增支部第 3 集

Aṅguttara Nikāya 3.73

8. Ānandavagga

Mahānāmasakkasutta

Evaṁ me sutaṁ—

ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.

Tena kho pana samayena bhagavā gilānā vuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā.

Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca:

“dīgharattāhaṁ, bhante, bhagavatā evaṁ dhammaṁ desitaṁ ājānāmi:

‘samāhitassa ñāṇaṁ, no asamāhitassā’ti.

Samādhi nu kho, bhante, pubbe, pacchā ñāṇaṁ;

udāhu ñāṇaṁ pubbe, pacchā samādhī”ti?

Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:

“bhagavā kho gilānavuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā.

Ayañca mahānāmo sakko bhagavantaṁ atigambhīraṁ pañhaṁ pucchati.

Yannūnāhaṁ mahānāmaṁ sakkaṁ ekamantaṁ apanetvā dhammaṁ deseyyan”ti.

Atha kho āyasmā ānando mahānāmaṁ sakkaṁ bāhāyaṁ gahetvā ekamantaṁ apanetvā mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:

“sekhampi kho, mahānāma, sīlaṁ vuttaṁ bhagavatā, asekhampi sīlaṁ vuttaṁ bhagavatā; sekhopi samādhi vutto bhagavatā, asekhopi samādhi vutto bhagavatā; sekhāpi paññā vuttā bhagavatā, asekhāpi paññā vuttā bhagavatā.

Katamañca, mahānāma, sekhaṁ sīlaṁ?

Idha, mahānāma, bhikkhu sīlavā hoti pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati …pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu.

Idaṁ vuccati, mahānāma, sekhaṁ sīlaṁ.

Katamo ca, mahānāma, sekho samādhi?

Idha, mahānāma, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.

Ayaṁ vuccati, mahānāma, sekho samādhi.

Katamā ca, mahānāma, sekhā paññā?

Idha, mahānāma, bhikkhu ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.

Ayaṁ vuccati, mahānāma, sekhā paññā.

Sa kho so, mahānāma, ariyasāvako evaṁ sīlasampanno evaṁ samādhisampanno evaṁ paññāsampanno āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

Evaṁ kho, mahānāma, sekhampi sīlaṁ vuttaṁ bhagavatā, asekhampi sīlaṁ vuttaṁ bhagavatā; sekhopi samādhi vutto bhagavatā, asekhopi samādhi vutto bhagavatā; sekhāpi paññā vuttā bhagavatā, asekhāpi paññā vuttā bhagavatā”ti.

Tatiyaṁ.