上座部《发趣论》（巴利原文）

Aniyato dhammo aniyatassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—aniyataṁ saddhaṁ upanissāya dānaṁ deti, sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ karoti, jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ …pe… abhiññaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti, mānaṁ jappeti … diṭṭhiṁ gaṇhāti; aniyataṁ sīlaṁ …pe… paññaṁ … rāgaṁ …pe… patthanaṁ … kāyikaṁ sukhaṁ … kāyikaṁ dukkhaṁ … utuṁ … bhojanaṁ … senāsanaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti, pāṇaṁ hanati …pe… nigamaghātaṁ karoti, aniyatā saddhā …pe… senāsanaṁ aniyatāya saddhāya …pe… patthanāya … kāyikassa sukhassa … kāyikassa dukkhassa, phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

Aniyato dhammo niyatassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—aniyataṁ rāgaṁ upanissāya mātaraṁ jīvitā voropeti …pe… saṅghaṁ bhindati; aniyataṁ dosaṁ …pe… senāsanaṁ upanissāya mātaraṁ jīvitā voropeti …pe… saṅghaṁ bhindati; aniyato rāgo … dosaṁ …pe… senāsanaṁ mātughātikammassa …pe… saṅghabhedakammassa upanissayapaccayena paccayo; paṭhamassa maggassa parikammaṁ paṭhamassa maggassa …pe… catutthassa maggassa parikammaṁ catutthassa maggassa upanissayapaccayena paccayo.

Purejātādi

Aniyato dhammo aniyatassa dhammassa purejātapaccayena paccayo— ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. (Saṅkhittaṁ.) Aniyato dhammo niyatassa dhammassa purejātapaccayena paccayo—ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. <b>Ārammaṇapurejātaṁ</b>—rūpajīvitindriyaṁ mātughātikammassa … pitughātikammassa … arahantaghātikammassa … ruhiruppādakammassa purejātapaccayena paccayo. <b>Vatthupurejātaṁ</b>—vatthu niyatānaṁ khandhānaṁ purejātapaccayena paccayo.

Pacchājātapaccayena paccayo … dve … āsevanapaccayena paccayo … dve.

Kamma

Niyato dhammo niyatassa dhammassa kammapaccayena paccayo—niyatā cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ kammapaccayena paccayo. Niyato dhammo aniyatassa dhammassa kammapaccayena paccayo—sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—niyatā cetanā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ kammapaccayena paccayo. <b>Nānākkhaṇikā</b>—niyatā cetanā vipākānaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Niyatā cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo.

Aniyato dhammo aniyatassa dhammassa kammapaccayena paccayo—sahajātā, nānākkhaṇikā. (Saṅkhittaṁ.)

Vipākapaccayena paccayo … ekaṁ … āhārapaccayena paccayo … cattāri … indriyapaccayena paccayo … cattāri … jhānapaccayena paccayo … cattāri … maggapaccayena paccayo … cattāri … sampayuttapaccayena paccayo … dve … vippayuttapaccayena paccayo … tīṇi (arūpadukasadisaṁ) … atthipaccayena paccayo … satta (arūpāvacaradukasadisaṁ) … natthipaccayena paccayo … vigatapaccayena paccayo … avigatapaccayena paccayo … satta.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā cattāri, ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā pañca, anantare tīṇi, samanantare tīṇi, sahajāte pañca, aññamaññe dve, nissaye satta, upanissaye cattāri, purejāte dve, pacchājāte dve, āsevane dve, kamme cattāri, vipāke ekaṁ, āhāre cattāri, indriye jhāne cattāri, magge cattāri, sampayutte dve, vippayutte tīṇi, atthiyā satta, natthiyā tīṇi, vigate tīṇi, avigate satta.

Paccanīyuddhāra

Niyato dhammo niyatassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo. Niyato dhammo aniyatassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo. Niyato dhammo niyatassa ca aniyatassa ca dhammassa sahajātapaccayena paccayo.

Aniyato dhammo aniyatassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo … āhārapaccayena paccayo … indriyapaccayena paccayo. Aniyato dhammo niyatassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo.

Niyato ca aniyato ca dhammā niyatassa dhammassa sahajātaṁ, purejātaṁ. Niyato ca aniyato ca dhammā aniyatassa dhammassa sahajātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ.

2.13.16.7.2. Paccayapaccanīya

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā satta, naārammaṇe satta, naadhipatiyā satta, naanantare nasamanantare satta, nasahajāte pañca, naaññamaññe pañca, nanissaye pañca, naupanissaye satta, napurejāte cha, napacchājāte satta …pe… nasampayutte pañca, navippayutte cattāri, noatthiyā cattāri, nonatthiyā satta, novigate satta, noavigate cattāri.

