Dhammasaṅgaṇī · DS2.3.2 · 2.3.2. Dukanikkhepa

Kāmāsavo avijjāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, avijjāsavo kāmāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, bhavāsavo avijjāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, avijjāsavo bhavāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, diṭṭhāsavo avijjāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca, avijjāsavo diṭṭhāsavena āsavo ceva āsavasampayutto ca—

ds2.3.2:81.2

81.3

ime dhammā āsavā ceva āsavasampayuttā ca.

ds2.3.2:81.3

82.1

Katame dhammā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā?

ds2.3.2:82.1

82.2

Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ds2.3.2:82.2

82.3

ime dhammā āsavasampayuttā ceva no ca āsavā.

ds2.3.2:82.3

83.0

2.3.2.3.6. Āsavavippayuttasāsavaduka

ds2.3.2:83.0

83.1

Katame dhammā āsavavippayuttā sāsavā?

ds2.3.2:83.1

83.2

Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ds2.3.2:83.2

83.3

ime dhammā āsavavippayuttā sāsavā.

ds2.3.2:83.3

84.1

Katame dhammā āsavavippayuttā anāsavā?

ds2.3.2:84.1

84.2

Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—

ds2.3.2:84.2

84.3

ime dhammā āsavavippayuttā anāsavā.

ds2.3.2:84.3

84.4

Nikkhepakaṇḍe paṭhamabhāṇavāro.

ds2.3.2:84.4

85.0.1

2.3.2.4. Saññojanagocchaka

ds2.3.2:85.0.1

85.0.2

2.3.2.4.1. Saññojanaduka

ds2.3.2:85.0.2

85.1

Katame dhammā saññojanā?

ds2.3.2:85.1

85.2

Dasa saññojanāni—

ds2.3.2:85.2

85.3

kāmarāgasaññojanaṁ, paṭighasaññojanaṁ, mānasaññojanaṁ, diṭṭhisaññojanaṁ, vicikicchāsaññojanaṁ, sīlabbataparāmāsasaññojanaṁ, bhavarāgasaññojanaṁ, issāsaññojanaṁ, macchariyasaññojanaṁ, avijjāsaññojanaṁ.

ds2.3.2:85.3

86.1

Tattha katamaṁ kāmarāgasaññojanaṁ?

ds2.3.2:86.1

86.2

Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṁ—

ds2.3.2:86.2

86.3

idaṁ vuccati kāmarāgasaññojanaṁ.

ds2.3.2:86.3

87.1

Tattha katamaṁ paṭighasaññojanaṁ?

ds2.3.2:87.1

87.2

Anatthaṁ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṁ me caratīti āghāto jāyati, anatthaṁ me carissatīti āghāto jāyati, piyassa me manāpassa anatthaṁ acari …pe… anatthaṁ carati …pe…

ds2.3.2:87.2

87.3

anatthaṁ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …pe…

ds2.3.2:87.3

87.4

atthaṁ carati …pe…

ds2.3.2:87.4

87.5

atthaṁ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati.

ds2.3.2:87.5

87.6

Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—

ds2.3.2:87.6

87.7

idaṁ vuccati paṭighasaññojanaṁ.

ds2.3.2:87.7

88.1

Tattha katamaṁ mānasaññojanaṁ?

ds2.3.2:88.1

88.2

Seyyohamasmīti māno, sadisohamasmīti māno, hīnohamasmīti māno.

ds2.3.2:88.2

88.3

Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—

ds2.3.2:88.3

88.4

idaṁ vuccati mānasaññojanaṁ.

ds2.3.2:88.4

89.1

Tattha katamaṁ diṭṭhisaññojanaṁ?

ds2.3.2:89.1

89.2

Sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā, aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā;

ds2.3.2:89.2

89.3

yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—

ds2.3.2:89.3

89.4

idaṁ vuccati diṭṭhisaññojanaṁ.

ds2.3.2:89.4

89.5

Ṭhapetvā sīlabbataparāmāsasaññojanaṁ sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhisaññojanaṁ.

ds2.3.2:89.5

90.1

Tattha katamaṁ vicikicchāsaññojanaṁ?

ds2.3.2:90.1

90.2

Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati;

ds2.3.2:90.2

90.3

yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṁ cittassa manovilekho—

ds2.3.2:90.3

90.4

idaṁ vuccati vicikicchāsaññojanaṁ.

