上座部《发趣论》（巴利原文）

Avicāraṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca avicāro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Savicāraṁ abyākatañca avicāraṁ abyākatañca dhammaṁ paṭicca savicāro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā nava, ārammaṇe nava …pe… purejāte āsevane cha …pe… vipāke nava …pe… avigate nava. (Saṅkhittaṁ. Savitakkadukaabyākatasadisaṁ. Sahajātavāropi …pe… sampayuttavāropi vitthāretabbā.)

Savicāro abyākato dhammo savicārassa abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cattāri, ārammaṇe nava …pe… magge cattāri …pe… avigate nava. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā nava, naārammaṇe nava. (Saṅkhittaṁ.)

Hetupaccayā naārammaṇe cattāri. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetupaccayā ārammaṇe nava. (Saṅkhittaṁ.)

(Yathā kusalattike pañhāvāraṁ, evaṁ vitthāretabbaṁ.)

3.13.7. Sappītikaduka, Kusalattika

3.13.7.1. Kusalapada

3.13.7.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Sappītikaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca sappītiko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. Sappītikaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca appītiko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. Sappītikaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca sappītiko kusalo ca appītiko kusalo ca dhammā uppajjanti hetupaccayā.

Appītikaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca appītiko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. Appītikaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca sappītiko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Sappītikaṁ kusalañca appītikaṁ kusalañca dhammaṁ paṭicca sappītiko kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cha (sabbattha cha) …pe… avigate cha. (Saṅkhittaṁ.)

Naadhipatiyā cha, napurejāte cha …pe… nakamme cattāri, navippayutte cha. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārampi …pe… sampayuttavārampi vitthāretabbaṁ.)

Sappītiko kusalo dhammo sappītikassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo … tīṇi.

Appītiko kusalo dhammo appītikassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo.

Sappītiko kusalo dhammo sappītikassa kusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cattāri, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava (cattāri sahajātādhipati), anantare nava, samanantare nava, sahajāte cha …pe… upanissaye nava, āsevane nava, kamme cattāri, āhāre cattāri, indriye cattāri, jhāne cha, magge cattāri, sampayutte cha, atthiyā cha, natthiyā nava, vigate nava, avigate cha. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā nava, naārammaṇe nava. (Saṅkhittaṁ.)

Hetupaccayā naārammaṇe cattāri. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetupaccayā ārammaṇe nava. (Saṅkhittaṁ.)

(Yathā kusalattike pañhāvāraṁ, evaṁ vitthāretabbaṁ.)

3.13.7.2. Akusalapada

Hetu

Sappītikaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca sappītiko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Appītikaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca appītiko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā … dve.

Sappītikaṁ akusalañca appītikaṁ akusalañca dhammaṁ paṭicca sappītiko akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cha, ārammaṇe cha …pe… avigate cha. (Saṅkhittaṁ. Kusalasadisaṁ. Sahajātavāropi …pe… pañhāvāropi vitthāretabbā.)

3.13.7.3. Abyākatapada

Hetu

Sappītikaṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca sappītiko abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Appītikaṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca appītiko abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Sappītikaṁ abyākatañca appītikaṁ abyākatañca dhammaṁ paṭicca sappītiko abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā nava, ārammaṇe nava …pe… purejāte cha, āsevane cha …pe… avigate nava. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā nava, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava …pe… napurejāte napacchājāte naāsevane nava. Nakamme cattāri, navipāke nava, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge nava, nasampayutte tīṇi, navippayutte cha …pe… novigate tīṇi. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārādi vitthāretabbo.)

Sappītiko abyākato dhammo sappītikassa abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cattāri, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava, anantare nava …pe… (sabbattha nava), upanissaye nava, purejāte tīṇi, pacchājāte tīṇi, āsevane nava, kamme cattāri, vipāke nava, āhāre cattāri, indriye cattāri, jhāne nava, magge cattāri, sampayutte cha, vippayutte pañca, atthiyā nava …pe… avigate nava. (Saṅkhittaṁ.)

3.13.8. Pītisahagatadukādi, Kusalattika

3.13.8.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Pītisahagataṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca …pe…. (Kusalampi akusalampi abyākatampi sappītikadukasadisaṁ.)

Sukhasahagataṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca …pe…. (Kusalampi akusalampi abyākatampi sappītikadukasadisaṁ. Akusalaṁ dhammaṁ paṭicca …pe… paccanīye nahetuyā ekaṁ. Abyākataṁ dhammaṁ paṭicca …pe… paccanīye nahetuyā nava …pe… najhāne cha, kātabbā. Paccanīye pañhāvāre kusalākusale indriye jhāne cha, pañhāvāre abyākate nava.)

