上座部佛教 · 论藏

上座部《人施设论》（巴利原文）

Puggalapaññatti · SuttaCentral Mahāsaṅgīti Pali root

完整原文 · 原生段落SuttaCentral PP

完整巴利原文 · 稳定分页　当前仅加载第 21 阅读页；保留 Bilara 原生段落标识，每页最多 120 段。

61.1

Kathañca puggalo sakagavacaṇḍo hoti no paragavacaṇḍo?

61.2

Idhekacco puggalo sakaparisaṁ ubbejitā hoti, no paraparisaṁ.

61.3

Evaṁ puggalo sakagavacaṇḍo hoti no paragavacaṇḍo.

61.4

Seyyathāpi so balībaddo sakagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo, tathūpamo ayaṁ puggalo.

62.1

Kathañca puggalo paragavacaṇḍo hoti no sakagavacaṇḍo?

62.2

Idhekacco puggalo paraparisaṁ ubbejitā hoti, no sakaparisaṁ.

62.3

Evaṁ puggalo paragavacaṇḍo hoti no sakagavacaṇḍo.

62.4

Seyyathāpi so balībaddo paragavacaṇḍo no sakagavacaṇḍo, tathūpamo ayaṁ puggalo.

63.1

Kathañca puggalo sakagavacaṇḍo ca hoti paragavacaṇḍo ca?

63.2

Idhekacco puggalo sakaparisañca ubbejitā hoti, paraparisañca.

63.3

Evaṁ puggalo sakagavacaṇḍo ca hoti paragavacaṇḍo ca.

63.4

Seyyathāpi so balībaddo sakagavacaṇḍo ca paragavacaṇḍo ca, tathūpamo ayaṁ puggalo.

64.1

Kathañca puggalo neva sakagavacaṇḍo hoti no paragavacaṇḍo?

64.2

Idhekacco puggalo neva sakaparisaṁ ubbejitā hoti no paraparisaṁ.

64.3

Evaṁ puggalo neva sakagavacaṇḍo hoti no paragavacaṇḍo.

64.4

Seyyathāpi so balībaddo neva sakagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo, tathūpamo ayaṁ puggalo.

65.1

Ime cattāro balībaddūpamā puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

66.1

Tattha katame cattāro āsīvisūpamā puggalā?

66.2

Cattāro āsīvisā—

66.3

āgataviso no ghoraviso, ghoraviso no āgataviso, āgataviso ca ghoraviso ca, neva āgataviso no ghoraviso.

66.4

Evamevaṁ cattārome āsīvisūpamā puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

66.5

Katame cattāro?

66.6

Āgataviso no ghoraviso, ghoraviso no āgataviso, āgataviso ca ghoraviso ca, neva āgataviso no ghoraviso.

67.1

Kathañca puggalo āgataviso hoti no ghoraviso?

67.2

Idhekacco puggalo abhiṇhaṁ kujjhati.

67.3

So ca khvassa kodho na ciraṁ dīgharattaṁ anuseti.

67.4

Evaṁ puggalo āgataviso hoti, no ghoraviso.

67.5

Seyyathāpi so āsīviso āgataviso no ghoraviso, tathūpamo ayaṁ puggalo.

68.1

Kathañca puggalo ghoraviso hoti no āgataviso?

68.2

Idhekacco puggalo naheva kho abhiṇhaṁ kujjhati.

68.3

So ca khvassa kodho ciraṁ dīgharattaṁ anuseti.

68.4

Evaṁ puggalo ghoraviso hoti, no āgataviso.

68.5

Seyyathāpi so āsīviso ghoraviso no āgataviso, tathūpamo ayaṁ puggalo.

69.1

Kathañca puggalo āgataviso ca hoti ghoraviso ca?

69.2

Idhekacco puggalo abhiṇhaṁ kujjhati.

69.3

So ca khvassa kodho ciraṁ dīgharattaṁ anuseti.

69.4

Evaṁ puggalo āgataviso ca hoti ghoraviso ca.

