上座部律藏犍度（巴利原文）

anāthapiṇḍikassa gahapatissa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi.

Tatiyampi kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi—

“Sataṁ hatthī sataṁ assā,

Sataṁ assatarīrathā;

Sataṁ kaññāsahassāni,

Āmukkamaṇikuṇḍalā;

Ekassa padavītihārassa,

Kalaṁ nāgghanti soḷasiṁ.

Abhikkama gahapati abhikkama gahapati,

Abhikkantaṁ te seyyo no paṭikkantan”ti.

Tatiyampi kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṁ ahosi bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso, so paṭippassambhi.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena sītavanaṁ tenupasaṅkami.

Tena kho pana samayena bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya ajjhokāse caṅkamati.

Addasā kho bhagavā anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ dūratova āgacchantaṁ.

Disvāna caṅkamā orohitvā paññatte āsane nisīdi.

Nisajja kho bhagavā anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ etadavoca—

“ehi, sudattā”ti.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati—

“nāmena maṁ bhagavā ālapatī”ti—

haṭṭho udaggo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca—

“kacci, bhante, bhagavā sukhaṁ sayitthā”ti?

“Sabbadā ve sukhaṁ seti,

brāhmaṇo parinibbuto;

Yo na limpati kāmesu,

sītibhūto nirūpadhi.

Sabbā āsattiyo chetvā,

vineyya hadaye daraṁ;

Upasanto sukhaṁ seti,

santiṁ pappuyya cetasā”ti.

Atha kho bhagavā anāthapiṇḍikassa gahapatissa anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—

dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ, kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ, nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.

Yadā bhagavā aññāsi anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi—

dukkhaṁ, samudayaṁ, nirodhaṁ, maggaṁ.

Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya;

evameva anāthapiṇḍikassa gahapatissa tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—

“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca—

“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.

Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya—

‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti;

evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.

Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi, dhammañca, bhikkhusaṅghañca.

Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ.

Adhivāsetu ca me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.

Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

Assosi kho rājagahako seṭṭhī—

“anāthapiṇḍikena kira gahapatinā svātanāya buddhappamukho saṅgho nimantito”ti.

Atha kho rājagahako seṭṭhī anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ etadavoca—

“tayā kira, gahapati, svātanāya buddhappamukho saṅgho nimantito.

Tvañcāsi āgantuko.

Demi te, gahapati, veyyāyikaṁ yena tvaṁ buddhappamukhassa saṅghassa bhattaṁ kareyyāsī”ti.

“Alaṁ, gahapati, atthi me veyyāyikaṁ yenāhaṁ buddhappamukhassa saṅghassa bhattaṁ karissāmī”ti.

Assosi kho rājagahako negamo—

“anāthapiṇḍikena kira gahapatinā svātanāya buddhappamukho saṅgho nimantito”ti.

Atha kho rājagahako negamo anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ etadavoca—

“tayā kira, gahapati, svātanāya buddhappamukho saṅgho nimantito.

Tvañcāsi āgantuko.

Demi te, gahapati, veyyāyikaṁ yena tvaṁ buddhappamukhassa saṅghassa bhattaṁ kareyyāsī”ti.

“Alaṁ, ayya;

atthi me veyyāyikaṁ yenāhaṁ buddhappamukhassa saṅghassa bhattaṁ karissāmī”ti.

Assosi kho rājā māgadho seniyo bimbisāro—

“anāthapiṇḍikena kira gahapatinā svātanāya buddhappamukho saṅgho nimantito”ti.

Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ etadavoca—

“tayā kira, gahapati, svātanāya buddhappamukho saṅgho nimantito.

Tvañcāsi āgantuko.

Demi te, gahapati, veyyāyikaṁ yena tvaṁ buddhappamukhassa saṅghassa bhattaṁ kareyyāsī”ti.

“Alaṁ, deva;

atthi me veyyāyikaṁ yenāhaṁ buddhappamukhassa saṅghassa bhattaṁ karissāmī”ti.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati tassā rattiyā accayena rājagahakassa seṭṭhissa nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—

“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena rājagahakassa seṭṭhissa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā, bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ, ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinno kho anāthapiṇḍiko gahapati bhagavantaṁ etadavoca—

“adhivāsetu me, bhante, bhagavā sāvatthiyaṁ vassāvāsaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.

“Suññāgāre kho, gahapati, tathāgatā abhiramantī”ti.

