增支部第 3 集

Aṅguttara Nikāya 3.126

13. Kusināravagga

Bharaṇḍukālāmasutta

Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno yena kapilavatthu tadavasari.

Assosi kho mahānāmo sakko: “bhagavā kira kapilavatthuṁ anuppatto”ti.

Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho mahānāmaṁ sakkaṁ bhagavā etadavoca:

“Gaccha, mahānāma, kapilavatthusmiṁ, tathārūpaṁ āvasathaṁ jāna yatthajja mayaṁ ekarattiṁ vihareyyāmā”ti.

“Evaṁ, bhante”ti kho mahānāmo sakko bhagavato paṭissutvā kapilavatthuṁ pavisitvā kevalakappaṁ kapilavatthuṁ anvāhiṇḍanto nāddasa kapilavatthusmiṁ tathārūpaṁ āvasathaṁ yatthajja bhagavā ekarattiṁ vihareyya.

Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:

“natthi, bhante, kapilavatthusmiṁ tathārūpo āvasatho yatthajja bhagavā ekarattiṁ vihareyya.

Ayaṁ, bhante, bharaṇḍu kālāmo bhagavato purāṇasabrahmacārī.

Tassajja bhagavā assame ekarattiṁ viharatū”ti.

“Gaccha, mahānāma, santharaṁ paññāpehī”ti.

“Evaṁ, bhante”ti kho mahānāmo sakko bhagavato paṭissutvā yena bharaṇḍussa kālāmassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā santharaṁ paññāpetvā udakaṁ ṭhapetvā pādānaṁ dhovanāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:

“santhato, bhante, santhāro, udakaṁ ṭhapitaṁ pādānaṁ dhovanāya.

Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.

Atha kho bhagavā yena bharaṇḍussa kālāmassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

Nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi.

Atha kho mahānāmassa sakkassa etadahosi:

“akālo kho ajja bhagavantaṁ payirupāsituṁ.

Kilanto bhagavā.

Sve dānāhaṁ bhagavantaṁ payirupāsissāmī”ti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

Atha kho mahānāmo sakko tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho mahānāmaṁ sakkaṁ bhagavā etadavoca:

“tayo khome, mahānāma, satthāro santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

Katame tayo?

Idha, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṁ pariññaṁ paññāpeti;

na rūpānaṁ pariññaṁ paññāpeti, na vedanānaṁ pariññaṁ paññāpeti.

Idha pana, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṁ pariññaṁ paññāpeti, rūpānaṁ pariññaṁ paññāpeti;

na vedanānaṁ pariññaṁ paññāpeti.

Idha pana, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṁ pariññaṁ paññāpeti, rūpānaṁ pariññaṁ paññāpeti, vedanānaṁ pariññaṁ paññāpeti.

Ime kho, mahānāma, tayo satthāro santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

Imesaṁ, mahānāma, tiṇṇaṁ satthārānaṁ ekā niṭṭhā udāhu puthu niṭṭhā”ti?

Evaṁ vutte, bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:

“ekāti, mahānāma, vadehī”ti.

Evaṁ vutte, bhagavā mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:

“nānāti, mahānāma, vadehī”ti.

Dutiyampi kho bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:

“ekāti, mahānāma, vadehī”ti.

Dutiyampi kho bhagavā mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:

“nānāti, mahānāma, vadehī”ti.

Tatiyampi kho bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:

“ekāti, mahānāma, vadehī”ti.

Tatiyampi kho bhagavā mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:

“nānāti, mahānāma, vadehī”ti.

Atha kho bharaṇḍu kālāmassa etadahosi:

“mahesakkhassa vatamhi mahānāmassa sakkassa sammukhā samaṇena gotamena yāvatatiyaṁ apasādito.

Yannūnāhaṁ kapilavatthumhā pakkameyyan”ti.

Atha kho bharaṇḍu kālāmo kapilavatthumhā pakkāmi.

Yaṁ kapilavatthumhā pakkāmi tathā pakkantova ahosi na puna paccāgacchīti.

Catutthaṁ.