69.5

Seyyathāpi so āsīviso āgataviso ca ghoraviso ca, tathūpamo ayaṁ puggalo.

70.1

Kathañca puggalo neva āgataviso hoti no ghoraviso?

70.2

Idhekacco puggalo naheva kho abhiṇhaṁ kujjhati.

70.3

So ca khvassa kodho na ciraṁ dīgharattaṁ anuseti.

70.4

Evaṁ puggalo neva āgataviso hoti no ghoraviso.

70.5

Seyyathāpi so āsīviso neva āgataviso no ghoraviso, tathūpamo ayaṁ puggalo.

71.1

Ime cattāro āsīvisūpamā puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

72.1

Kathañca puggalo ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsitā hoti?

72.2

Idhekacco puggalo duppaṭipannānaṁ micchāpaṭipannānaṁ titthiyānaṁ titthiyasāvakānaṁ vaṇṇaṁ bhāsati—

72.3

“suppaṭipannā” itipi, “sammāpaṭipannā” itipīti.

72.4

Evaṁ puggalo ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsitā hoti.

73.1

Kathañca puggalo ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsitā hoti?

73.2

Idhekacco puggalo suppaṭipannānaṁ sammāpaṭipannānaṁ buddhānaṁ buddhasāvakānaṁ avaṇṇaṁ bhāsati—

73.3

“duppaṭipannā” itipi, “micchāpaṭipannā” itipīti.

73.4

Evaṁ puggalo ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsitā hoti.

74.1

Kathañca puggalo ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṁ upadaṁsitā hoti?

74.2

Idhekacco puggalo duppaṭipadāya micchāpaṭipadāya pasādaṁ janeti—

74.3

“suppaṭipadā” itipi, “sammāpaṭipadā” itipīti.

74.4

Evaṁ puggalo ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṁ upadaṁsitā hoti.

75.1

Kathañca puggalo ananuvicca apariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṁ upadaṁsitā hoti?

75.2

Idhekacco puggalo suppaṭipadāya sammāpaṭipadāya appasādaṁ janeti—

75.3

“duppaṭipadā” itipi, “micchāpaṭipadā” itipīti.

75.4

Evaṁ puggalo ananuvicca apariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṁ upadaṁsitā hoti.

76.1

Kathañca puggalo anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsitā hoti?

76.2

Idhekacco puggalo duppaṭipannānaṁ micchāpaṭipannānaṁ titthiyānaṁ titthiyasāvakānaṁ avaṇṇaṁ bhāsati—

76.3

“duppaṭipannā” itipi, “micchāpaṭipannā” itipīti.

76.4

Evaṁ puggalo anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsitā hoti.

77.1

Kathañca puggalo anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsitā hoti?

77.2

Idhekacco puggalo suppaṭipannānaṁ sammāpaṭipannānaṁ buddhānaṁ buddhasāvakānaṁ vaṇṇaṁ bhāsati—

77.3

“suppaṭipannā” itipi, “sammāpaṭipannā” itipīti.

77.4

Evaṁ puggalo anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsitā hoti.

78.1

Kathañca puggalo anuvicca pariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne appasādaṁ upadaṁsitā hoti?

78.2

Idhekacco puggalo duppaṭipadāya micchāpaṭipadāya appasādaṁ janeti—

78.3

“duppaṭipadā” itipi, “micchāpaṭipadā” itipīti.

78.4

Evaṁ puggalo anuvicca pariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne appasādaṁ upadaṁsitā hoti.

79.1

Kathañca puggalo anuvicca pariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne pasādaṁ upadaṁsitā hoti?

79.2

Idhekacco puggalo suppaṭipadāya sammāpaṭipadāya pasādaṁ janeti—

79.3

“suppaṭipadā” itipi, “sammāpaṭipadā” itipīti.

79.4

Evaṁ puggalo anuvicca pariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne pasādaṁ upadaṁsitā hoti.

