上座部律藏犍度（巴利原文）

‘saṅghena me, bhante, patto nikkujjito, asambhogomhi saṅghena.

Sohaṁ, bhante, sammā vattāmi, lomaṁ pātemi, netthāraṁ vattāmi, saṅghaṁ pattukkujjanaṁ yācāmī’ti.

Dutiyampi yācitabbo.

Tatiyampi yācitabbo.

Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—

‘Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto nikkujjito, asambhogo saṅghena.

So sammā vattati, lomaṁ pāteti, netthāraṁ vattati, saṅghaṁ pattukkujjanaṁ yācati.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṁ ukkujjeyya, sambhogaṁ saṅghena kareyya.

Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto nikkujjito, asambhogo saṅghena.

So sammā vattati, lomaṁ pāteti, netthāraṁ vattati, saṅghaṁ pattukkujjanaṁ yācati.

Saṅgho vaḍḍhassa licchavissa pattaṁ ukkujjati, sambhogaṁ saṅghena karoti.

Yassāyasmato khamati vaḍḍhassa licchavissa pattassa ukkujjanā, sambhogaṁ saṅghena karaṇaṁ, so tuṇhassa;

yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Ukkujjito saṅghena vaḍḍhassa licchavissa patto, sambhogo saṅghena.

Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.

Atha kho bhagavā vesāliyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena bhaggā tena cārikaṁ pakkāmi.

Anupubbena cārikaṁ caramāno yena bhaggā tadavasari.

Tatra sudaṁ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.

Tena kho pana samayena bodhissa rājakumārassa kokanado nāma pāsādo acirakārito hoti, anajjhāvuttho samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.

Atha kho bodhi rājakumāro sañcikāputtaṁ māṇavaṁ āmantesi—

“ehi tvaṁ, samma sañcikāputta, yena bhagavā tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vanda;

appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha—

‘bodhi, bhante, rājakumāro bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti.

Evañca vadehi—

‘adhivāsetu kira, bhante, bhagavā bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’”ti.

“Evaṁ, bho”ti kho sañcikāputto māṇavo bodhissa rājakumārassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinno kho sañcikāputto māṇavo bhagavantaṁ etadavoca—

“bodhi kho rājakumāro bhoto gotamassa pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati.

Evañca vadeti—

‘adhivāsetu kira bhavaṁ gotamo bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’”ti.

Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

Atha kho sañcikāputto māṇavo bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā yena bodhi rājakumāro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bodhiṁ rājakumāraṁ etadavoca—

“avocumha kho mayaṁ bhoto vacanena taṁ bhavantaṁ gotamaṁ—

‘bodhi kho rājakumāro bhoto gotamassa pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati.

Evañca vadeti—

adhivāsetu kira bhavaṁ gotamo bodhissa rājakumārassa svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā’ti.

Adhivutthañca pana samaṇena gotamenā”ti.

Atha kho bodhi rājakumāro tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā, kokanadañca pāsādaṁ odātehi dussehi santharāpetvā yāva pacchimasopānakaḷevarā, sañcikāputtaṁ māṇavaṁ āmantesi—

“ehi tvaṁ, samma sañcikāputta, yena bhagavā tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā bhagavato kālaṁ ārocehi—

‘kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan’”ti.

“Evaṁ, bho”ti kho sañcikāputto māṇavo bodhissa rājakumārassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato kālaṁ ārocesi—

“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena bodhissa rājakumārassa nivesanaṁ tenupasaṅkami.

Tena kho pana samayena bodhi rājakumāro bahidvārakoṭṭhake ṭhito hoti, bhagavantaṁ āgamayamāno.

Addasā kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.

Disvāna tato paccuggantvā bhagavantaṁ abhivādetvā purekkhatvā yena kokanado pāsādo tenupasaṅkami.

Atha kho bhagavā pacchimasopānakaḷevaraṁ nissāya aṭṭhāsi.

