上座部《发趣论》（巴利原文）

Paṭṭhānapakaraṇa

Dhammānuloma (1), Dukatikapaṭṭhānapāḷi (3)

3.13. Piṭṭhiduka, Kusalattika

3.13.1.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Nadassanena pahātabbaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca nadassanena pahātabbo kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe ekaṁ, adhipatiyā ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha ekaṁ.)

Dassanena pahātabbaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca dassanena pahātabbo akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā dve, ārammaṇe dve, adhipatiyā dve …pe… avigate dve. (Saṅkhittaṁ.)

Dassanena pahātabbaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca dassanena pahātabbo akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā—vicikicchāsahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato moho.

Nadassanena pahātabbaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca nadassanena pahātabbo akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā dve, naadhipatiyā dve, napurejāte dve …pe… nakamme dve, navipāke dve, navippayutte dve. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārepi …pe… sampayuttavārepi sabbattha vitthāretabbaṁ.)

Dassanena pahātabbo akusalo dhammo dassanena pahātabbassa akusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbo akusalo dhammo nadassanena pahātabbassa akusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā dve, ārammaṇe tīṇi (dassane ekaṁ, nadassane dve), adhipatiyā tīṇi (dassanena pahātabbamūlakaṁ ekaṁ, nadassane dve, ārammaṇādhipati, sahajātādhipati, ekārammaṇādhipati), anantare dve (dassanamūlakaṁ ekaṁ, nadassane ekaṁ), samanantare dve, sahajāte dve …pe… upanissaye tīṇi, āsevane dve, kamme dve, āhāre dve …pe… sampayutte dve, atthiyā dve, natthiyā dve …pe… avigate dve. (Saṅkhittaṁ.)

Nadassanena pahātabbaṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca nadassanena pahātabbo abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

(Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha ekaṁ.)

3.13.2. Bhāvanāyapahātabbaduka, Kusalattika

3.13.2.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Nabhāvanāya pahātabbaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca nabhāvanāya pahātabbo kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

(Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha ekaṁ.)

Bhāvanāya pahātabbaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca bhāvanāya pahātabbo akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā dve, ārammaṇe dve …pe… avigate dve. (Saṅkhittaṁ. Dassanena pahātabbadukaakusalasadisaṁ. Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha vitthāretabbaṁ.)

Nabhāvanāya pahātabbaṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca nabhāvanāya pahātabbo abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

(Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha ekaṁ.)

3.13.3. Dassanenapahātabbahetukaduka, Kusalattika

3.13.3.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Nadassanena pahātabbahetukaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca nadassanena pahātabbahetuko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

(Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha ekaṁ.)

Dassanena pahātabbahetukaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca dassanena pahātabbahetuko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Nadassanena pahātabbahetukaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca nadassanena pahātabbahetuko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. Nadassanena pahātabbahetukaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca dassanena pahātabbahetuko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Dassanena pahātabbahetukaṁ akusalañca nadassanena pahātabbahetukaṁ akusalañca dhammaṁ paṭicca dassanena pahātabbahetuko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Dassanena pahātabbahetukaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca dassanena pahātabbahetuko akusalo dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā … tīṇi. (Nadassane dve, ghaṭane ekaṁ, saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cattāri, ārammaṇe cha, adhipatiyā dve (sabbattha cha), avigate cha. (Saṅkhittaṁ.)

Dassanena pahātabbahetukaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca nadassanena pahātabbahetuko akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā.

Nadassanena pahātabbahetukaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca nadassanena pahātabbahetuko akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā dve, naadhipatiyā cha …pe… nakamme cattāri, navipāke cha, navippayutte cha. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārādi vitthāretabbo.)

Dassanena pahātabbahetuko akusalo dhammo dassanena pahātabbahetukassa akusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā tīṇi, ārammaṇe nava, adhipatiyā tīṇi (dassane ekaṁ, nadassane dve), anantare nava, samanantare nava, sahajāte cha …pe… upanissaye nava, āsevane nava, kamme cattāri, āhāre cattāri, indriye cattāri …pe… sampayutte cha, atthiyā cha, natthiyā nava …pe… avigate cha. (Saṅkhittaṁ.)

Nadassanena pahātabbahetukaṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca nadassanena pahātabbahetuko abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

(Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha ekaṁ.)

3.13.4. Bhāvanāyapahātabbahetukaduka, Kusalattika

3.13.4.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Nabhāvanāya pahātabbahetukaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca nabhāvanāya pahātabbahetuko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

(Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha ekaṁ.)

Bhāvanāya pahātabbahetukaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca bhāvanāya pahātabbahetuko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Nabhāvanāya pahātabbahetukaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca nabhāvanāya pahātabbahetuko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cattāri, ārammaṇe cha, adhipatiyā dve …pe… avigate cha. (Saṅkhittaṁ. Dassanena pahātabbahetukadukaakusalasadisaṁ. Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha vitthāretabbaṁ.)

Nabhāvanāya pahātabbahetukaṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca nabhāvanāya pahātabbahetuko abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

(Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha ekaṁ.)

3.13.5. Savitakkaduka, Kusalattika

3.13.5.1. Kusalapada

3.13.5.1.1–6 Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Savitakkaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca savitakko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. Savitakkaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca avitakko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. Savitakkaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca savitakko kusalo ca avitakko kusalo ca dhammā uppajjanti hetupaccayā.

Avitakkaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca avitakko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. Avitakkaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca savitakko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Savitakkaṁ kusalañca avitakkaṁ kusalañca dhammaṁ paṭicca savitakko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cha, ārammaṇe cha (sabbattha cha), avigate cha. (Saṅkhittaṁ.)

Naadhipatiyā cha, napurejāte cha …pe… nakamme cattāri …pe… navippayutte cha. (Saṅkhittaṁ.)

(Sahajātavārampi …pe… sampayuttavārampi vitthāretabbaṁ.)

3.13.5.1.7. Pañhāvāra

Paccayacatukka

Hetu-ārammaṇa

Savitakko kusalo dhammo savitakkassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo. Savitakko kusalo dhammo avitakkassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo. Savitakko kusalo dhammo savitakkassa kusalassa ca avitakkassa kusalassa ca dhammassa hetupaccayena paccayo.

Avitakko kusalo dhammo avitakkassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo.

Savitakko kusalo dhammo savitakkassa kusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … tīṇi.

Avitakko kusalo dhammo avitakkassa kusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … tīṇi.

Savitakko kusalo ca avitakko kusalo ca dhammā savitakkassa kusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … tīṇi. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cattāri, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava (heṭṭhā tīsu sahajātādhipati, avitakke ekaṁ, sahajātādhipati), anantare nava, samanantare nava, sahajāte cha …pe… upanissaye nava, āsevane nava, kamme cattāri, āhāre cattāri, indriye cattāri, jhāne cha, magge cha, sampayutte cha, atthiyā cha, natthiyā nava, vigate nava, avigate cha. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā nava, naārammaṇe nava. (Saṅkhittaṁ.)

Hetupaccayā naārammaṇe cattāri. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetupaccayā ārammaṇe nava. (Saṅkhittaṁ.)

(Yathā kusalattike pañhāvāraṁ, evaṁ vitthāretabbaṁ.)

3.13.5.2. Akusalapada

Savitakkaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca savitakko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. Savitakkaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca avitakko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. Savitakkaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca savitakko akusalo ca avitakko akusalo ca dhammā uppajjanti hetupaccayā.

Avitakkaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca savitakko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Savitakkaṁ akusalañca avitakkaṁ akusalañca dhammaṁ paṭicca savitakko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā pañca, ārammaṇe pañca (sabbattha pañca) …pe… avigate pañca. (Saṅkhittaṁ.)

Savitakkaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca savitakko akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā.

Avitakkaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca savitakko akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā.

Savitakkaṁ akusalañca avitakkaṁ akusalañca dhammaṁ paṭicca savitakko akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā tīṇi, naadhipatiyā pañca, nakamme tīṇi …pe… navippayutte pañca. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārādi vitthāretabbo.)

Savitakko akusalo dhammo savitakkassa akusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā tīṇi, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava, anantare nava …pe… sahajāte pañca …pe… upanissaye nava, āsevane nava, kamme tīṇi, āhāre tīṇi …pe… jhāne pañca, magge pañca, sampayutte pañca, atthiyā pañca, natthiyā nava …pe… avigate pañca. (Saṅkhittaṁ.)

3.13.5.3. Abyākatapada

Savitakkaṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca savitakko abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Avitakkaṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca avitakko abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Savitakkaṁ abyākatañca avitakkaṁ abyākatañca dhammaṁ paṭicca savitakko abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā nava, ārammaṇe nava …pe… purejāte āsevane cha …pe… avigate nava. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā nava, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava …pe… napurejāte nava …pe… nakamme cattāri, navipāke nava, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge nava, nasampayutte tīṇi, navippayutte cha …pe… novigate tīṇi. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārampi …pe… sampayuttavārampi vitthāretabbaṁ.)

Savitakko abyākato dhammo savitakkassa abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo … tīṇi.

Avitakko abyākato dhammo avitakkassa abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo.

Savitakko abyākato dhammo savitakkassa abyākatassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cattāri, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava (sabbattha nava), upanissaye nava, purejāte tīṇi, pacchājāte tīṇi, āsevane nava, kamme cattāri, vipāke nava, āhāre cattāri …pe… jhāne nava, magge nava, sampayutte cha, vippayutte pañca, atthiyā nava, natthiyā nava, vigate nava, avigate nava. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā nava, naārammaṇe nava. (Saṅkhittaṁ.)

Hetupaccayā naārammaṇe cattāri. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetupaccayā ārammaṇe nava. (Saṅkhittaṁ.)

(Yathā kusalattike pañhāvāraṁ evaṁ vitthāretabbaṁ.)

3.13.6. Savicāraduka, Kusalattika

3.13.6.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Savicāraṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca savicāro kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Avicāraṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca avicāro kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā … dve.

Savicāraṁ kusalañca avicāraṁ kusalañca dhammaṁ paṭicca savicāro kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cha, ārammaṇe cha …pe… avigate cha. (Saṅkhittaṁ. Savitakkadukakusalasadisaṁ. Sahajātavārampi …pe… pañhāvārampi vitthāretabbaṁ.)

Savicāraṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca savicāro akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Avicāraṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca savicāro akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Savicāraṁ akusalañca avicāraṁ akusalañca dhammaṁ paṭicca savicāro akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā pañca, ārammaṇe pañca …pe… avigate pañca. (Saṅkhittaṁ. Savitakkadukaakusalasadisaṁ. Sahajātavārampi …pe… pañhāvārampi vitthāretabbaṁ.)

Savicāraṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca savicāro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.