上座部律藏犍度（巴利原文）

Theravāda Vinayapiṭaka

Cūḷavagga

21. Pañcasatikakkhandhaka

1. Saṅgītinidāna

Atha kho āyasmā mahākassapo bhikkhū āmantesi—

“ekamidāhaṁ, āvuso, samayaṁ pāvāya kusināraṁ addhānamaggappaṭipanno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi.

Atha khvāhaṁ, āvuso, maggā okkamma aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdiṁ.

Tena kho pana samayena aññataro ājīvako kusinārāya mandāravapupphaṁ gahetvā pāvaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti.

Addasaṁ kho ahaṁ, āvuso, taṁ ājīvakaṁ dūratova āgacchantaṁ.

Disvāna taṁ ājīvakaṁ etadavocaṁ—

‘apāvuso, amhākaṁ satthāraṁ jānāsī’ti?

‘Āmāvuso, jānāmi.

Ajja sattāhaparinibbuto samaṇo gotamo.

Tato me idaṁ mandāravapupphaṁ gahitan’ti.

Tatrāvuso, ye te bhikkhū avītarāgā appekacce bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti—

atikhippaṁ bhagavā parinibbuto, atikhippaṁ sugato parinibbuto, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antarahitanti.

Ye pana te bhikkhū vītarāgā te satā sampajānā adhivāsenti—

aniccā saṅkhārā, taṁ kutettha labbhāti.

Atha khvāhaṁ, āvuso, te bhikkhū etadavocaṁ—

‘alaṁ, āvuso, mā socittha;

mā paridevittha.

Nanvetaṁ, āvuso, bhagavatā paṭikacceva akkhātaṁ—

sabbeheva piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo.

Taṁ kutettha āvuso labbhā, yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, taṁ vata mā palujjīti—

netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti.

Tena kho panāvuso, samayena subhaddo nāma vuḍḍhapabbajito tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.

Atha kho, āvuso, subhaddo vuḍḍhapabbajito te bhikkhū etadavoca—

‘alaṁ, āvuso, mā socittha;

mā paridevittha.

Sumuttā mayaṁ tena mahāsamaṇena;

upaddutā ca mayaṁ homa—

idaṁ vo kappati, idaṁ vo na kappatīti.

Idāni pana mayaṁ yaṁ icchissāma taṁ karissāma, yaṁ na icchissāma na taṁ karissāmā’ti.

Handa mayaṁ, āvuso, dhammañca vinayañca saṅgāyāma.

Pure adhammo dippati, dhammo paṭibāhiyyati;

pure avinayo dippati vinayo paṭibāhiyyati;

pure adhammavādino balavanto honti, dhammavādino dubbalā honti;

pure avinayavādino balavanto honti, vinayavādino dubbalā hontī”ti.

“Tena hi, bhante, thero bhikkhū uccinatū”ti.

Atha kho āyasmā mahākassapo ekenūnapañcaarahantasatāni uccini.

Bhikkhū āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavocuṁ—

“ayaṁ, bhante, āyasmā ānando kiñcāpi sekkho, abhabbo chandā dosā mohā bhayā agatiṁ gantuṁ.

Bahu ca anena bhagavato santike dhammo ca vinayo ca pariyatto.

Tena hi, bhante, thero āyasmantampi ānandaṁ uccinatū”ti.

Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantampi ānandaṁ uccini.

Atha kho therānaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—

“kattha nu kho mayaṁ dhammañca vinayañca saṅgāyeyyāmā”ti?

Atha kho therānaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—

“rājagahaṁ kho mahāgocaraṁ pahūtasenāsanaṁ, yannūna mayaṁ rājagahe vassaṁ vasantā dhammañca vinayañca saṅgāyeyyāma.

Na aññe bhikkhū rājagahe vassaṁ upagaccheyyun”ti.

Atha kho āyasmā mahākassapo saṅghaṁ ñāpesi—

“Suṇātu me, āvuso, saṅgho.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho imāni pañca bhikkhusatāni sammanneyya—

rājagahe vassaṁ vasantāni dhammañca vinayañca saṅgāyituṁ, na aññehi bhikkhūhi rājagahe vassaṁ vasitabbanti.

Esā ñatti.

Suṇātu me, āvuso, saṅgho.

Imāni pañca bhikkhusatāni sammannati—

rājagahe vassaṁ vasantāni dhammañca vinayañca saṅgāyituṁ, na aññehi bhikkhūhi rājagahe vassaṁ vasitabbanti.

Yassāyasmato khamati imesaṁ pañcannaṁ bhikkhusatānaṁ sammuti—

rājagahe vassaṁ vasantānaṁ dhammañca vinayañca saṅgāyituṁ, na aññehi bhikkhūhi rājagahe vassaṁ vasitabbanti—

so tuṇhassa;

yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Sammatāni saṅghena imāni pañca bhikkhusatāni rājagahe vassaṁ vasantāni dhammañca vinayañca saṅgāyituṁ, na aññehi bhikkhūhi rājagahe vassaṁ vasitabbanti.

Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī”ti.

Atha kho therā bhikkhū rājagahaṁ agamaṁsu dhammañca vinayañca saṅgāyituṁ.

Atha kho therānaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—

“bhagavatā kho, āvuso, khaṇḍaphullapaṭisaṅkharaṇaṁ vaṇṇitaṁ.

Handa mayaṁ, āvuso, paṭhamaṁ māsaṁ khaṇḍaphullaṁ paṭisaṅkharoma;

majjhimaṁ māsaṁ sannipatitvā dhammañca vinayañca saṅgāyissāmā”ti.

Atha kho therā bhikkhū paṭhamaṁ māsaṁ khaṇḍaphullaṁ paṭisaṅkhariṁsu.

Atha kho āyasmā ānando—

“sve sannipāto na kho metaṁ patirūpaṁ, yohaṁ sekkho samāno sannipātaṁ gaccheyyan”ti—

bahudeva rattiṁ kāyagatāya satiyā vītināmetvā rattiyā paccūsasamayaṁ “nipajjissāmī”ti kāyaṁ āvajjesi.

Appattañca sīsaṁ bibbohanaṁ, bhūmito ca pādā muttā.

Etasmiṁ antare anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci.

Atha kho āyasmā ānando arahā samāno sannipātaṁ agamāsi.

Atha kho āyasmā mahākassapo saṅghaṁ ñāpesi—

“Suṇātu me, āvuso, saṅgho.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, ahaṁ upāliṁ vinayaṁ puccheyyan”ti.

Āyasmā upāli saṅghaṁ ñāpesi—

“Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, ahaṁ āyasmatā mahākassapena vinayaṁ puṭṭho vissajjeyyan”ti.

Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ upāliṁ etadavoca—

“paṭhamaṁ, āvuso upāli, pārājikaṁ kattha paññattan”ti?

“Vesāliyaṁ, bhante”ti.

“Kaṁ ārabbhā”ti?

“Sudinnaṁ kalandaputtaṁ ārabbhā”ti.

“Kismiṁ vatthusmin”ti?

“Methunadhamme”ti.

Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ upāliṁ paṭhamassa pārājikassa vatthumpi pucchi, nidānampi pucchi, puggalampi pucchi, paññattimpi pucchi, anupaññattimpi pucchi, āpattimpi pucchi, anāpattimpi pucchi.

“Dutiyaṁ panāvuso upāli, pārājikaṁ kattha paññattan”ti?

“Rājagahe, bhante”ti.

“Kaṁ ārabbhā”ti?

“Dhaniyaṁ kumbhakāraputtaṁ ārabbhā”ti.

“Kismiṁ vatthusmin”ti?

“Adinnādāne”ti.

Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ upāliṁ dutiyassa pārājikassa vatthumpi pucchi, nidānampi pucchi, puggalampi pucchi, paññattimpi pucchi, anupaññattimpi pucchi, āpattimpi pucchi, anāpattimpi pucchi.

“Tatiyaṁ panāvuso upāli, pārājikaṁ kattha paññattan”ti?

“Vesāliyaṁ, bhante”ti.

“Kaṁ ārabbhā”ti?

“Sambahule bhikkhū ārabbhā”ti.

“Kismiṁ vatthusmin”ti?

“Manussaviggahe”ti.

Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ upāliṁ tatiyassa pārājikassa vatthumpi pucchi, nidānampi pucchi, puggalampi pucchi, paññattimpi pucchi, anupaññattimpi pucchi, āpattimpi pucchi, anāpattimpi pucchi.

“Catutthaṁ panāvuso upāli, pārājikaṁ kattha paññattan”ti?

“Vesāliyaṁ, bhante”ti.

“Kaṁ ārabbhā”ti?

“Vaggumudātīriye bhikkhū ārabbhā”ti.

“Kismiṁ vatthusmin”ti?

“Uttarimanussadhamme”ti.

Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ upāliṁ catutthassa pārājikassa vatthumpi pucchi, nidānampi pucchi, puggalampi pucchi, paññattimpi pucchi, anupaññattimpi pucchi, āpattimpi pucchi, anāpattimpi pucchi.

Eteneva upāyena ubhatovibhaṅge pucchi.

Puṭṭho puṭṭho āyasmā upāli vissajjesi.

Atha kho āyasmā mahākassapo saṅghaṁ ñāpesi—

“Suṇātu me, āvuso, saṅgho.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, ahaṁ ānandaṁ dhammaṁ puccheyyan”ti.

Āyasmā ānando saṅghaṁ ñāpesi—

“Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, ahaṁ āyasmatā mahākassapena dhammaṁ puṭṭho vissajjeyyan”ti.

Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca—