上座部律藏犍度（巴利原文）

Adiṭṭhaṁ abbhatītaṁ,

Bahukehi kappanahutehī”ti.

Atha kho sāriputto paribbājako yena moggallāno paribbājako tenupasaṅkami.

Addasā kho moggallāno paribbājako sāriputtaṁ paribbājakaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna sāriputtaṁ paribbājakaṁ etadavoca—

“vippasannāni kho te, āvuso, indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto.

Kacci no tvaṁ, āvuso, amataṁ adhigato”ti?

“Āmāvuso, amataṁ adhigato”ti.

“Yathākathaṁ pana tvaṁ, āvuso, amataṁ adhigato”ti?

“Idhāhaṁ, āvuso, addasaṁ assajiṁ bhikkhuṁ rājagahe piṇḍāya carantaṁ pāsādikena abhikkantena paṭikkantena ālokitena vilokitena samiñjitena pasāritena okkhittacakkhuṁ iriyāpathasampannaṁ.

Disvāna me etadahosi—

‘ye vata loke arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā, ayaṁ tesaṁ bhikkhu aññataro.

Yannūnāhaṁ imaṁ bhikkhuṁ upasaṅkamitvā puccheyyaṁ—

kaṁsi tvaṁ, āvuso, uddissa pabbajito, ko vā te satthā, kassa vā tvaṁ dhammaṁ rocesī’ti.

Tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—

‘akālo kho imaṁ bhikkhuṁ pucchituṁ antaragharaṁ paviṭṭho piṇḍāya carati, yannūnāhaṁ imaṁ bhikkhuṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandheyyaṁ atthikehi upaññātaṁ maggan’ti.

Atha kho, āvuso, assaji bhikkhu rājagahe piṇḍāya caritvā piṇḍapātaṁ ādāya paṭikkami.

Atha khvāhaṁ, āvuso, yena assaji bhikkhu tenupasaṅkamiṁ, upasaṅkamitvā assajinā bhikkhunā saddhiṁ sammodiṁ, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsiṁ.

Ekamantaṁ ṭhito kho ahaṁ, āvuso, assajiṁ bhikkhuṁ etadavocaṁ—

‘vippasannāni kho te, āvuso, indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto.

Kaṁsi tvaṁ, āvuso, uddissa pabbajito, ko vā te satthā, kassa vā tvaṁ dhammaṁ rocesī’ti?

‘Atthāvuso, mahāsamaṇo sakyaputto sakyakulā pabbajito, tāhaṁ bhagavantaṁ uddissa pabbajito, so ca me bhagavā satthā, tassa cāhaṁ bhagavato dhammaṁ rocemī’ti.

‘Kiṁvādī panāyasmato satthā kimakkhāyī’ti.

‘Ahaṁ kho, āvuso, navo acirapabbajito adhunāgato imaṁ dhammavinayaṁ, na tāhaṁ sakkomi vitthārena dhammaṁ desetuṁ, api ca te saṅkhittena atthaṁ vakkhāmī’ti.

Atha khvāhaṁ, āvuso, assajiṁ bhikkhuṁ etadavocaṁ—

‘hotu, āvuso,

Appaṁ vā bahuṁ vā bhāsassu,

Atthaṁyeva me brūhi;

Attheneva me attho,

Kiṁ kāhasi byañjanaṁ bahun’ti.

Atha kho, āvuso, assaji bhikkhu imaṁ dhammapariyāyaṁ abhāsi—

‘Ye dhammā hetuppabhavā,

Tesaṁ hetuṁ tathāgato āha;

Tesañca yo nirodho,

Evaṁvādī mahāsamaṇo’”ti.

Atha kho moggallānassa paribbājakassa imaṁ dhammapariyāyaṁ sutvā virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—

“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhammanti.

Eseva dhammo yadi tāvadeva,

Paccabyattha padamasokaṁ;

Adiṭṭhaṁ abbhatītaṁ,

Bahukehi kappanahutehī”ti.

Atha kho moggallāno paribbājako sāriputtaṁ paribbājakaṁ etadavoca—

“gacchāma mayaṁ, āvuso, bhagavato santike, so no bhagavā satthā”ti.

“Imāni kho, āvuso, aḍḍhateyyāni paribbājakasatāni amhe nissāya amhe sampassantā idha viharanti, tepi tāva apalokema.

Yathā te maññissanti, tathā te karissantī”ti.

Atha kho sāriputtamoggallānā yena te paribbājakā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā te paribbājake etadavocuṁ—

“gacchāma mayaṁ, āvuso, bhagavato santike, so no bhagavā satthā”ti.

“Mayaṁ āyasmante nissāya āyasmante sampassantā idha viharāma, sace āyasmantā mahāsamaṇe brahmacariyaṁ carissanti, sabbeva mayaṁ mahāsamaṇe brahmacariyaṁ carissāmā”ti.

Atha kho sāriputtamoggallānā yena sañcayo paribbājako tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā sañcayaṁ paribbājakaṁ etadavocuṁ—

“gacchāma mayaṁ, āvuso, bhagavato santike, so no bhagavā satthā”ti.

