增支部第 3 集

Aṅguttara Nikāya 3.40

4. Devadūtavagga

Ādhipateyyasutta

“Tīṇimāni, bhikkhave, ādhipateyyāni.

Katamāni tīṇi?

Attādhipateyyaṁ, lokādhipateyyaṁ, dhammādhipateyyaṁ.

Katamañca, bhikkhave, attādhipateyyaṁ?

Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati:

‘na kho panāhaṁ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.

Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.

Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto.

Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti.

Ahañceva kho pana yādisake kāme ohāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajito tādisake vā kāme pariyeseyyaṁ tato vā pāpiṭṭhatare, na metaṁ patirūpan’ti.

So iti paṭisañcikkhati:

‘āraddhaṁ kho pana me vīriyaṁ bhavissati asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṁ cittaṁ ekaggan’ti.

So attānaṁyeva adhipatiṁ karitvā akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti, sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti, suddhaṁ attānaṁ pariharati.

Idaṁ vuccati, bhikkhave, attādhipateyyaṁ.

Katamañca, bhikkhave, lokādhipateyyaṁ?

Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati:

‘na kho panāhaṁ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.

Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.

Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto.

Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.

Ahañceva kho pana evaṁ pabbajito samāno kāmavitakkaṁ vā vitakkeyyaṁ, byāpādavitakkaṁ vā vitakkeyyaṁ, vihiṁsāvitakkaṁ vā vitakkeyyaṁ, mahā kho panāyaṁ lokasannivāso.

Mahantasmiṁ kho pana lokasannivāse santi samaṇabrāhmaṇā iddhimanto dibbacakkhukā paracittaviduno.

Te dūratopi passanti, āsannāpi na dissanti, cetasāpi cittaṁ pajānanti.

Tepi maṁ evaṁ jāneyyuṁ:

‘passatha, bho, imaṁ kulaputtaṁ saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno vokiṇṇo viharati pāpakehi akusalehi dhammehī’ti.

devatāpi kho santi iddhimantiniyo dibbacakkhukā paracittaviduniyo.

Tā dūratopi passanti, āsannāpi na dissanti, cetasāpi cittaṁ jānanti.

Tāpi maṁ evaṁ jāneyyuṁ:

‘passatha, bho, imaṁ kulaputtaṁ saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito samāno vokiṇṇo viharati pāpakehi akusalehi dhammehī’ti.

So iti paṭisañcikkhati:

‘āraddhaṁ kho pana me vīriyaṁ bhavissati asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṁ cittaṁ ekaggan’ti.

So lokaṁyeva adhipatiṁ karitvā akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti, sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti, suddhaṁ attānaṁ pariharati.

Idaṁ vuccati, bhikkhave, lokādhipateyyaṁ.

Katamañca, bhikkhave, dhammādhipateyyaṁ?

Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati:

‘na kho panāhaṁ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.

Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.

Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto.

Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti.

Svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhīti.

Santi kho pana me sabrahmacārī jānaṁ passaṁ viharanti.

Ahañceva kho pana evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajito samāno kusīto vihareyyaṁ pamatto, na metaṁ assa patirūpan’ti.

So iti paṭisañcikkhati:

‘āraddhaṁ kho pana me vīriyaṁ bhavissati asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṁ cittaṁ ekaggan’ti.

So dhammaṁyeva adhipatiṁ karitvā akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti, sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti, suddhaṁ attānaṁ pariharati.

Idaṁ vuccati, bhikkhave, dhammādhipateyyaṁ.

Imāni kho, bhikkhave, tīṇi ādhipateyyānīti.

Natthi loke raho nāma,

pāpakammaṁ pakubbato;

Attā te purisa jānāti,

saccaṁ vā yadi vā musā.

Kalyāṇaṁ vata bho sakkhi,

attānaṁ atimaññasi;

Yo santaṁ attani pāpaṁ,

attānaṁ parigūhasi.

Passanti devā ca tathāgatā ca,

Lokasmiṁ bālaṁ visamaṁ carantaṁ;

Tasmā hi attādhipateyyako ca,

Lokādhipo ca nipako ca jhāyī;

Dhammādhipo ca anudhammacārī,

Na hīyati saccaparakkamo muni.

Pasayha māraṁ abhibhuyya antakaṁ,

Yo ca phusī jātikkhayaṁ padhānavā;

So tādiso lokavidū sumedho,

Sabbesu dhammesu atammayo munī”ti.

Dasamaṁ.

Devadūtavaggo catuttho.

Tassuddānaṁ

Brahma ānanda sāriputto,

Nidānaṁ hatthakena ca;

Dūtā duve ca rājāno,

Sukhumālādhipateyyena cāti.