ds2.3.2:90.4

91.1

Tattha katamaṁ sīlabbataparāmāsasaññojanaṁ?

ds2.3.2:91.1

91.2

Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṁ sīlena suddhi vatena suddhi sīlabbatena suddhīti;

ds2.3.2:91.2

91.3

ds2.3.2:91.3

91.4

idaṁ vuccati sīlabbataparāmāsasaññojanaṁ.

ds2.3.2:91.4

92.1

Tattha katamaṁ bhavarāgasaññojanaṁ?

ds2.3.2:92.1

92.2

Yo bhavesu bhavachando bhavarāgo bhavanandī bhavataṇhā bhavasineho bhavapariḷāho bhavamucchā bhavajjhosānaṁ—

ds2.3.2:92.2

92.3

idaṁ vuccati bhavarāgasaññojanaṁ.

ds2.3.2:92.3

93.1

Tattha katamaṁ issāsaññojanaṁ?

ds2.3.2:93.1

93.2

Yā paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issā issāyanā issāyitattaṁ usūyā usūyanā usūyitattaṁ—

ds2.3.2:93.2

93.3

idaṁ vuccati issāsaññojanaṁ.

ds2.3.2:93.3

94.1

Tattha katamaṁ macchariyasaññojanaṁ?

ds2.3.2:94.1

94.2

Pañca macchariyāni—

ds2.3.2:94.2

94.3

āvāsamacchariyaṁ, kulamacchariyaṁ, lābhamacchariyaṁ, vaṇṇamacchariyaṁ, dhammamacchariyaṁ.

ds2.3.2:94.3

94.4

Yaṁ evarūpaṁ maccheraṁ maccharāyanā maccharāyitattaṁ vevicchaṁ kadariyaṁ kaṭukañcukatā aggahitattaṁ cittassa—

ds2.3.2:94.4

94.5

idaṁ vuccati macchariyasaññojanaṁ.

ds2.3.2:94.5

95.1

Tattha katamaṁ avijjāsaññojanaṁ?

ds2.3.2:95.1

95.2

Dukkhe aññāṇaṁ, dukkhasamudaye aññāṇaṁ, dukkhanirodhe aññāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ, pubbante aññāṇaṁ, aparante aññāṇaṁ, pubbantāparante aññāṇaṁ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṁ;

ds2.3.2:95.2

95.3

yaṁ evarūpaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

ds2.3.2:95.3

95.4

idaṁ vuccati avijjāsaññojanaṁ.

ds2.3.2:95.4

96.1

Ime dhammā saññojanā.

ds2.3.2:96.1

97.1

Katame dhammā no saññojanā?

ds2.3.2:97.1

97.2

Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;

ds2.3.2:97.2

97.3

vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;

ds2.3.2:97.3

97.4

sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—

ds2.3.2:97.4

97.5

ime dhammā no saññojanā.

ds2.3.2:97.5

98.0

2.3.2.4.2. Saññojaniyaduka

ds2.3.2:98.0

98.1

Katame dhammā saññojaniyā?

ds2.3.2:98.1

98.2

Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;

ds2.3.2:98.2

98.3

rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ds2.3.2:98.3

98.4

ime dhammā saññojaniyā.

ds2.3.2:98.4

99.1

Katame dhammā asaññojaniyā?

ds2.3.2:99.1

99.2

Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—

ds2.3.2:99.2

99.3

ime dhammā asaññojaniyā.

ds2.3.2:99.3

100.0

2.3.2.4.3. Saññojanasampayuttaduka

ds2.3.2:100.0

100.1

Katame dhammā saññojanasampayuttā?

ds2.3.2:100.1

100.2

Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ds2.3.2:100.2

100.3

ime dhammā saññojanasampayuttā.

ds2.3.2:100.3

101.1

Katame dhammā saññojanavippayuttā?

ds2.3.2:101.1

101.2

Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;

ds2.3.2:101.2

101.3

sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—

ds2.3.2:101.3

101.4

ime dhammā saññojanavippayuttā.

ds2.3.2:101.4

102.0

2.3.2.4.4. Saññojanasaññojaniyaduka

ds2.3.2:102.0

102.1

Katame dhammā saññojanā ceva saññojaniyā ca?

ds2.3.2:102.1

102.2

Tāneva saññojanāni saññojanā ceva saññojaniyā ca.

ds2.3.2:102.2

103.1

Katame dhammā saññojaniyā ceva no ca saññojanā?