2.13.16.7.3. Paccayānulomapaccanīya

Hetupaccayā naārammaṇe cattāri, naadhipatiyā cattāri, naanantare nasamanantare cattāri, naaññamaññe dve, naupanissaye cattāri …pe… nasampayutte dve, navippayutte dve, nonatthiyā cattāri, novigate cattāri.

2.13.16.7.4. Paccayapaccanīyānuloma

Nahetupaccayā ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā pañca (anulomamātikā vitthāretabbā) …pe… avigate satta.

Niyatadukaṁ niṭṭhitaṁ.

2.13.17. Sauttaraduka

2.13.17.1–7. Paṭiccādivāra

Sauttaraṁ dhammaṁ paṭicca sauttaro dhammo uppajjati hetupaccayā—sauttaraṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Yāva ajjhattikā mahābhūtā. Yathā cūḷantaraduke lokiyadukasadisaṁ ninnānākaraṇaṁ.)

Sauttaradukaṁ niṭṭhitaṁ.

2.13.18. Saraṇaduka

2.13.18.1. Paṭiccavāra

2.13.18.1.1–4. Paccayānulomādia

Hetu

Saraṇaṁ dhammaṁ paṭicca saraṇo dhammo uppajjati hetupaccayā—saraṇaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe…. (Pañca pañhā arūpāvacaradukasadisā, anulomapaṭiccasadisā.)

Hetuyā pañca, ārammaṇe dve, adhipatiyā pañca …pe… avigate pañca.

Anulomaṁ.

Saraṇaṁ dhammaṁ paṭicca saraṇo dhammo uppajjati nahetupaccayā— vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.

Araṇaṁ dhammaṁ paṭicca araṇo dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ araṇaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe…. (Yāva asaññasattā.)

Nahetuyā dve, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā pañca, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi, naaññamaññe tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte cattāri, napacchājāte pañca, naāsevane pañca, nakamme dve, navipāke pañca, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, nasampayutte tīṇi, navippayutte dve, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.

Paccanīyaṁ.

2.13.18.2. Sahajātavāra

Evaṁ itare dve gaṇanāpi sahajātavāropi kātabbo.

2.13.18.3. Paccayavāra

2.13.18.3.1–4 Paccayacatukka

Saraṇaṁ dhammaṁ paccayā saraṇo dhammo uppajjati hetupaccayā—saraṇaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe…. (Yathā arūpāvacaradukassa paccayavāropi evaṁ kātabbo.)

Hetuyā nava, ārammaṇe cattāri, adhipatiyā nava …pe… avigate nava.

Anulomaṁ.

Saraṇaṁ dhammaṁ paccayā saraṇo dhammo uppajjati nahetupaccayā— vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.

Araṇaṁ dhammaṁ paccayā araṇo dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ araṇaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe… (yāva asaññasattā) cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ, vatthuṁ paccayā ahetukā khandhā. Araṇaṁ dhammaṁ paccayā saraṇo dhammo uppajjati nahetupaccayā— vatthuṁ paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.

Saraṇañca araṇañca dhammaṁ paccayā saraṇo dhammo uppajjati nahetupaccayā— vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca vatthuñca paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.

Nahetuyā cattāri, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi, naaññamaññe tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte cattāri, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme cattāri, navipāke nava, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, nasampayutte tīṇi, navippayutte dve, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.

Paccanīyaṁ.

2.13.18.4–5. Nissaya-saṁsaṭṭhavāra

(Evaṁ itare dve gaṇanāpi nissayavāropi kātabbo, saṁsaṭṭhavārepi dve pañhā kātabbā sabbattha.)

Hetuyā dve, ārammaṇe dve (sabbattha dve), vipāke ekaṁ, avigate dve. (Anulomaṁ.)

Nahetuyā dve, naadhipatiyā dve, napurejāte dve, napacchājāte dve, naāsevane dve, nakamme dve, navipāke dve, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, navippayutte dve. (Paccanīyaṁ.)

2.13.18.6. Sampayuttavāra

13.18.7. Pañhāvāra

2.13.18.7.1. Paccayānuloma

Vibhaṅgavāra

Hetu

(Evaṁ itare dve gaṇanāpi sampayuttavāropi kātabbo.)

Saraṇo dhammo saraṇassa dhammassa hetupaccayena paccayo. (Arūpadukasadisaṁ, cattāri.)