“Alaṁ, āvuso, mā agamittha, sabbeva tayo imaṁ gaṇaṁ pariharissāmā”ti.

Dutiyampi kho …pe…

tatiyampi kho sāriputtamoggallānā sañcayaṁ paribbājakaṁ etadavocuṁ—

“gacchāma mayaṁ, āvuso, bhagavato santike, so no bhagavā satthā”ti.

“Alaṁ, āvuso, mā agamittha, sabbeva tayo imaṁ gaṇaṁ pariharissāmā”ti.

Atha kho sāriputtamoggallānā tāni aḍḍhateyyāni paribbājakasatāni ādāya yena veḷuvanaṁ tenupasaṅkamiṁsu.

Sañcayassa pana paribbājakassa tattheva uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggañchi.

Addasā kho bhagavā sāriputtamoggallāne dūratova āgacchante, disvāna bhikkhū āmantesi—

“ete, bhikkhave, dve sahāyakā āgacchanti, kolito upatisso ca.

Etaṁ me sāvakayugaṁ bhavissati aggaṁ bhaddayugan”ti.

Gambhīre ñāṇavisaye,

Anuttare upadhisaṅkhaye;

Vimutte appatte veḷuvanaṁ,

Atha ne satthā byākāsi.

“Ete dve sahāyakā,

Āgacchanti kolito upatisso ca;

Etaṁ me sāvakayugaṁ,

Bhavissati aggaṁ bhaddayugan”ti.

Atha kho sāriputtamoggallānā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ—

“labheyyāma mayaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyāma upasampadan”ti.

“Etha bhikkhavo”ti bhagavā avoca—

“svākkhāto dhammo, caratha brahmacariyaṁ sammā dukkhassa antakiriyāyā”ti.

Sāva tesaṁ āyasmantānaṁ upasampadā ahosi.

14.1. Abhiññātānaṁpabbajjā

Tena kho pana samayena abhiññātā abhiññātā māgadhikā kulaputtā bhagavati brahmacariyaṁ caranti.

Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“aputtakatāya paṭipanno samaṇo gotamo, vedhabyāya paṭipanno samaṇo gotamo, kulupacchedāya paṭipanno samaṇo gotamo, idāni anena jaṭilasahassaṁ pabbājitaṁ, imāni ca aḍḍhateyyāni paribbājakasatāni sañcayāni pabbājitāni.

Ime ca abhiññātā abhiññātā māgadhikā kulaputtā samaṇe gotame brahmacariyaṁ carantī”ti.

Apissu bhikkhū disvā imāya gāthāya codenti—

“Āgato kho mahāsamaṇo,

māgadhānaṁ giribbajaṁ;

Sabbe sañcaye netvāna,

kaṁsu dāni nayissatī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“na, bhikkhave, so saddo ciraṁ bhavissati, sattāhameva bhavissati, sattāhassa accayena antaradhāyissati.

Tena hi, bhikkhave, ye tumhe imāya gāthāya codenti—

‘Āgato kho mahāsamaṇo,

māgadhānaṁ giribbajaṁ;

Sabbe sañcaye netvāna,

kaṁsu dāni nayissatī’ti.

Te tumhe imāya gāthāya paṭicodetha—

‘Nayanti ve mahāvīrā,

saddhammena tathāgatā;

Dhammena nayamānānaṁ,

kā usūyā vijānatan’”ti.

Tena kho pana samayena manussā bhikkhū disvā imāya gāthāya codenti—

“Āgato kho mahāsamaṇo,

māgadhānaṁ giribbajaṁ;

Sabbe sañcaye netvāna,

kaṁsu dāni nayissatī”ti.

Bhikkhū te manusse imāya gāthāya paṭicodenti—

“Nayanti ve mahāvīrā,

saddhammena tathāgatā;

Dhammena nayamānānaṁ,

kā usūyā vijānatan”ti.

Manussā dhammena kira samaṇā sakyaputtiyā nenti no adhammenāti sattāhameva so saddo ahosi, sattāhassa accayena antaradhāyi.

Sāriputtamoggallānapabbajjākathā niṭṭhitā.

Catutthabhāṇavāro niṭṭhito.

15. Upajjhāyavattakathā

Tena kho pana samayena bhikkhū anupajjhāyakā anācariyakā anovadiyamānā ananusāsiyamānā dunnivatthā duppārutā anākappasampannā piṇḍāya caranti;

manussānaṁ bhuñjamānānaṁ uparibhojanepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti, uparikhādanīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti, uparisāyanīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti, uparipānīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmenti;

sāmaṁ sūpampi odanampi viññāpetvā bhuñjanti;

bhattaggepi uccāsaddā mahāsaddā viharanti.

Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā dunnivatthā duppārutā anākappasampannā piṇḍāya carissanti;

manussānaṁ bhuñjamānānaṁ, uparibhojanepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti, uparikhādanīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti, uparisāyanīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti, uparipānīyepi uttiṭṭhapattaṁ upanāmessanti;

sāmaṁ sūpampi odanampi viññāpetvā bhuñjissanti;

bhattaggepi uccāsaddā mahāsaddā viharissanti seyyathāpi brāhmaṇā brāhmaṇabhojane”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.

Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā, te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—