上座部律藏犍度（巴利原文）

“Anujānāmi, bhikkhave, masārakaṁ mañcan”ti.

Masārakaṁ pīṭhaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, masārakaṁ pīṭhan”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa sosāniko bundikābaddho mañco uppanno hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, bundikābaddhaṁ mañcan”ti.

Bundikābaddhaṁ pīṭhaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, bundikābaddhaṁ pīṭhan”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa sosāniko kuḷīrapādako mañco uppanno hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, kuḷīrapādakaṁ mañcan”ti.

Kuḷīrapādakaṁ pīṭhaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, kuḷīrapādakaṁ pīṭhan”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa sosāniko āhaccapādako mañco uppanno hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, āhaccapādakaṁ mañcan”ti.

Āhaccapādakaṁ pīṭhaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, āhaccapādakaṁ pīṭhan”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa āsandiko uppanno hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, āsandikan”ti.

Uccako āsandiko uppanno hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, uccakampi āsandikan”ti.

Sattaṅgo uppanno hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, sattaṅgan”ti.

Uccako sattaṅgo uppanno hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, uccakampi sattaṅgan”ti.

Bhaddapīṭhaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, bhaddapīṭhan”ti.

Pīṭhikā uppannā hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, pīṭhikan”ti.

Eḷakapādakaṁ pīṭhaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, eḷakapādakaṁ pīṭhan”ti.

Āmalakavaṭṭikaṁ pīṭhaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, āmalakavaṭṭikaṁ pīṭhan”ti.

Phalakaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, phalakan”ti.

Kocchaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, kocchan”ti.

Palālapīṭhaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, palālapīṭhan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ucce mañce sayanti.

Manussā vihāracārikaṁ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, ucce mañce sayitabbaṁ.

Yo sayeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu nīce mañce sayanto ahinā daṭṭho hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, mañcapaṭipādakan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ucce mañcapaṭipādake dhārenti, saha mañcapaṭipādakehi pavedhenti.

Manussā vihāracārikaṁ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, uccā mañcapaṭipādakā dhāretabbā.

Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭhaṅgulaparamaṁ mañcapaṭipādakan”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa suttaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, suttaṁ mañcaṁ veṭhetun”ti.

Aṅgāni bahusuttaṁ pariyādiyanti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, aṅge vijjhitvā aṭṭhapadakaṁ veṭhetun”ti.

Coḷakaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, cimilikaṁ kātun”ti.

Tūlikā uppannā hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, vijaṭetvā bibbohanaṁ kātuṁ.

Tīṇi tūlāni—

rukkhatūlaṁ, latātūlaṁ, poṭakitūlan”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū addhakāyikāni bibbohanāni dhārenti.

Manussā vihāracārikaṁ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“seyyathāpi gihī kāmabhogino”ti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, aḍḍhakāyikāni bibbohanāni dhāretabbāni.

Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, sīsappamāṇaṁ bibbohanaṁ kātun”ti.

Tena kho pana samayena rājagahe giraggasamajjo hoti.

Manussā mahāmattānaṁ atthāya bhisiyo paṭiyādenti—

uṇṇabhisiṁ, coḷabhisiṁ, vākabhisiṁ, tiṇabhisiṁ, paṇṇabhisiṁ.

Te vītivatte samajje chaviṁ uppāṭetvā haranti.

Addasāsuṁ kho bhikkhū samajjaṭṭhāne bahuṁ uṇṇampi coḷakampi vākampi tiṇampi paṇṇampi chaṭṭitaṁ.

Disvāna bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, pañca bhisiyo—

uṇṇabhisiṁ, coḷabhisiṁ, vākabhisiṁ, tiṇabhisiṁ, paṇṇabhisin”ti.

Tena kho pana samayena saṅghassa senāsanaparikkhārikaṁ dussaṁ uppannaṁ hoti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, bhisiṁ onandhitun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū mañcabhisiṁ pīṭhe santharanti, pīṭhabhisiṁ mañce santharanti.

Bhisiyo paribhijjanti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, onaddhamañcaṁ onaddhapīṭhan”ti.

Ullokaṁ akaritvā santharanti, heṭṭhato nipatanti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, ullokaṁ karitvā santharitvā bhisiṁ onandhitun”ti.

Chaviṁ uppāṭetvā haranti …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, phositun”ti.

Harantiyeva …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, bhattikamman”ti.

Harantiyeva …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, hatthabhattikamman”ti.

Harantiyeva …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, hatthabhattin”ti.

1.3. Setavaṇṇādianujānana

Tena kho pana samayena titthiyānaṁ seyyāyo setavaṇṇā honti, kāḷavaṇṇakatā bhūmi, gerukaparikammakatā bhitti.

Bahū manussā seyyāpekkhakā gacchanti.