ds2.3.2:103.1

103.2

Tehi dhammehi ye dhammā saññojaniyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;

ds2.3.2:103.2

103.3

rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ds2.3.2:103.3

103.4

ime dhammā saññojaniyā ceva no ca saññojanā.

ds2.3.2:103.4

104.0

2.3.2.4.5. Saññojanasaññojanasampayuttaduka

ds2.3.2:104.0

104.1

Katame dhammā saññojanā ceva saññojanasampayuttā ca?

ds2.3.2:104.1

104.2

Kāmarāgasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ kāmarāgasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, paṭighasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ paṭighasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, mānasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ mānasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, diṭṭhisaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ diṭṭhisaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, vicikicchāsaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ vicikicchāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, sīlabbataparāmāsasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ sīlabbataparāmāsasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, bhavarāgasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ bhavarāgasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, issāsaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ issāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, macchariyasaññojanaṁ avijjāsaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca, avijjāsaññojanaṁ macchariyasaññojanena saññojanañceva saññojanasampayuttañca—

ds2.3.2:104.2

104.3

ime dhammā saññojanā ceva saññojanasampayuttā ca.

ds2.3.2:104.3

105.1

Katame dhammā saññojanasampayuttā ceva no ca saññojanā?

ds2.3.2:105.1

105.2

Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ds2.3.2:105.2

105.3

ime dhammā saññojanasampayuttā ceva no ca saññojanā.

ds2.3.2:105.3

106.0

2.3.2.4.6. Saññojanavippayuttasaññojaniyaduka

ds2.3.2:106.0

106.1

Katame dhammā saññojanavippayuttā saññojaniyā?

ds2.3.2:106.1

106.2

Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;

ds2.3.2:106.2

106.3

rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ds2.3.2:106.3

106.4

ime dhammā saññojanavippayuttā saññojaniyā.

ds2.3.2:106.4

107.1

Katame dhammā saññojanavippayuttā asaññojaniyā?

ds2.3.2:107.1

107.2

Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—

ds2.3.2:107.2

107.3

ime dhammā saññojanavippayuttā asaññojaniyā.

ds2.3.2:107.3

108.0.1

2.3.2.5. Ganthagocchaka

ds2.3.2:108.0.1

108.0.2

2.3.2.5.1. Ganthaduka

ds2.3.2:108.0.2

108.1

Katame dhammā ganthā?

ds2.3.2:108.1

108.2

Cattāro ganthā—

ds2.3.2:108.2

108.3

abhijjhākāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṁ saccābhiniveso kāyagantho.

ds2.3.2:108.3

109.1

Tattha katamo abhijjhākāyagantho?

ds2.3.2:109.1

109.2

Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandīrāgo cittassa sārāgo icchā mucchā ajjhosānaṁ gedho paligedho saṅgo paṅko ejā māyā janikā sañjananī sibbinī jālinī saritā visattikā suttaṁ visaṭā āyūhinī dutiyā paṇidhi bhavanetti vanaṁ vanatho santhavo sineho apekkhā paṭibandhu āsā āsisanā āsisitattaṁ rūpāsā saddāsā gandhāsā rasāsā phoṭṭhabbāsā lābhāsā dhanāsā puttāsā jīvitāsā jappā pajappā abhijappā jappā jappanā jappitattaṁ loluppaṁ loluppāyanā loluppāyitattaṁ pucchañjikatā sādhukamyatā adhammarāgo visamalobho nikanti nikāmanā patthanā pihanā sampatthanā kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā rūpataṇhā arūpataṇhā nirodhataṇhā rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā ogho yogo gantho upādānaṁ āvaraṇaṁ nīvaraṇaṁ chādanaṁ bandhanaṁ upakkileso anusayo pariyuṭṭhānaṁ latā vevicchaṁ dukkhamūlaṁ dukkhanidānaṁ dukkhappabhavo mārapāso mārabaḷisaṁ māravisayo taṇhānadī taṇhājālaṁ taṇhāgaddulaṁ taṇhāsamuddo abhijjhā lobho akusalamūlaṁ—

ds2.3.2:109.2

109.3

ayaṁ vuccati abhijjhākāyagantho.

ds2.3.2:109.3

110.1

Tattha katamo byāpādo kāyagantho?

ds2.3.2:110.1

110.2

ds2.3.2:110.2

110.3

anatthaṁ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …pe…

ds2.3.2:110.3