārapaccayena paccayo … cattāri … indriyapaccayena paccayo … cattāri … jhānapaccayena paccayo … cattāri … maggapaccayena paccayo … cattāri … sampayuttapaccayena paccayo … dve … vippayuttapaccayena paccayo … tīṇi (arūpadukasadisā kātabbā) … atthipaccayena paccayo … satta (arūpadukasadisā kātabbā, āmasanā nānāpadāyeva) … natthipaccayena paccayo … tīṇi … vigatapaccayena paccayo … tīṇi … avigatapaccayena paccayo … satta.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā cattāri, ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā pañca, anantare tīṇi, samanantare tīṇi, sahajāte pañca, aññamaññe dve, nissaye satta, upanissaye cattāri, purejāte dve, pacchājāte dve, āsevane dve, kamme cattāri, vipāke ekaṁ, āhāre cattāri, indriye cattāri, jhāne cattāri, magge cattāri, sampayutte dve, vippayutte tīṇi, atthiyā satta, natthiyā tīṇi, vigate tīṇi, avigate satta.

Anulomaṁ.

Paccanīyuddhāra

Niyyāniko dhammo niyyānikassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo. Niyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo. Niyyāniko dhammo niyyānikassa ca aniyyānikassa ca dhammassa sahajātapaccayena paccayo.

Aniyyāniko dhammo aniyyānikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo … āhārapaccayena paccayo … indriyapaccayena paccayo. Aniyyāniko dhammo niyyānikassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo.

Niyyāniko ca aniyyāniko ca dhammā niyyānikassa dhammassa sahajātaṁ, purejātaṁ. Niyyāniko ca aniyyāniko ca dhammā aniyyānikassa dhammassa sahajātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ.

2.13.15.7.2. Paccayapaccanīya

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā satta, naārammaṇe satta, naadhipatiyā satta, naanantare nasamanantare satta, nasahajāte pañca, naaññamaññe pañca, nanissaye pañca, naupanissaye satta, napurejāte cha, napacchājāte satta …pe… nasampayutte pañca, navippayutte cattāri, noatthiyā cattāri, nonatthiyā satta, novigate satta, noavigate cattāri.

2.13.15.7.3. Paccayānulomapaccanīya

Hetupaccayā naārammaṇe cattāri, naadhipatiyā cattāri, naanantare nasamanantare cattāri, naaññamaññe dve, naupanissaye cattāri …pe… nasampayutte dve, navippayutte dve, nonatthiyā cattāri, novigate cattāri.

2.13.15.7.4. Paccayapaccanīyānuloma

Nahetupaccayā ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā pañca (anulomamātikā vitthāretabbā) …pe… avigate satta.

Niyyānikadukaṁ niṭṭhitaṁ.

2.13.16. Niyataduka

2.13.16.1–6. Paṭiccādivāra

Niyataṁ dhammaṁ paṭicca niyato dhammo uppajjati hetupaccayā—niyataṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe…. Niyataṁ dhammaṁ paṭicca aniyato dhammo uppajjati hetupaccayā—niyate khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ. (Saṅkhittaṁ. Pañcapi pañhā kātabbā. Yathā niyyānikadukaṁ evaṁ paṭiccavāropi sahajātavāropi paccayavāropi nissayavāropi saṁsaṭṭhavāropi sampayuttavāropi kātabbā, ninnānākaraṇaṁ āmasanaṁ nānaṁ.)

2.13.16.7. Pañhāvāra

2.13.16.7.1. Paccayānuloma

Vibhaṅgavāra

Hetu

Niyato dhammo niyatassa dhammassa hetupaccayena paccayo … cattāri. (Niyyānikadukasadisā ninnānākaraṇā.)

Ārammaṇa

Niyato dhammo aniyatassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ paccavekkhanti, niyate pahīne kilese paccavekkhanti, pubbe samudāciṇṇe …pe… niyate khandhe aniccato …pe… vipassati, cetopariyañāṇena niyatacittasamaṅgissa cittaṁ jānāti, niyatā khandhā cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa yathākammūpagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.

Aniyato dhammo aniyatassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ datvā sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ …pe… pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṁ paccavekkhati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha aniyato rāgo uppajjati, diṭṭhi …pe… vicikicchā …pe… uddhaccaṁ …pe… aniyataṁ domanassaṁ uppajjati, ariyā phalaṁ paccavekkhanti, nibbānaṁ paccavekkhanti, nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, phalassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo; ariyā aniyate pahīne kilese paccavekkhanti, vikkhambhite kilese …pe… pubbe samudāciṇṇe …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ aniyate khandhe aniccato …pe… vipassati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha aniyato rāgo …pe… domanassaṁ uppajjati, dibbena cakkhunā rūpaṁ passati …pe… āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. Aniyato dhammo niyatassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo; nibbānaṁ maggassa ārammaṇapaccayena paccayo; rūpajīvitindriyaṁ mātughātikammassa … pitughātikammassa … arahantaghātikammassa … ruhiruppādakammassa ārammaṇapaccayena paccayo; yaṁ vatthuṁ āmasantassa micchattaniyatā khandhā uppajjanti, taṁ vatthu micchattaniyatānaṁ khandhānaṁ ārammaṇapaccayena paccayo.

Adhipati

Niyato dhammo niyatassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—niyatādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo. Niyato dhammo aniyatassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti. <b>Sahajātādhipati</b>—niyatādhipati cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo. Niyato dhammo niyatassa ca aniyatassa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—niyatādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Aniyato dhammo aniyatassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ datvā sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ garuṁ katvā paccavekkhati assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā aniyato rāgo uppajjati … diṭṭhi uppajjati; pubbe …pe… jhānā …pe… ariyā phalaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, nibbānaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, phalassa adhipatipaccayena paccayo; cakkhuṁ …pe… vatthuṁ aniyate khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā aniyato rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. <b>Sahajātādhipati</b>—aniyatādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo. Aniyato dhammo niyatassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—nibbānaṁ maggassa adhipatipaccayena paccayo.

Anantarādi

Niyato dhammo aniyatassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—maggo phalassa anantarapaccayena paccayo, niyatā khandhā vuṭṭhānassa anantarapaccayena paccayo.

Aniyato dhammo aniyatassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā aniyatā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ aniyatānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo; anulomaṁ gotrabhussa … anulomaṁ vodānassa … phalaṁ phalassa … anulomaṁ phalasamāpattiyā … nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanaṁ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo. Aniyato dhammo niyatassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—aniyataṁ domanassaṁ niyatassa domanassassa, aniyatā micchādiṭṭhi niyatamicchādiṭṭhiyā anantarapaccayena paccayo; gotrabhu maggassa … vodānaṁ maggassa anantarapaccayena paccayo.

Samanantarapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … pañca … aññamaññapaccayena paccayo … dve … nissayapaccayena paccayo … satta.

Upanissaya

Niyato dhammo niyatassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo. <b>Pakatūpanissayo</b>—mātughātikammaṁ mātughātikammassa … pitughātikammassa … arahantaghātikammassa … ruhiruppādakammassa … saṅghabhedakammassa, niyatamicchādiṭṭhiyā upanissayapaccayena paccayo (cakkaṁ). Paṭhamo maggo dutiyassa maggassa …pe… tatiyo maggo catutthassa maggassa upanissayapaccayena paccayo. Niyato dhammo aniyatassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—mātaraṁ jīvitā voropetvā …pe… saṅghaṁ bhinditvā tassa paṭighātatthāya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti, ariyā maggaṁ upanissāya anuppannaṁ samāpattiṁ uppādenti, uppannaṁ samāpajjanti …pe… ṭhānāṭhānakosallassa upanissayapaccayena paccayo; maggo phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.