“Aññātaṁ, bhagavā, aññātaṁ, sugatā”ti.

Atha kho bhagavā anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

Tena kho pana samayena anāthapiṇḍiko gahapati bahumitto hoti bahusahāyo ādeyyavāco.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati rājagahe taṁ karaṇīyaṁ tīretvā yena sāvatthi tena pakkāmi.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati antarāmagge manusse āṇāpesi—

“ārāme, ayyā, karotha, vihāre patiṭṭhāpetha, dānāni paṭṭhapetha.

Buddho loke uppanno.

So ca mayā bhagavā nimantito iminā maggena āgacchissatī”ti.

Atha kho te manussā anāthapiṇḍikena gahapatinā uyyojitā ārāme akaṁsu, vihāre patiṭṭhāpesuṁ, dānāni paṭṭhapesuṁ.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati sāvatthiṁ gantvā samantā sāvatthiṁ anuvilokesi—

“kattha nu kho bhagavā vihareyya?

Yaṁ assa gāmato neva atidūre na accāsanne, gamanāgamanasampannaṁ, atthikānaṁ atthikānaṁ manussānaṁ abhikkamanīyaṁ, divā appākiṇṇaṁ, rattiṁ appasaddaṁ, appanigghosaṁ, vijanavātaṁ, manussarāhasseyyakaṁ, paṭisallānasāruppan”ti.

Addasā kho anāthapiṇḍiko gahapati jetassa kumārassa uyyānaṁ—

gāmato neva atidūre na accāsanne, gamanāgamanasampannaṁ, atthikānaṁ atthikānaṁ manussānaṁ abhikkamanīyaṁ, divā appākiṇṇaṁ, rattiṁ appasaddaṁ, appanigghosaṁ, vijanavātaṁ, manussarāhasseyyakaṁ, paṭisallānasāruppaṁ.

Disvāna yena jeto kumāro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā jetaṁ kumāraṁ etadavoca—

“dehi me, ayyaputta, uyyānaṁ ārāmaṁ kātun”ti.

“Adeyyo, gahapati, ārāmo api koṭisantharenā”ti.

“Gahito, ayyaputta, ārāmo”ti.

“Na, gahapati, gahito ārāmo”ti.

“Gahito na gahito”ti vohārike mahāmatte pucchiṁsu.

Mahāmattā evamāhaṁsu—

“yato tayā, ayyaputta, aggho kato, gahito ārāmo”ti.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati sakaṭehi hiraññaṁ nibbāhāpetvā jetavanaṁ koṭisantharaṁ santharāpesi.

Sakiṁ nīhaṭaṁ hiraññaṁ thokassa okāsassa koṭṭhakasāmantā nappahoti.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati manusse āṇāpesi—

“gacchatha, bhaṇe, hiraññaṁ āharatha;

imaṁ okāsaṁ santharissāmā”ti.

Atha kho jetassa kumārassa etadahosi—

“na kho idaṁ orakaṁ bhavissati, yathāyaṁ gahapati tāva bahuṁ hiraññaṁ pariccajatī”ti.

Anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ etadavoca—

“alaṁ, gahapati;

mā taṁ okāsaṁ santharāpesi.

Dehi me etaṁ okāsaṁ.

Mametaṁ dānaṁ bhavissatī”ti.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati—

ayaṁ kho jeto kumāro abhiññāto ñātamanusso;

mahatthiko kho pana evarūpānaṁ ñātamanussānaṁ imasmiṁ dhammavinaye pasādoti—

taṁ okāsaṁ jetassa kumārassa pādāsi.

Atha kho jeto kumāro tasmiṁ okāse koṭṭhakaṁ māpesi.

Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati jetavane vihāre kārāpesi, pariveṇāni kārāpesi, koṭṭhake kārāpesi, upaṭṭhānasālāyo kārāpesi, aggisālāyo kārāpesi, kappiyakuṭiyo kārāpesi, vaccakuṭiyo kārāpesi, caṅkame kārāpesi, caṅkamanasālāyo kārāpesi, udapāne kārāpesi, udapānasālāyo kārāpesi, jantāghare kārāpesi, jantāgharasālāyo kārāpesi, pokkharaṇiyo kārāpesi, maṇḍape kārāpesi.

2.2. Navakammadāna

Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena vesālī tena cārikaṁ pakkāmi.

Anupubbena cārikaṁ caramāno yena vesālī tadavasari.

Tatra sudaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.