3.13.9. Upekkhāsahagataduka, Kusalattika

3.13.9.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Upekkhāsahagataṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca …pe… cha. (Sappītikadukasadisaṁ, upekkhāti nānāupekkhā abyākate. Paccanīye nahetuyā nava, najhāne cha.)

Upekkhāsahagataṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca upekkhāsahagato akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cha. (Sabbattha cha. Saṅkhittaṁ.)

Upekkhāsahagataṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca upekkhāsahagato akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā.

Naupekkhāsahagataṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca upekkhāsahagato akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā.

Upekkhāsahagatañca naupekkhāsahagatañca dhammaṁ paṭicca upekkhāsahagato akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā tīṇi, naadhipatiyā cha …pe… navippayutte cha. (Saṅkhittaṁ. Evaṁ sabbattha akusalaṁ vitthāretabbaṁ. Sappītikadukasadisaṁ.)

Upekkhāsahagataṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca upekkhāsahagato abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā nava pañhā. (Sappītikadukaabyākatasadisaṁ. Pañhāvāre kusalākusale indriye jhāne cha, abyākate nava.)

3.13.10. Kāmāvacaraduka, Kusalattika

3.13.10.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Kāmāvacaraṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca kāmāvacaro kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Nakāmāvacaraṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca nakāmāvacaro kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā dve, ārammaṇe dve (sabbattha dve), avigate dve. (Saṅkhittaṁ.)

Naadhipatiyā dve …pe… navippayutte dve. (Saṅkhittaṁ.)

(Sahajātavārādi vitthāretabbo.)

Kāmāvacaro kusalo dhammo kāmāvacarassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo.

Nakāmāvacaro kusalo dhammo nakāmāvacarassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā dve, ārammaṇe cattāri, adhipatiyā tīṇi (kāmāvacare ekaṁ, nakāmāvacare dve), anantare tīṇi (kāmāvacare dve, nakāmāvacare ekaṁ) …pe… sahajāte dve …pe… upanissaye cattāri, āsevane tīṇi, kamme dve, āhāre dve …pe… natthiyā tīṇi …pe… avigate dve. (Saṅkhittaṁ.)

Kāmāvacaraṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca kāmāvacaro akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

(Sahajātavārepi …pe… pañhāvārepi sabbattha ekaṁ.)

Kāmāvacaraṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca kāmāvacaro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Nakāmāvacaraṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca nakāmāvacaro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Kāmāvacaraṁ abyākatañca nakāmāvacaraṁ abyākatañca dhammaṁ paṭicca kāmāvacaro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā nava, ārammaṇe cattāri, adhipatiyā pañca …pe… aññamaññe cha …pe… purejāte dve, āsevane dve …pe… avigate nava. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā ekaṁ, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava …pe… nakamme dve, navipāke pañca, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, nasampayutte tīṇi, navippayutte dve, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārādi vitthāretabbo.)

Kāmāvacaro abyākato dhammo kāmāvacarassa abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo.

Nakāmāvacaro abyākato dhammo nakāmāvacarassa abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo … tīṇi. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cattāri, ārammaṇe cattāri, adhipatiyā cattāri (kāmāvacare ekaṁ, nakāmāvacare tīṇi, kāmāvacare sahajātādhipatiyeva), anantare cattāri, samanantare cattāri, sahajāte satta, aññamaññe cha, nissaye satta, upanissaye cattāri, purejāte dve, pacchājāte dve, āsevane tīṇi, kamme cattāri, vipāke cattāri, āhāre cattāri …pe… sampayutte dve, vippayutte tīṇi, atthiyā satta, natthiyā cattāri …pe… avigate satta. (Saṅkhittaṁ.)

3.13.11. Rūpāvacaraduka, Kusalattika

3.13.11.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Rūpāvacaraṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca rūpāvacaro kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Narūpāvacaraṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca narūpāvacaro kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā dve, ārammaṇe dve. (Sabbattha dve, saṅkhittaṁ.)

Naadhipatiyā dve …pe… napurejāte ekaṁ, naāsevane ekaṁ …pe… navippayutte ekaṁ. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārādi vitthāretabbo.)

Rūpāvacaro kusalo dhammo rūpāvacarassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo.

