上座部律藏犍度（巴利原文）

Yannūnāhaṁ bhikkhūnaṁ cīvare sīmaṁ bandheyyaṁ, mariyādaṁ ṭhapeyyan’ti.

Idhāhaṁ, bhikkhave, sītāsu hemantikāsu rattīsu antaraṭṭhakāsu himapātasamaye rattiṁ ajjhokāse ekacīvaro nisīdiṁ. Na maṁ sītaṁ ahosi.

Nikkhante paṭhame yāme sītaṁ maṁ ahosi. Dutiyāhaṁ cīvaraṁ pārupiṁ. Na maṁ sītaṁ ahosi.

Nikkhante majjhime yāme sītaṁ maṁ ahosi. Tatiyāhaṁ cīvaraṁ pārupiṁ. Na maṁ sītaṁ ahosi.

Nikkhante pacchime yāme uddhaste aruṇe nandimukhiyā rattiyā sītaṁ maṁ ahosi. Catutthāhaṁ cīvaraṁ pārupiṁ. Na maṁ sītaṁ ahosi.

Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi—

‘yepi kho te kulaputtā imasmiṁ dhammavinaye sītālukā sītabhīrukā tepi sakkonti ticīvarena yāpetuṁ.

Yannūnāhaṁ bhikkhūnaṁ cīvare sīmaṁ bandheyyaṁ, mariyādaṁ ṭhapeyyaṁ, ticīvaraṁ anujāneyyan’ti.

Anujānāmi, bhikkhave, ticīvaraṁ—diguṇaṁ saṅghāṭiṁ, ekacciyaṁ uttarāsaṅgaṁ, ekacciyaṁ antaravāsakan”ti.

17. Atirekacīvarakathā

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū—“bhagavatā ticīvaraṁ anuññātan”ti—

aññeneva ticīvarena gāmaṁ pavisanti, aññena ticīvarena ārāme acchanti, aññena ticīvarena nahānaṁ otaranti.

Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū atirekacīvaraṁ dhāressantī”ti.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, atirekacīvaraṁ dhāretabbaṁ.

Yo dhāreyya, yathādhammo kāretabbo”ti.

Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa atirekacīvaraṁ uppannaṁ hoti.

Āyasmā ca ānando taṁ cīvaraṁ āyasmato sāriputtassa dātukāmo hoti.

Āyasmā ca sāriputto sākete viharati.

Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi—

“bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ—

‘na atirekacīvaraṁ dhāretabban’ti.

Idañca me atirekacīvaraṁ uppannaṁ.

Ahañcimaṁ cīvaraṁ āyasmato sāriputtassa dātukāmo.

Āyasmā ca sāriputto sākete viharati.

Kathaṁ nu kho mayā paṭipajjitabban”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesi.

“Kīvaciraṁ panānanda, sāriputto āgacchissatī”ti?

“Navamaṁ vā, bhagavā, divasaṁ, dasamaṁ vā”ti.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, dasāhaparamaṁ atirekacīvaraṁ dhāretun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhūnaṁ atirekacīvaraṁ uppannaṁ hoti.

Atha kho bhikkhūnaṁ etadahosi—

“kathaṁ nu kho amhehi atirekacīvare paṭipajjitabban”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, atirekacīvaraṁ vikappetun”ti.

Atha kho bhagavā vesāliyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena bārāṇasī tena cārikaṁ pakkāmi.

Anupubbena cārikaṁ caramāno yena bārāṇasī tadavasari.

Tatra sudaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.

Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno antaravāsako chiddo hoti.

Atha kho tassa bhikkhuno etadahosi—

“bhagavatā ticīvaraṁ anuññātaṁ—

diguṇā saṅghāṭi, ekacciyo uttarāsaṅgo, ekacciyo antaravāsako.

Ayañca me antaravāsako chiddo.

Yannūnāhaṁ aggaḷaṁ acchupeyyaṁ, samantato dupaṭṭaṁ bhavissati, majjhe ekacciyan”ti.

Atha kho so bhikkhu aggaḷaṁ acchupesi.

Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto taṁ bhikkhuṁ aggaḷaṁ acchupentaṁ, disvāna yena so bhikkhu tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca—

“kiṁ tvaṁ, bhikkhu, karosī”ti?

“Aggaḷaṁ, bhagavā, acchupemī”ti.

“Sādhu sādhu, bhikkhu;

sādhu kho tvaṁ, bhikkhu, aggaḷaṁ acchupesī”ti.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, ahatānaṁ dussānaṁ ahatakappānaṁ diguṇaṁ saṅghāṭiṁ, ekacciyaṁ uttarāsaṅgaṁ, ekacciyaṁ antaravāsakaṁ;

utuddhaṭānaṁ dussānaṁ catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ, diguṇaṁ uttarāsaṅgaṁ, diguṇaṁ antaravāsakaṁ;

paṁsukūle yāvadatthaṁ;

pāpaṇike ussāho karaṇīyo.

Anujānāmi, bhikkhave, aggaḷaṁ tunnaṁ ovaṭṭikaṁ kaṇḍusakaṁ daḷhīkamman”ti.

18. Visākhāvatthu

Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.

Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthi tadavasari.

Tatra sudaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

Atha kho visākhā migāramātā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavoca—

“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.

Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

Atha kho visākhā migāramātā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

Tena kho pana samayena tassā rattiyā accayena cātuddīpiko mahāmegho pāvassi.

