上座部律藏犍度（巴利原文）

Theravāda Vinayapiṭaka

Mahāvagga

8. Cīvarakkhandhaka

1. Jīvakavatthu

Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

Tena kho pana samayena vesālī iddhā ceva hoti phitā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca;

satta ca pāsādasahassāni satta ca pāsādasatāni satta ca pāsādā;

satta ca kūṭāgārasahassāni satta ca kūṭāgārasatāni satta ca kūṭāgārāni;

satta ca ārāmasahassāni satta ca ārāmasatāni satta ca ārāmā;

satta ca pokkharaṇīsahassāni satta ca pokkharaṇīsatāni satta ca pokkharaṇiyo;

ambapālī ca gaṇikā abhirūpā hoti dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā, padakkhiṇā nacce ca gīte ca vādite ca, abhisaṭā atthikānaṁ atthikānaṁ manussānaṁ paññāsāya ca rattiṁ gacchati;

tāya ca vesālī bhiyyoso mattāya upasobhati.

Atha kho rājagahako negamo vesāliṁ agamāsi kenacideva karaṇīyena.

Addasā kho rājagahako negamo vesāliṁ iddhañceva phitañca bahujanañca ākiṇṇamanussañca subhikkhañca;

satta ca pāsādasahassāni satta ca pāsādasatāni satta ca pāsāde;

satta ca kūṭāgārasahassāni satta ca kūṭāgārasatāni satta ca kūṭāgārāni;

satta ca ārāmasahassāni satta ca ārāmasatāni satta ca ārāme;

satta ca pokkharaṇīsahassāni satta ca pokkharaṇīsatāni satta ca pokkharaṇiyo;

ambapāliñca gaṇikaṁ abhirūpaṁ dassanīyaṁ pāsādikaṁ paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgataṁ, padakkhiṇaṁ nacce ca gīte ca vādite ca, abhisaṭaṁ atthikānaṁ atthikānaṁ manussānaṁ paññāsāya ca rattiṁ gacchantiṁ, tāya ca vesāliṁ bhiyyoso mattāya upasobhantiṁ.

Atha kho rājagahako negamo vesāliyaṁ taṁ karaṇīyaṁ tīretvā punadeva rājagahaṁ paccāgañchi.

Yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ etadavoca—

“vesālī, deva, iddhā ceva phitā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca;

satta ca pāsādasahassāni …pe…

tāya ca vesālī bhiyyoso mattāya upasobhati.

Sādhu, deva, mayampi gaṇikaṁ vuṭṭhāpessāmā”ti.

“Tena hi, bhaṇe, tādisiṁ kumāriṁ jānātha yaṁ tumhe gaṇikaṁ vuṭṭhāpeyyāthā”ti.

Tena kho pana samayena rājagahe sālavatī nāma kumārī abhirūpā hoti dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā.

Atha kho rājagahako negamo sālavatiṁ kumāriṁ gaṇikaṁ vuṭṭhāpesi.

Atha kho sālavatī gaṇikā nacirasseva padakkhiṇā ahosi nacce ca gīte ca vādite ca, abhisaṭā atthikānaṁ atthikānaṁ manussānaṁ paṭisatena ca rattiṁ gacchati.

Atha kho sālavatī gaṇikā nacirasseva gabbhinī ahosi.

Atha kho sālavatiyā gaṇikāya etadahosi—

“itthī kho gabbhinī purisānaṁ amanāpā.

Sace maṁ koci jānissati—

sālavatī gaṇikā gabbhinīti, sabbo me sakkāro bhañjissati.

Yannūnāhaṁ gilānaṁ paṭivedeyyan”ti.

Atha kho sālavatī gaṇikā dovārikaṁ āṇāpesi—

“mā, bhaṇe dovārika, koci puriso pāvisi.

Yo ca maṁ pucchati, ‘gilānā’ti paṭivedehī”ti.

“Evaṁ, ayye”ti kho so dovāriko sālavatiyā gaṇikāya paccassosi.

Atha kho sālavatī gaṇikā tassa gabbhassa paripākamanvāya puttaṁ vijāyi.

