相应部第 16 相应

Saṁyutta Nikāya 16.12

1. Kassapavagga

Paraṁmaraṇasutta

Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca mahākassapo āyasmā ca sāriputto bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye.

Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākassapena saddhiṁ sammodi.

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahākassapaṁ etadavoca:

“kiṁ nu kho, āvuso kassapa, hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?

“Abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:

‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.

“Kiṁ panāvuso, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?

“Evampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā:

‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.

“Kiṁ nu kho, āvuso, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?

“Abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:

‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.

“Kiṁ panāvuso, neva hoti, na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti?

“Evampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā:

‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.

“Kasmā cetaṁ, āvuso, abyākataṁ bhagavatā”ti?

“Na hetaṁ, āvuso, atthasaṁhitaṁ nādibrahmacariyakaṁ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati.

Tasmā taṁ abyākataṁ bhagavatā”ti.

“Atha kiñcarahāvuso, byākataṁ bhagavatā”ti?

“Idaṁ ‘dukkhan’ti kho, āvuso, byākataṁ bhagavatā;

ayaṁ ‘dukkhasamudayo’ti byākataṁ bhagavatā;

ayaṁ ‘dukkhanirodho’ti byākataṁ bhagavatā;

ayaṁ ‘dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti byākataṁ bhagavatā”ti.

“Kasmā cetaṁ, āvuso, byākataṁ bhagavatā”ti?

“Etañhi, āvuso, atthasaṁhitaṁ etaṁ ādibrahmacariyakaṁ etaṁ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.

Tasmā taṁ byākataṁ bhagavatā”ti.

Dvādasamaṁ.