80.1

Kathañca puggalo avaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena, no ca kho vaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena?

80.2

Idhekacco puggalo vaṇṇopi saṁvijjati avaṇṇopi saṁvijjati.

80.3

Yo tattha avaṇṇo taṁ bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena, yo tattha vaṇṇo taṁ na bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena.

80.4

Evaṁ puggalo avaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena, no ca kho vaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena.

81.1

Kathañca puggalo vaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena, no ca kho avaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena?

81.2

Idhekacco puggalo vaṇṇopi saṁvijjati avaṇṇopi saṁvijjati.

81.3

Yo tattha vaṇṇo taṁ bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena, yo tattha avaṇṇo taṁ na bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena.

81.4

Evaṁ puggalo vaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena, no ca kho avaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena.

82.1

Kathañca puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena, vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena?

82.2

Idhekacco puggalo vaṇṇopi saṁvijjati avaṇṇopi saṁvijjati.

82.3

Yo tattha avaṇṇo taṁ bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena, yopi tattha vaṇṇo tampi bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena.

82.4

Tatra kālaññū hoti tassa pañhassa veyyākaraṇāya.

82.5

Evaṁ puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena, vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena.

83.1

Kathañca puggalo neva avaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena, nopi vaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena?

83.2

Idhekacco puggalo vaṇṇopi saṁvijjati avaṇṇopi saṁvijjati.

83.3

Yo tattha avaṇṇo taṁ na bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena, yopi tattha vaṇṇo tampi na bhaṇati bhūtaṁ tacchaṁ kālena.

83.4

Upekkhako viharati sato sampajāno.

83.5

Evaṁ puggalo neva avaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena, nopi vaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsitā hoti bhūtaṁ tacchaṁ kālena.

84.1

Katamo ca puggalo uṭṭhānaphalūpajīvī no puññaphalūpajīvī?

84.2

Yassa puggalassa uṭṭhahato ghaṭato vāyamato ājīvo abhinibbattati, no puññato—

84.3

ayaṁ vuccati puggalo “uṭṭhānaphalūpajīvī, no puññaphalūpajīvī”.

85.1

Katamo ca puggalo puññaphalūpajīvī no uṭṭhānaphalūpajīvī?

85.2

Paranimmitavasavattī deve upādāya tatūpari devā puññaphalūpajīvino na uṭṭhānaphalūpajīvino.

86.1

Katamo ca puggalo uṭṭhānaphalūpajīvī ca puññaphalūpajīvī ca?

86.2

Yassa puggalassa uṭṭhahato ghaṭato vāyamato ājīvo abhinibbattati puññato ca—

86.3

ayaṁ vuccati puggalo “uṭṭhānaphalūpajīvī ca puññaphalūpajīvī ca”.

87.1

Katamo ca puggalo neva uṭṭhānaphalūpajīvī no puññaphalūpajīvī?

87.2

Nerayikā neva uṭṭhānaphalūpajīvino no puññaphalūpajīvino.

88.1

Kathañca puggalo tamo hoti tamaparāyano?

88.2

Idhekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti—

88.3

caṇḍālakule vā nesādakule vā venakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati.

88.4

So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bahvābādho kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā, na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.

88.5

So kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati.

88.6

So kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.

88.7

Evaṁ puggalo tamo hoti tamaparāyano.

89.1

Kathañca puggalo tamo hoti jotiparāyano?

89.2

Idhekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti—

89.3

caṇḍālakule vā nesādakule vā venakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati.

89.4

So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bahvābādho kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā, na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.

89.5

So kāyena sucaritaṁ carati, vācāya sucaritaṁ carati, manasā sucaritaṁ carati.

89.6

So kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.

89.7

Evaṁ puggalo tamo hoti jotiparāyano.

90.1

Kathañca puggalo joti hoti tamaparāyano?

90.2

Idhekacco puggalo ucce kule paccājāto hoti—