Ārammaṇa

Saraṇo dhammo saraṇassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—rāgaṁ assādeti abhinandati, taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi …pe… vicikicchā …pe… uddhaccaṁ …pe… domanassaṁ uppajjati, diṭṭhiṁ assādeti abhinandati, taṁ ārabbha rāgo uppajjati …pe… domanassaṁ uppajjati, vicikicchaṁ ārabbha …pe… uddhaccaṁ ārabbha …pe… domanassaṁ ārabbha domanassaṁ uppajjati, diṭṭhi …pe… vicikicchā …pe… uddhaccaṁ uppajjati. Saraṇo dhammo araṇassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—ariyā pahīne kilese …pe… vikkhambhite kilese …pe… pubbe samudāciṇṇe …pe… saraṇe khandhe aniccato …pe… vipassati, cetopariyañāṇena saraṇacittasamaṅgissa cittaṁ jānāti. Saraṇā khandhā cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.

Araṇo dhammo araṇassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo; dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ paccavekkhati, pubbe …pe… jhānā …pe… ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ paccavekkhanti, phalaṁ …pe… nibbānaṁ paccavekkhanti; nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. Cakkhuṁ …pe… vatthuṁ araṇe khandhe aniccato …pe… vipassati, dibbena cakkhunā rūpaṁ passati …pe… anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. Araṇo dhammo saraṇassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ assādeti abhinandati, taṁ ārabbha rāgo uppajjati …pe… pubbe …pe… jhānā …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ, araṇe khandhe assādeti abhinandati, taṁ ārabbha rāgo uppajjati …pe… domanassaṁ uppajjati.

Adhipati

Saraṇo dhammo saraṇassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—rāgaṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati … diṭṭhi uppajjati; diṭṭhiṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati. <b>Sahajātādhipati</b>—saraṇādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo. Saraṇo dhammo araṇassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—saraṇādhipati cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo. Saraṇo dhammo saraṇassa ca araṇassa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—saraṇādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Araṇo dhammo araṇassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ garuṁ katvā paccavekkhati, pubbe …pe… jhānā …pe… ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, phalaṁ …pe… nibbānaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa, adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—araṇādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo. Araṇo dhammo saraṇassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati … diṭṭhi uppajjati; pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ, araṇe khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati … diṭṭhi uppajjati.

Anantarādi

Saraṇo dhammo saraṇassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā saraṇā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ saraṇānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo. Saraṇo dhammo araṇassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—saraṇā khandhā vuṭṭhānassa anantarapaccayena paccayo.

Araṇo dhammo araṇassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā araṇā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ araṇānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo; anulomaṁ gotrabhussa …pe… phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo. Araṇo dhammo saraṇassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—āvajjanā saraṇānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo.

Samanantarapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … pañca … aññamaññapaccayena paccayo … dve … nissayapaccayena paccayo … satta.

Upanissaya

Saraṇo dhammo saraṇassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—rāgaṁ upanissāya pāṇaṁ hanati …pe… saṅghaṁ bhindati; dosaṁ …pe… patthanaṁ upanissāya pāṇaṁ hanati …pe… saṅghaṁ bhindati, rāgo …pe… patthanā rāgassa …pe… patthanāya upanissayapaccayena paccayo. Saraṇo dhammo araṇassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—rāgaṁ upanissāya dānaṁ deti, sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ karoti, jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ …pe… maggaṁ …pe… abhiññaṁ …pe… samāpattiṁ uppādeti; dosaṁ …pe… patthanaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti, rāgo …pe… patthanā saddhāya …pe… paññāya … kāyikassa sukhassa … kāyikassa dukkhassa … maggassa … phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

Araṇo dhammo araṇassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti; sīlaṁ …pe… paññaṁ … kāyikaṁ sukhaṁ … kāyikaṁ dukkhaṁ … utuṁ … bhojanaṁ … senāsanaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti; saddhā …pe… senāsanaṁ saddhāya …pe… paññāya … kāyikassa sukhassa … kāyikassa dukkhassa … maggassa … phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

Araṇo dhammo saraṇassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya mānaṁ jappeti, diṭṭhiṁ gaṇhāti; sīlaṁ …pe… senāsanaṁ upanissāya pāṇaṁ hanati …pe… saṅghaṁ bhindati; saddhā …pe… senāsanaṁ rāgassa …pe… patthanāya upanissayapaccayena paccayo.

Purejātādi

Araṇo dhammo araṇassa dhammassa purejātapaccayena paccayo—ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. <b>Ārammaṇapurejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ aniccato …pe… vipassati …pe… dibbena cakkhunā rūpaṁ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇāti, rūpāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe…. <b>Vatthupurejātaṁ</b>—cakkhāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… kāyāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… vatthu araṇānaṁ khandhānaṁ purejātapaccayena paccayo. Araṇo dhammo saraṇassa dhammassa purejātapaccayena paccayo—ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. <b>Ārammaṇapurejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ assādeti abhinandati, taṁ ārabbha rāgo uppajjati …pe… domanassaṁ uppajjati. <b>Vatthupurejātaṁ</b>—vatthu saraṇānaṁ khandhānaṁ purejātapaccayena paccayo.

