长部第 33 经

kāmadhātu, rūpadhātu, arūpadhātu.

Aparāpi tisso dhātuyo—

rūpadhātu, arūpadhātu, nirodhadhātu.

Aparāpi tisso dhātuyo—

hīnadhātu, majjhimadhātu, paṇītadhātu.

Tisso taṇhā—

kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā.

Aparāpi tisso taṇhā—

kāmataṇhā, rūpataṇhā, arūpataṇhā.

Aparāpi tisso taṇhā—

rūpataṇhā, arūpataṇhā, nirodhataṇhā.

Tīṇi saṁyojanāni—

sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.

Tayo āsavā—

kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo.

Tayo bhavā—

kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo.

Tisso esanā—

kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā.

Tisso vidhā—

seyyohamasmīti vidhā, sadisohamasmīti vidhā, hīnohamasmīti vidhā.

Tayo addhā—

atīto addhā, anāgato addhā, paccuppanno addhā.

Tayo antā—

sakkāyo anto, sakkāyasamudayo anto, sakkāyanirodho anto.

Tisso vedanā—

sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.

Tisso dukkhatā—

dukkhadukkhatā, saṅkhāradukkhatā, vipariṇāmadukkhatā.

Tayo rāsī—

micchattaniyato rāsi, sammattaniyato rāsi, aniyato rāsi.

Tayo tamā—

atītaṁ vā addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, anāgataṁ vā addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, etarahi vā paccuppannaṁ addhānaṁ ārabbha kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati.

Tīṇi tathāgatassa arakkheyyāni—

parisuddhakāyasamācāro āvuso tathāgato, natthi tathāgatassa kāyaduccaritaṁ, yaṁ tathāgato rakkheyya:

‘mā me idaṁ paro aññāsī’ti.

Parisuddhavacīsamācāro āvuso, tathāgato, natthi tathāgatassa vacīduccaritaṁ, yaṁ tathāgato rakkheyya:

‘mā me idaṁ paro aññāsī’ti.

Parisuddhamanosamācāro, āvuso, tathāgato, natthi tathāgatassa manoduccaritaṁ yaṁ tathāgato rakkheyya:

‘mā me idaṁ paro aññāsī’ti.

Tayo kiñcanā—

rāgo kiñcanaṁ, doso kiñcanaṁ, moho kiñcanaṁ.

Tayo aggī—

rāgaggi, dosaggi, mohaggi.

Aparepi tayo aggī—

āhuneyyaggi, gahapataggi, dakkhiṇeyyaggi.

Tividhena rūpasaṅgaho—

sanidassanasappaṭighaṁ rūpaṁ, anidassanasappaṭighaṁ rūpaṁ, anidassanaappaṭighaṁ rūpaṁ.

Tayo saṅkhārā—

puññābhisaṅkhāro, apuññābhisaṅkhāro, āneñjābhisaṅkhāro.

Tayo puggalā—

sekkho puggalo, asekkho puggalo, nevasekkho nāsekkho puggalo.

Tayo therā—

jātithero, dhammathero, sammutithero.

Tīṇi puññakiriyavatthūni—

dānamayaṁ puññakiriyavatthu, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthu.

Tīṇi codanāvatthūni—

diṭṭhena, sutena, parisaṅkāya.

Tisso kāmūpapattiyo—

santāvuso sattā paccupaṭṭhitakāmā, te paccupaṭṭhitesu kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā.

Ayaṁ paṭhamā kāmūpapatti.

Santāvuso, sattā nimmitakāmā, te nimminitvā nimminitvā kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi devā nimmānaratī.

Ayaṁ dutiyā kāmūpapatti.

Santāvuso sattā paranimmitakāmā, te paranimmitesu kāmesu vasaṁ vattenti, seyyathāpi devā paranimmitavasavattī.

Ayaṁ tatiyā kāmūpapatti.

Tisso sukhūpapattiyo—

santāvuso sattā uppādetvā uppādetvā sukhaṁ viharanti, seyyathāpi devā brahmakāyikā.

Ayaṁ paṭhamā sukhūpapatti.

Santāvuso, sattā sukhena abhisannā parisannā paripūrā paripphuṭā.

Te kadāci karahaci udānaṁ udānenti:

‘aho sukhaṁ, aho sukhan’ti, seyyathāpi devā ābhassarā.

Ayaṁ dutiyā sukhūpapatti.

Santāvuso, sattā sukhena abhisannā parisannā paripūrā paripphuṭā.

Te santaṁyeva tusitā sukhaṁ paṭisaṁvedenti, seyyathāpi devā subhakiṇhā.

Ayaṁ tatiyā sukhūpapatti.

Tisso paññā—

sekkhā paññā, asekkhā paññā, nevasekkhānāsekkhā paññā.

Aparāpi tisso paññā—

cintāmayā paññā, sutamayā paññā, bhāvanāmayā paññā.

Tīṇāvudhāni—

sutāvudhaṁ, pavivekāvudhaṁ, paññāvudhaṁ.

Tīṇindriyāni—

anaññātaññassāmītindriyaṁ, aññindriyaṁ, aññātāvindriyaṁ.

Tīṇi cakkhūni—

maṁsacakkhu, dibbacakkhu, paññācakkhu.

Tisso sikkhā—

adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā.

Tisso bhāvanā—

kāyabhāvanā, cittabhāvanā, paññābhāvanā.

Tīṇi anuttariyāni—

dassanānuttariyaṁ, paṭipadānuttariyaṁ, vimuttānuttariyaṁ.

Tayo samādhī—

savitakkasavicāro samādhi, avitakkavicāramatto samādhi, avitakkaavicāro samādhi.

Aparepi tayo samādhī—

suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhi.

Tīṇi soceyyāni—

kāyasoceyyaṁ, vacīsoceyyaṁ, manosoceyyaṁ.

Tīṇi moneyyāni—

kāyamoneyyaṁ, vacīmoneyyaṁ, manomoneyyaṁ.

Tīṇi kosallāni—

āyakosallaṁ, apāyakosallaṁ, upāyakosallaṁ.

Tayo madā—

ārogyamado, yobbanamado, jīvitamado.

Tīṇi ādhipateyyāni—

attādhipateyyaṁ, lokādhipateyyaṁ, dhammādhipateyyaṁ.

Tīṇi kathāvatthūni—

atītaṁ vā addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:

‘evaṁ ahosi atītamaddhānan’ti;

anāgataṁ vā addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:

‘evaṁ bhavissati anāgatamaddhānan’ti;

etarahi vā paccuppannaṁ addhānaṁ ārabbha kathaṁ katheyya:

‘evaṁ hoti etarahi paccuppannaṁ addhānan’ti.

Tisso vijjā—

pubbenivāsānussatiñāṇaṁ vijjā, sattānaṁ cutūpapāteñāṇaṁ vijjā, āsavānaṁ khayeñāṇaṁ vijjā.

Tayo vihārā—

dibbo vihāro, brahmā vihāro, ariyo vihāro.

Tīṇi pāṭihāriyāni—

iddhipāṭihāriyaṁ, ādesanāpāṭihāriyaṁ, anusāsanīpāṭihāriyaṁ.

Ime kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo dhammā sammadakkhātā.

Tattha sabbeheva saṅgāyitabbaṁ …pe… atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.