Atha kho sālavatī gaṇikā dāsiṁ āṇāpesi—

“handa, je, imaṁ dārakaṁ kattarasuppe pakkhipitvā nīharitvā saṅkārakūṭe chaḍḍehī”ti.

“Evaṁ, ayye”ti kho sā dāsī sālavatiyā gaṇikāya paṭissutvā taṁ dārakaṁ kattarasuppe pakkhipitvā nīharitvā saṅkārakūṭe chaḍḍesi.

Tena kho pana samayena abhayo nāma rājakumāro kālasseva rājupaṭṭhānaṁ gacchanto addasa taṁ dārakaṁ kākehi samparikiṇṇaṁ, disvāna manusse pucchi—

“kiṁ etaṁ, bhaṇe, kākehi samparikiṇṇan”ti?

“Dārako, devā”ti.

“Jīvati, bhaṇe”ti?

“Jīvati, devā”ti.

“Tena hi, bhaṇe, taṁ dārakaṁ amhākaṁ antepuraṁ netvā dhātīnaṁ detha posetun”ti.

“Evaṁ, devā”ti kho te manussā abhayassa rājakumārassa paṭissutvā taṁ dārakaṁ abhayassa rājakumārassa antepuraṁ netvā dhātīnaṁ adaṁsu—

“posethā”ti.

Tassa jīvatīti “jīvako”ti nāmaṁ akaṁsu.

Kumārena posāpitoti “komārabhacco”ti nāmaṁ akaṁsu.

Atha kho jīvako komārabhacco nacirasseva viññutaṁ pāpuṇi.

Atha kho jīvako komārabhacco yena abhayo rājakumāro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā abhayaṁ rājakumāraṁ etadavoca—

“kā me, deva, mātā, ko pitā”ti?

“Ahampi kho te, bhaṇe jīvaka, mātaraṁ na jānāmi;

api cāhaṁ te pitā;

mayāsi posāpito”ti.

Atha kho jīvakassa komārabhaccassa etadahosi—

“imāni kho rājakulāni na sukarāni asippena upajīvituṁ.

Yannūnāhaṁ sippaṁ sikkheyyan”ti.

Tena kho pana samayena takkasilāyaṁ disāpāmokkho vejjo paṭivasati.

Atha kho jīvako komārabhacco abhayaṁ rājakumāraṁ anāpucchā yena takkasilā tena pakkāmi.

Anupubbena yena takkasilā, yena vejjo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ vejjaṁ etadavoca—

“icchāmahaṁ, ācariya, sippaṁ sikkhitun”ti.

“Tena hi, bhaṇe jīvaka, sikkhassū”ti.

Atha kho jīvako komārabhacco bahuñca gaṇhāti lahuñca gaṇhāti suṭṭhu ca upadhāreti, gahitañcassa na sammussati.

Atha kho jīvakassa komārabhaccassa sattannaṁ vassānaṁ accayena etadahosi—

“ahaṁ kho bahuñca gaṇhāmi lahuñca gaṇhāmi suṭṭhu ca upadhāremi, gahitañca me na sammussati, satta ca me vassāni adhīyantassa, nayimassa sippassa anto paññāyati.

Kadā imassa sippassa anto paññāyissatī”ti.

Atha kho jīvako komārabhacco yena so vejjo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṁ vejjaṁ etadavoca—

“ahaṁ kho, ācariya, bahuñca gaṇhāmi lahuñca gaṇhāmi suṭṭhu ca upadhāremi, gahitañca me na sammussati, satta ca me vassāni adhīyantassa, nayimassa sippassa anto paññāyati.

Kadā imassa sippassa anto paññāyissatī”ti?

“Tena hi, bhaṇe jīvaka, khaṇittiṁ ādāya takkasilāya samantā yojanaṁ āhiṇḍitvā yaṁ kiñci abhesajjaṁ passeyyāsi taṁ āharā”ti.

“Evaṁ, ācariyā”ti kho jīvako komārabhacco tassa vejjassa paṭissutvā khaṇittiṁ ādāya takkasilāya samantā yojanaṁ āhiṇḍanto na kiñci abhesajjaṁ addasa.

Atha kho jīvako komārabhacco yena so vejjo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṁ vejjaṁ etadavoca—

“āhiṇḍantomhi, ācariya, takkasilāya samantā yojanaṁ, na kiñci abhesajjaṁ addasan”ti.

“Susikkhitosi, bhaṇe jīvaka.

Alaṁ te ettakaṁ jīvikāyā”ti jīvakassa komārabhaccassa parittaṁ pātheyyaṁ pādāsi.

Atha kho jīvako komārabhacco taṁ parittaṁ pātheyyaṁ ādāya yena rājagahaṁ tena pakkāmi.

Atha kho jīvakassa komārabhaccassa taṁ parittaṁ pātheyyaṁ antarāmagge sākete parikkhayaṁ agamāsi.

Atha kho jīvakassa komārabhaccassa etadahosi—

“ime kho maggā kantārā appodakā appabhakkhā, na sukarā apātheyyena gantuṁ.

Yannūnāhaṁ pātheyyaṁ pariyeseyyan”ti.

2. Seṭṭhibhariyāvatthu

Tena kho pana samayena sākete seṭṭhibhariyāya sattavassiko sīsābādho hoti.

Bahū mahantā mahantā disāpāmokkhā vejjā āgantvā nāsakkhiṁsu arogaṁ kātuṁ.

Bahuṁ hiraññaṁ ādāya agamaṁsu.

Atha kho jīvako komārabhacco sāketaṁ pavisitvā manusse pucchi—

“ko, bhaṇe, gilāno, kaṁ tikicchāmī”ti?

“Etissā, ācariya, seṭṭhibhariyāya sattavassiko sīsābādho;

gaccha, ācariya, seṭṭhibhariyaṁ tikicchāhī”ti.

Atha kho jīvako komārabhacco yena seṭṭhissa gahapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā dovārikaṁ āṇāpesi—

“gaccha, bhaṇe dovārika, seṭṭhibhariyāya pāvada—

‘vejjo, ayye, āgato, so taṁ daṭṭhukāmo’”ti.

“Evaṁ, ācariyā”ti kho so dovāriko jīvakassa komārabhaccassa paṭissutvā yena seṭṭhibhariyā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā seṭṭhibhariyaṁ etadavoca—

“vejjo, ayye, āgato;

so taṁ daṭṭhukāmo”ti.

“Kīdiso, bhaṇe dovārika, vejjo”ti?

“Daharako, ayye”ti.

“Alaṁ, bhaṇe dovārika, kiṁ me daharako vejjo karissati?

Bahū mahantā mahantā disāpāmokkhā vejjā āgantvā nāsakkhiṁsu arogaṁ kātuṁ.

Bahuṁ hiraññaṁ ādāya agamaṁsū”ti.

Atha kho so dovāriko yena jīvako komārabhacco tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca—

“seṭṭhibhariyā, ācariya, evamāha—

‘alaṁ, bhaṇe dovārika, kiṁ me daharako vejjo karissati?

Bahū mahantā mahantā disāpāmokkhā vejjā āgantvā nāsakkhiṁsu arogaṁ kātuṁ.

Bahuṁ hiraññaṁ ādāya agamaṁsū’”ti.

“Gaccha, bhaṇe dovārika, seṭṭhibhariyāya pāvada—

‘vejjo, ayye, evamāha—

mā kira, ayye, pure kiñci adāsi.

Yadā arogā ahosi tadā yaṁ iccheyyāsi taṁ dajjeyyāsī’”ti.

“Evaṁ, ācariyā”ti kho so dovāriko jīvakassa komārabhaccassa paṭissutvā yena seṭṭhibhariyā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā seṭṭhibhariyaṁ etadavoca—

“vejjo, ayye, evamāha—

‘mā kira, ayye, pure kiñci adāsi.

Yadā arogā ahosi tadā yaṁ iccheyyāsi taṁ dajjeyyāsī’”ti.

“Tena hi, bhaṇe dovārika, vejjo āgacchatū”ti.

“Evaṁ, ayye”ti kho so dovāriko seṭṭhibhariyāya paṭissutvā yena jīvako komārabhacco tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca—

“seṭṭhibhariyā taṁ, ācariya, pakkosatī”ti.