Narūpāvacaro kusalo dhammo narūpāvacarassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā dve, ārammaṇe cattāri, adhipatiyā tīṇi (rūpāvacare ekaṁ, sahajātādhipatiyeva, narūpāvacare dve), anantare tīṇi (rūpāvacare ekaṁ, narūpāvacare dve), samanantare tīṇi, sahajāte dve …pe… upanissaye cattāri, āsevane tīṇi, kamme dve …pe… atthiyā dve, natthiyā tīṇi …pe… avigate dve. (Saṅkhittaṁ.)

Narūpāvacaraṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca narūpāvacaro akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Sabbattha ekaṁ.)

Rūpāvacaraṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca rūpāvacaro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Narūpāvacaraṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca narūpāvacaro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Rūpāvacaraṁ abyākatañca narūpāvacaraṁ abyākatañca dhammaṁ paṭicca rūpāvacaro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā nava, ārammaṇe cattāri, adhipatiyā pañca …pe… purejāte āsevane dve …pe… avigate nava. (Saṅkhittaṁ. Yathā kāmāvacaradukaabyākatasadisaṁ, ettakāyeva pañhā heṭṭhuparikaṁ parivattanti. Sahajātavārampi …pe… pañhāvārampi sabbattha vitthāretabbaṁ.)

3.13.12. Arūpāvacaraduka, Kusalattika

3.13.12.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Arūpāvacaraṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca arūpāvacaro kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Naarūpāvacaraṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca naarūpāvacaro kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā dve, ārammaṇe dve …pe… avigate dve. (Saṅkhittaṁ.)

Naadhipatiyā dve …pe… naāsevane ekaṁ …pe… navippayutte dve. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārādi vitthāretabbo.)

Arūpāvacaro kusalo dhammo arūpāvacarassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo.

Naarūpāvacaro kusalo dhammo naarūpāvacarassa kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā dve, ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā tīṇi, anantare tīṇi …pe… sahajāte dve …pe… upanissaye cattāri, āsevane tīṇi, kamme dve …pe… atthiyā dve, natthiyā tīṇi …pe… avigate dve. (Saṅkhittaṁ.)

Naarūpāvacaraṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca naarūpāvacaro akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā … ekaṁ. (Sabbattha ekaṁ, saṅkhittaṁ.)

Arūpāvacaraṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca arūpāvacaro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā … tīṇi.

Naarūpāvacaraṁ abyākataṁ dhammaṁ paṭicca naarūpāvacaro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā.

Arūpāvacaraṁ abyākatañca naarūpāvacaraṁ abyākatañca dhammaṁ paṭicca naarūpāvacaro abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā pañca, ārammaṇe dve, adhipatiyā pañca …pe… avigate pañca. (Saṅkhittaṁ.)

Nahetuyā ekaṁ, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā dve …pe… napurejāte cattāri, napacchājāte naāsevane pañca, nakamme dve, navipāke pañca, naāhāre ekaṁ …pe… navippayutte dve …pe… novigate tīṇi. (Saṅkhittaṁ. Sahajātavārādi vitthāretabbo.)

Arūpāvacaro abyākato dhammo arūpāvacarassa abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo … tīṇi.

Naarūpāvacaro abyākato dhammo naarūpāvacarassa abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cattāri, ārammaṇe tīṇi (arūpāvacaramūle dve, naarūpāvacare ekaṁ), adhipatiyā cattāri (arūpāvacaramūle tīṇi, naarūpe ekaṁ), anantare cattāri …pe… sahajāte pañca, aññamaññe dve, nissaye satta, upanissaye cattāri, purejāte dve, pacchājāte dve, āsevane tīṇi, kamme cattāri, vipāke dve …pe… sampayutte dve, vippayutte tīṇi, atthiyā satta, natthiyā cattāri …pe… avigate satta. (Saṅkhittaṁ.)

3.13.13. Pariyāpannaduka, Kusalattika

3.13.13.1–7. Paṭiccādivāra

Paccayacatukka

Pariyāpannaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca pariyāpanno kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā.

Apariyāpannaṁ kusalaṁ dhammaṁ paṭicca apariyāpanno kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)

Hetuyā dve, ārammaṇe dve …pe… avigate dve. (Saṅkhittaṁ. Lokiyadukakusalasadisaṁ. Sahajātavāropi …pe… pañhāvāropi vitthāretabbā.)

Pariyāpannaṁ akusalaṁ dhammaṁ paṭicca pariyāpanno akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ.)