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi—

“yathā, bhikkhave, jetavane vassati evaṁ catūsu dīpesu vassati.

Ovassāpetha, bhikkhave, kāyaṁ.

Ayaṁ pacchimako cātuddīpiko mahāmegho”ti.

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissuṇitvā nikkhittacīvarā kāyaṁ ovassāpenti.

Atha kho visākhā migāramātā paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā dāsiṁ āṇāpesi—

“gaccha, je. Ārāmaṁ gantvā kālaṁ ārocehi—kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.

“Evaṁ, ayye”ti kho sā dāsī visākhāya migāramātuyā paṭissuṇitvā ārāmaṁ gantvā addasa bhikkhū nikkhittacīvare kāyaṁ ovassāpente, disvāna—

“natthi ārāme bhikkhū, ājīvakā kāyaṁ ovassāpentī”ti—

yena visākhā migāramātā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā visākhaṁ migāramātaraṁ etadavoca—

“natthayye, ārāme bhikkhū, ājīvakā kāyaṁ ovassāpentī”ti.

Atha kho visākhāya migāramātuyā paṇḍitāya viyattāya medhāviniyā etadahosi—“nissaṁsayaṁ kho ayyā nikkhittacīvarā kāyaṁ ovassāpenti.

Sāyaṁ bālā maññittha—natthi ārāme bhikkhū, ājīvakā kāyaṁ ovassāpentī”ti, puna dāsiṁ āṇāpesi—

“gaccha, je. Ārāmaṁ gantvā kālaṁ ārocehi—kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.

Atha kho te bhikkhū gattāni sītiṁ karitvā kallakāyā cīvarāni gahetvā yathāvihāraṁ pavisiṁsu.

Atha kho sā dāsī ārāmaṁ gantvā bhikkhū apassantī—

“natthi ārāme bhikkhū, suñño ārāmo”ti—

yena visākhā migāramātā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā visākhaṁ migāramātaraṁ etadavoca—

“natthayye, ārāme bhikkhū, suñño ārāmo”ti.

Atha kho visākhāya migāramātuyā paṇḍitāya viyattāya medhāviniyā etadahosi—

“nissaṁsayaṁ kho ayyā gattāni sītiṁ karitvā kallakāyā cīvarāni gahetvā yathāvihāraṁ paviṭṭhā.

Sāyaṁ bālā maññittha—natthi ārāme bhikkhū, suñño ārāmo”ti, puna dāsiṁ āṇāpesi—

“gaccha, je. Ārāmaṁ gantvā kālaṁ ārocehi—kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi—

“sandahatha, bhikkhave, pattacīvaraṁ; kālo bhattassā”ti.

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya—

seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—jetavane antarahito visākhāya migāramātuyā koṭṭhake pāturahosi.

Nisīdi bhagavā paññatte āsane saddhiṁ bhikkhusaṅghena.

Atha kho visākhā migāramātā—“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.

Tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāma jaṇṇukamattesupi oghesu pavattamānesu, kaṭimattesupi oghesu pavattamānesu, na hi nāma ekabhikkhussapi pādā vā cīvarāni vā allāni bhavissantī”ti—

haṭṭhā udaggā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinnā kho visākhā migāramātā bhagavantaṁ etadavoca—

“aṭṭhāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ varāni yācāmī”ti.

“Atikkantavarā kho, visākhe, tathāgatā”ti.

“Yāni ca, bhante, kappiyāni yāni ca anavajjānī”ti.

“Vadehi, visākhe”ti.

“Icchāmahaṁ, bhante, saṅghassa yāvajīvaṁ vassikasāṭikaṁ dātuṁ, āgantukabhattaṁ dātuṁ, gamikabhattaṁ dātuṁ, gilānabhattaṁ dātuṁ, gilānupaṭṭhākabhattaṁ dātuṁ, gilānabhesajjaṁ dātuṁ, dhuvayāguṁ dātuṁ, bhikkhunisaṅghassa udakasāṭikaṁ dātun”ti.

“Kiṁ pana tvaṁ, visākhe, atthavasaṁ sampassamānā tathāgataṁ aṭṭha varāni yācasī”ti?

“Idhāhaṁ, bhante, dāsiṁ āṇāpesiṁ—

‘gaccha, je. Ārāmaṁ gantvā kālaṁ ārocehi—kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan’ti.

Atha kho sā, bhante, dāsī ārāmaṁ gantvā addasa bhikkhū nikkhittacīvare kāyaṁ ovassāpente, disvāna—

‘natthi ārāme bhikkhū, ājīvakā kāyaṁ ovassāpentī’ti—

yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ etadavoca—

‘natthayye, ārāme bhikkhū, ājīvakā kāyaṁ ovassāpentī’ti.

Asuci, bhante, naggiyaṁ jegucchaṁ paṭikūlaṁ.

Imāhaṁ, bhante, atthavasaṁ sampassamānā icchāmi saṅghassa yāvajīvaṁ vassikasāṭikaṁ dātuṁ.

Puna caparaṁ, bhante, āgantuko bhikkhu na vīthikusalo na gocarakusalo kilanto piṇḍāya carati.

So me āgantukabhattaṁ bhuñjitvā vīthikusalo gocarakusalo akilanto piṇḍāya carissati.

Imāhaṁ, bhante, atthavasaṁ sampassamānā icchāmi saṅghassa yāvajīvaṁ āgantukabhattaṁ dātuṁ.