上座部佛教

长部第 16 经

Mahāparinibbānasutta · Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500

完整原文 · 原生段落SuttaCentral DN16

完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 10 阅读页;保留 Bilara 原生段落标识,每页最多 120 段。

4.41.8

Upāgami ambavanaṁ mahesi.

dn16:4.41.8
4.41.9

Āmantayi cundakaṁ nāma bhikkhuṁ,

dn16:4.41.9
4.41.10

Catugguṇaṁ santhara me nipajjaṁ;

dn16:4.41.10
4.41.11

So codito bhāvitattena cundo,

dn16:4.41.11
4.41.12

Catugguṇaṁ santhari khippameva;

dn16:4.41.12
4.41.13

Nipajji satthā akilantarūpo,

dn16:4.41.13
4.41.14

Cundopi tattha pamukhe nisīdīti.

dn16:4.41.14
4.42.1

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:4.42.1
4.42.2

“siyā kho panānanda, cundassa kammāraputtassa koci vippaṭisāraṁ uppādeyya:

dn16:4.42.2
4.42.3

‘tassa te, āvuso cunda, alābhā tassa te dulladdhaṁ, yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā parinibbuto’ti.

dn16:4.42.3
4.42.4

Cundassa, ānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinetabbo:

dn16:4.42.4
4.42.5

‘tassa te, āvuso cunda, lābhā tassa te suladdhaṁ,

dn16:4.42.5
4.42.6

yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā parinibbuto.

dn16:4.42.6
4.42.7

Sammukhā metaṁ, āvuso cunda, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ:

dn16:4.42.7
4.42.8

dveme piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā, ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.

dn16:4.42.8
4.42.9

Katame dve?

dn16:4.42.9
4.42.10

Yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati.

dn16:4.42.10
4.42.11

Ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā, ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.

dn16:4.42.11
4.42.12

Āyusaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, vaṇṇasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, sukhasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, yasasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, saggasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, ādhipateyyasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitan’ti.

dn16:4.42.12
4.42.13

Cundassa, ānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinetabbo”ti.

dn16:4.42.13
4.43.1

Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

dn16:4.43.1
4.43.2

“Dadato puññaṁ pavaḍḍhati,

dn16:4.43.2
4.43.3

Saṁyamato veraṁ na cīyati;

dn16:4.43.3
4.43.4

Kusalo ca jahāti pāpakaṁ,

dn16:4.43.4
4.43.5

Rāgadosamohakkhayā sanibbuto”ti.

dn16:4.43.5
4.43.6

Catuttho bhāṇavāro.

dn16:4.43.6
5.1.0

26. Yamakasālā

dn16:5.1.0
5.1.1

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:5.1.1
5.1.2

“āyāmānanda, yena hiraññavatiyā nadiyā pārimaṁ tīraṁ, yena kusinārā upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ tenupasaṅkamissāmā”ti.

dn16:5.1.2
5.1.3

“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

dn16:5.1.3
5.1.4

Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena hiraññavatiyā nadiyā pārimaṁ tīraṁ, yena kusinārā upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ tenupasaṅkami. upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:5.1.4
5.1.5

“iṅgha me tvaṁ, ānanda, antarena yamakasālānaṁ uttarasīsakaṁ mañcakaṁ paññapehi, kilantosmi, ānanda, nipajjissāmī”ti.

dn16:5.1.5
5.1.6

“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā antarena yamakasālānaṁ uttarasīsakaṁ mañcakaṁ paññapesi.

dn16:5.1.6
5.1.7

Atha kho bhagavā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno.

dn16:5.1.7
5.2.1

Tena kho pana samayena yamakasālā sabbaphāliphullā honti akālapupphehi.

dn16:5.2.1
5.2.2

Te tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.2.2
5.2.3

Dibbānipi mandāravapupphāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.2.3
5.2.4

Dibbānipi candanacuṇṇāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.2.4
5.2.5

Dibbānipi tūriyāni antalikkhe vajjanti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.2.5
5.2.6

Dibbānipi saṅgītāni antalikkhe vattanti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.2.6
5.3.1

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:5.3.1
5.3.2

“sabbaphāliphullā kho, ānanda, yamakasālā akālapupphehi.

dn16:5.3.2
5.3.3

Te tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.3
5.3.4

Dibbānipi mandāravapupphāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.4
5.3.5

Dibbānipi candanacuṇṇāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.5
5.3.6

Dibbānipi tūriyāni antalikkhe vajjanti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.6
5.3.7

Dibbānipi saṅgītāni antalikkhe vattanti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.7
5.3.8

Na kho, ānanda, ettāvatā tathāgato sakkato vā hoti garukato vā mānito vā pūjito vā apacito vā.