Pacchājātapaccayena paccayo … dve … āsevanapaccayena paccayo … dve.

Kamma

Saraṇo dhammo saraṇassa dhammassa kammapaccayena paccayo—saraṇā cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ kammapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—saraṇā cetanā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ kammapaccayena paccayo. <b>Nānākkhaṇikā</b>—saraṇā cetanā vipākānaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Saraṇā cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo.

Araṇo dhammo araṇassa dhammassa kammapaccayena paccayo—sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—(Saṅkhittaṁ.)

Vipākapaccayena paccayo … ekaṁ … āhārapaccayena paccayo … cattāri … indriyapaccayena paccayo … cattāri … jhānapaccayena paccayo … cattāri … maggapaccayena paccayo … cattāri … sampayuttapaccayena paccayo … dve … vippayuttapaccayena paccayo … tīṇi. (Arūpadukasadisā.)

Atthi

Saraṇo dhammo saraṇassa dhammassa atthipaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.) Saraṇo dhammo araṇassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ. (Saṅkhittaṁ.) Saraṇo dhammo saraṇassa ca araṇassa ca dhammassa atthipaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Araṇo dhammo araṇassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. (Saṅkhittaṁ.) Araṇo dhammo saraṇassa dhammassa atthipaccayena paccayo. <b>Purejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ assādeti abhinandati, taṁ ārabbha rāgo uppajjati …pe… domanassaṁ uppajjati, vatthu saraṇānaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo.

Saraṇo ca araṇo ca dhammā saraṇassa dhammassa atthipaccayena paccayo— sahajātaṁ, purejātaṁ. (Saṅkhittaṁ.) Saraṇo ca araṇo ca dhammā araṇassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. <b>Sahajātā</b>—saraṇā khandhā ca mahābhūtā ca cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ atthipaccayena paccayo. <b>Pacchājātā</b>—saraṇā khandhā ca kabaḷīkāro āhāro ca imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. <b>Pacchājātā</b>—saraṇā khandhā ca rūpajīvitindriyañca kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā cattāri, ārammaṇe cattāri, adhipatiyā pañca, anantare cattāri, samanantare cattāri, sahajāte pañca, aññamaññe dve, nissaye satta, upanissaye cattāri, purejāte dve, pacchājāte dve, āsevane dve, kamme cattāri, vipāke ekaṁ, āhāre cattāri, indriye cattāri, jhāne cattāri, magge cattāri, sampayutte dve, vippayutte tīṇi, atthiyā satta, natthiyā cattāri, vigate cattāri, avigate satta.

Paccanīyuddhāra

Saraṇo dhammo saraṇassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo. Saraṇo dhammo araṇassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo. Saraṇo dhammo saraṇassa ca araṇassa ca dhammassa sahajātapaccayena paccayo.

Araṇo dhammo araṇassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo … āhārapaccayena paccayo … indriyapaccayena paccayo. Araṇo dhammo saraṇassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo.

Saraṇo ca araṇo ca dhammā saraṇassa dhammassa sahajātaṁ, purejātaṁ. Saraṇo ca araṇo ca dhammā araṇassa dhammassa sahajātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ.

2.13.18.7.2. Paccayapaccanīya

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā satta, naārammaṇe satta, naadhipatiyā satta, naanantare nasamanantare satta, nasahajāte pañca, naaññamaññe pañca, nanissaye pañca, naupanissaye satta, napurejāte cha, napacchājāte satta …pe… nasampayutte pañca, navippayutte cattāri, noatthiyā cattāri, nonatthiyā satta, novigate satta, noavigate cattāri.

2.13.18.7.3. Paccayānulomapaccanīya

Hetupaccayā naārammaṇe cattāri, naadhipatiyā cattāri …pe… nasamanantare cattāri, naaññamaññe dve, naupanissaye cattāri …pe… nasampayutte dve, navippayutte dve, nonatthiyā cattāri, novigate cattāri.

2.13.18.7.4. Paccayapaccanīyānuloma

Nahetupaccayā ārammaṇe cattāri, adhipatiyā pañca, anantare cattāri (anulomamātikā gahetabbā) …pe… avigate satta.

Saraṇadukaṁ niṭṭhitaṁ.

Piṭṭhidukaṁ niṭṭhitaṁ.

Dhammānulome dukapaṭṭhānaṁ niṭṭhitaṁ.