Atha kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca—

“akkamatu, bhante, bhagavā dussāni, akkamatu sugato dussāni, yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

Evaṁ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi.

Dutiyampi kho …pe…

tatiyampi kho bodhi rājakumāro bhagavantaṁ etadavoca—

“akkamatu, bhante, bhagavā dussāni, akkamatu sugato dussāni, yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ apalokesi.

Atha kho āyasmā ānando bodhiṁ rājakumāraṁ etadavoca—

“saṁharantu, rājakumāra, dussāni.

Na bhagavā celapaṭikaṁ akkamissati pacchimaṁ janataṁ tathāgato anukampatī”ti.

Atha kho bodhi rājakumāro dussāni saṁharāpetvā uparikokanade pāsāde āsanaṁ paññapesi.

Atha kho bhagavā kokanadaṁ pāsādaṁ abhiruhitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.

Atha kho bodhi rājakumāro buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā, bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ, ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinnaṁ kho bodhiṁ rājakumāraṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, celapaṭikā akkamitabbā.

Yo akkameyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarā itthī apagatagabbhā bhikkhū nimantetvā dussaṁ paññapetvā etadavoca—

“akkamatha, bhante, dussan”ti.

Bhikkhū kukkuccāyantā na akkamanti.

“Akkamatha, bhante, dussaṁ maṅgalatthāyā”ti.

Bhikkhū kukkuccāyantā na akkamiṁsu.

Atha kho sā itthī ujjhāyati khiyyati vipāceti—

“kathañhi nāma ayyā maṅgalatthāya yāciyamānā celapaṭikaṁ na akkamissantī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tassā itthiyā ujjhāyantiyā khiyyantiyā vipācentiyā.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Gihī, bhikkhave, maṅgalikā.

Anujānāmi, bhikkhave, gihīnaṁ maṅgalatthāya yāciyamānena celapaṭikaṁ akkamitun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū dhotapādakaṁ akkamituṁ kukkuccāyanti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, dhotapādakaṁ akkamitun”ti.

Dutiyabhāṇavāro niṭṭhito.

Atha kho bhagavā bhaggesu yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.

Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthi tadavasari.

Tatra sudaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho visākhā migāramātā ghaṭakañca katakañca sammajjaniñca ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinnā kho visākhā migāramātā bhagavantaṁ etadavoca—

“paṭiggaṇhātu me, bhante, bhagavā ghaṭakañca katakañca sammajjaniñca, yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

Paṭiggahesi bhagavā ghaṭakañca sammajjaniñca.

Na bhagavā katakaṁ paṭiggahesi.

Atha kho bhagavā visākhaṁ migāramātaraṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

Atha kho visākhā migāramātā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, ghaṭakañca sammajjaniñca.

Na, bhikkhave, katakaṁ paribhuñjitabbaṁ.

Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, tisso pādaghaṁsaniyo—

sakkharaṁ, kathalaṁ, samuddapheṇakan”ti.

Atha kho visākhā migāramātā vidhūpanañca tālavaṇṭañca ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinnā kho visākhā migāramātā bhagavantaṁ etadavoca—

“paṭiggaṇhātu me, bhante, bhagavā vidhūpanañca tālavaṇṭañca, yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

Paṭiggahesi bhagavā vidhūpanañca tālavaṇṭañca.

Atha kho bhagavā visākhaṁ migāramātaraṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi …pe…

padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, vidhūpanañca tālavaṇṭañcā”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa makasabījanī uppannā hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, makasabījanin”ti.

Cāmaribījanī uppannā hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, cāmaribījanī dhāretabbā.

Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, tisso bījaniyo—

vākamayaṁ, usīramayaṁ, morapiñchamayan”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa chattaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, chattan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū chattappaggahitā āhiṇḍanti.

Tena kho pana samayena aññataro upāsako sambahulehi ājīvakasāvakehi saddhiṁ uyyānaṁ agamāsi.