dn16:5.3.8
5.3.9

Yo kho, ānanda, bhikkhu vā bhikkhunī vā upāsako vā upāsikā vā dhammānudhammappaṭipanno viharati sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tathāgataṁ sakkaroti garuṁ karoti māneti pūjeti apaciyati, paramāya pūjāya.

dn16:5.3.9
5.3.10

Tasmātihānanda, dhammānudhammappaṭipannā viharissāma sāmīcippaṭipannā anudhammacārinoti.

dn16:5.3.10
5.3.11

Evañhi vo, ānanda, sikkhitabban”ti.

dn16:5.3.11
5.4.0

27. Upavāṇatthera

dn16:5.4.0
5.4.1

Tena kho pana samayena āyasmā upavāṇo bhagavato purato ṭhito hoti bhagavantaṁ bījayamāno.

dn16:5.4.1
5.4.2

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāresi:

dn16:5.4.2
5.4.3

“apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī”ti.

dn16:5.4.3
5.4.4

Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:

dn16:5.4.4
5.4.5

“ayaṁ kho āyasmā upavāṇo dīgharattaṁ bhagavato upaṭṭhāko santikāvacaro samīpacārī.

dn16:5.4.5
5.4.6

Atha ca pana bhagavā pacchime kāle āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:

dn16:5.4.6
5.4.7

‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’ti.

dn16:5.4.7
5.4.8

Ko nu kho hetu, ko paccayo, yaṁ bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:

dn16:5.4.8
5.4.9

‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’”ti?

dn16:5.4.9
5.5.1

Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:5.5.1
5.5.2

“ayaṁ, bhante, āyasmā upavāṇo dīgharattaṁ bhagavato upaṭṭhāko santikāvacaro samīpacārī.

dn16:5.5.2
5.5.3

Atha ca pana bhagavā pacchime kāle āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:

dn16:5.5.3
5.5.4

‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’ti.

dn16:5.5.4
5.5.5

Ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo, yaṁ bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:

dn16:5.5.5
5.5.6

‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’”ti?

dn16:5.5.6
5.5.7

“Yebhuyyena, ānanda, dasasu lokadhātūsu devatā sannipatitā tathāgataṁ dassanāya.

dn16:5.5.7
5.5.8

Yāvatā, ānanda, kusinārā upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ samantato dvādasa yojanāni, natthi so padeso vālaggakoṭinittudanamattopi mahesakkhāhi devatāhi apphuṭo.

dn16:5.5.8
5.5.9

Devatā, ānanda, ujjhāyanti:

dn16:5.5.9
5.5.10

‘dūrā ca vatamha āgatā tathāgataṁ dassanāya.

dn16:5.5.10
5.5.11

Kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā.

dn16:5.5.11
5.5.12

Ajjeva rattiyā pacchime yāme tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.

dn16:5.5.12
5.5.13

Ayañca mahesakkho bhikkhu bhagavato purato ṭhito ovārento, na mayaṁ labhāma pacchime kāle tathāgataṁ dassanāyā’”ti.

dn16:5.5.13
5.6.1

“Kathaṁbhūtā pana, bhante, bhagavā devatā manasikarotī”ti?

dn16:5.6.1
5.6.2

“Santānanda, devatā ākāse pathavīsaññiniyo kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti:

dn16:5.6.2
5.6.3

‘atikhippaṁ bhagavā parinibbāyissati, atikhippaṁ sugato parinibbāyissati, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antaradhāyissatī’ti.

dn16:5.6.3
5.6.4

Santānanda, devatā pathaviyaṁ pathavīsaññiniyo kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti:

dn16:5.6.4
5.6.5

‘atikhippaṁ bhagavā parinibbāyissati, atikhippaṁ sugato parinibbāyissati, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antaradhāyissatī’ti.

dn16:5.6.5
5.6.6

Yā pana tā devatā vītarāgā, tā satā sampajānā adhivāsenti:

dn16:5.6.6
5.6.7

‘aniccā saṅkhārā, taṁ kutettha labbhā’”ti.

dn16:5.6.7
5.7.0

28. Catusaṁvejanīyaṭhāna

dn16:5.7.0
5.7.1

“Pubbe, bhante, disāsu vassaṁvuṭṭhā bhikkhū āgacchanti tathāgataṁ dassanāya.

dn16:5.7.1
5.7.2

Te mayaṁ labhāma manobhāvanīye bhikkhū dassanāya, labhāma payirupāsanāya.

dn16:5.7.2
5.7.3

Bhagavato pana mayaṁ, bhante, accayena na labhissāma manobhāvanīye bhikkhū dassanāya, na labhissāma payirupāsanāyā”ti.

dn16:5.7.3
5.8.1

“Cattārimāni, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyāni saṁvejanīyāni ṭhānāni.

dn16:5.8.1
5.8.2

Katamāni cattāri?

dn16:5.8.2
5.8.3

‘Idha tathāgato jāto’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.

dn16:5.8.3
5.8.4

‘Idha tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.

dn16:5.8.4
5.8.5

‘Idha tathāgatena anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitan’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.

dn16:5.8.5
5.8.6

‘Idha tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.

dn16:5.8.6
5.8.7

Imāni kho, ānanda, cattāri saddhassa kulaputtassa dassanīyāni saṁvejanīyāni ṭhānāni.

dn16:5.8.7
5.8.8

Āgamissanti kho, ānanda, saddhā bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo:

dn16:5.8.8
5.8.9

‘idha tathāgato jāto’tipi, ‘idha tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’tipi, ‘idha tathāgatena anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitan’tipi, ‘idha tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto’tipi.

dn16:5.8.9
5.8.10

Ye hi keci, ānanda, cetiyacārikaṁ āhiṇḍantā pasannacittā kālaṁ karissanti, sabbe te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissantī”ti.

dn16:5.8.10
5.9.0

29. Ānandapucchākathā

dn16:5.9.0
5.9.1

“Kathaṁ mayaṁ, bhante, mātugāme paṭipajjāmā”ti?

dn16:5.9.1
5.9.2

“Adassanaṁ, ānandā”ti.

dn16:5.9.2
5.9.3

“Dassane, bhagavā, sati kathaṁ paṭipajjitabban”ti?

dn16:5.9.3
5.9.4

“Anālāpo, ānandā”ti.

dn16:5.9.4
5.9.5

“Ālapantena pana, bhante, kathaṁ paṭipajjitabban”ti?

dn16:5.9.5
5.9.6

“Sati, ānanda, upaṭṭhāpetabbā”ti.

dn16:5.9.6
5.10.1

“Kathaṁ mayaṁ, bhante, tathāgatassa sarīre paṭipajjāmā”ti?

dn16:5.10.1
5.10.2

“Abyāvaṭā tumhe, ānanda, hotha tathāgatassa sarīrapūjāya.

dn16:5.10.2
5.10.3

Iṅgha tumhe, ānanda, sāratthe ghaṭatha anuyuñjatha, sāratthe appamattā ātāpino pahitattā viharatha.

dn16:5.10.3
5.10.4

Santānanda, khattiyapaṇḍitāpi brāhmaṇapaṇḍitāpi gahapatipaṇḍitāpi tathāgate abhippasannā, te tathāgatassa sarīrapūjaṁ karissantī”ti.

dn16:5.10.4
5.11.1

“Kathaṁ pana, bhante, tathāgatassa sarīre paṭipajjitabban”ti?

dn16:5.11.1
5.11.2

“Yathā kho, ānanda, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti, evaṁ tathāgatassa sarīre paṭipajjitabban”ti.

dn16:5.11.2
5.11.3

“Kathaṁ pana, bhante, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjantī”ti?

dn16:5.11.3
5.11.4

“Rañño, ānanda, cakkavattissa sarīraṁ ahatena vatthena veṭhenti, ahatena vatthena veṭhetvā vihatena kappāsena veṭhenti, vihatena kappāsena veṭhetvā ahatena vatthena veṭhenti.

dn16:5.11.4
5.11.5

Etenupāyena pañcahi yugasatehi rañño cakkavattissa sarīraṁ veṭhetvā āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjitvā sabbagandhānaṁ citakaṁ karitvā rañño cakkavattissa sarīraṁ jhāpenti.

dn16:5.11.5
5.11.6

Cātumahāpathe rañño cakkavattissa thūpaṁ karonti.

dn16:5.11.6
5.11.7

Evaṁ kho, ānanda, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti.

dn16:5.11.7
5.11.8

Yathā kho, ānanda, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti, evaṁ tathāgatassa sarīre paṭipajjitabbaṁ.

dn16:5.11.8
5.11.9

Cātumahāpathe tathāgatassa thūpo kātabbo.

dn16:5.11.9
5.11.10

Tattha ye mālaṁ vā gandhaṁ vā cuṇṇakaṁ vā āropessanti vā abhivādessanti vā cittaṁ vā pasādessanti tesaṁ taṁ bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāya.

dn16:5.11.10
5.12.0

30. Thūpārahapuggala

dn16:5.12.0
5.12.1

Cattārome, ānanda, thūpārahā.

dn16:5.12.1
5.12.2

Katame cattāro?

dn16:5.12.2
5.12.3

Tathāgato arahaṁ sammāsambuddho thūpāraho, paccekasambuddho thūpāraho, tathāgatassa sāvako thūpāraho, rājā cakkavattī thūpārahoti.

dn16:5.12.3