早期佛教 · 梵文阿含经

大本经(梵文本)

Mahāvadānasūtra · SuttaCentral Sanskrit root · SF 36

完整原文 · 原生段落SuttaCentral SF 36

完整梵文原文 · 稳定分页 当前仅加载第 4 阅读页;保留 Bilara 原生段落标识,每页最多 120 段。

72.28

[brahma]svaro deva kumāraḥ kalavi[ṅkamanojñabhāṣī dundubhisvaranirgh]o[ṣaḥ] idaṃ [mahāpuruṣasya mahāpuruṣalakṣaṇa]m

sf36:72.28
72.29

abhinīla[netro] d[e]va kumāra idaṃ mahāpuruṣasya mahāpuruṣalakṣaṇa[m]

sf36:72.29
72.30

[gopakṣmā deva kumāra idaṃ mahāpuruṣasya mahāpuru]ṣalakṣaṇam

sf36:72.30
72.31

uṣṇī[ṣa]śirā deva k[u]mār[a idaṃ mahāpuruṣasya mahā]puruṣalakṣaṇam

sf36:72.31
72.32

ūrṇā cāsya [bh]ruvo[r madhye śvetā śaṅkhanibhā pradakṣi]ṇā[var]tā idaṃ mahāpuruṣasya mahāpu[ruṣalakṣaṇam]

sf36:72.32
73.1

[imāni dvātriṃśan ma]hāpuruṣalakṣaṇāni yai[ḥ] sama[nvāgatasya ma]hāpuruṣasya dve [gatī bhavato 'nan]yathā pūrvavad y[āvad iyam atra dharmatā tasmād idam ucyate] ||

sf36:73.1
74.1

hantāhaṃ kīrtayiṣyāmi la[kṣaṇāni mahā]muneḥ

sf36:74.1
74.2

kāye['sm]iṃ [bhāvitātmasya śa]rīrāntimadhāri[ṇaḥ]

sf36:74.2
75.1

X X X X ^ X X X X X ^ _ ^ X [|]

sf36:75.1
75.2

[adhaś ca pāda]yos tasya cakre jāte susaṃsthite

sf36:75.2
76.1

dīrghāṅguliḥ s[a] bh[a]v[a]t[i pādapārṣṇī ca ā]yate /

sf36:76.1
76.2

jālini X ^ X X X X X ^ _ ^ X

sf36:76.2
77.1

X X X X ^ X X X X X ^ _ ^ X [|]

sf36:77.1
77.2

X X X ś cāpi kāyena spṛśate jānumaṇḍalam

sf36:77.2
78.1

[kośogataṃ] vastiguhyaṃ X X X X ^ _ ^ X [|]

sf36:78.1
78.2

X X X X ^ X X X X X ^ [dakṣiṇam]

sf36:78.2
79.1

X X [s]. [ḍ]. [k]. [t]. [ṇ]. [bhā vy] X X X X samaṃtataḥ

sf36:79.1
79.2

sūkṣmatvaco 'sau bhavati sapta kāy[asya utsadāḥ]

sf36:79.2
80.1

[citāntarāṃso h]. _ X [siṃhapūrvārdhakāyavān]

sf36:80.1
80.2

[bṛhadṛjūni gātrāṇi skandhau tasya su]saṃskṛtau

sf36:80.2
81.1

catuṣkā daśa [dan]tānāṃ paripūrṇā anūnakāḥ

sf36:81.1
81.2

samā aviraḍ[āś caiva śuklāś caiva susaṃsthitāḥ]

sf36:81.2
82.1

[suśukladaṃṣṭro 'sau h] _ X X X [rasarasāgra]tām

sf36:82.1
82.2

prabhū[tata]nuji[hvaś ca] tathā brahmasvaro mu X

sf36:82.2
83.1

[a]bhinīlanetro gopakṣmā uṣṇīṣaṃ cā[sya mūrdhani /]

sf36:83.1
83.2

[ūrṇā cā]sya bhruvo[r madhye] śvetā bhavati prada[kṣi]ṇā

sf36:83.2
84.1

dve ca [tr]iṃ[śat tathaitāni lakṣaṇāni mah]ā[mu]neḥ

sf36:84.1
84.2

kāye['sm]i[ṃ bhāvitā]tmasya śarīrāntimadhāriṇa[ḥ]

sf36:84.2
85.1

[dvātriṃśatiṃ] yasya viva[rdhi]tāni

sf36:85.1
85.2

bhavaṃti kāye 'sm[iṃ] X _ v[i]dhasya /

sf36:85.2
86.1

rājā vijitya pṛthi[vīṃ viśāsti]

sf36:86.1
86.2

[buddho 'tha vā bhavati hitānukampī]

sf36:86.2
87.1

smṛtimāṃ bahuputraś ca alpābādhaś ca paṇḍi[ta]ḥ

sf36:87.1
87.2

lābhī annasya pānasya vastraśayyāsanasya ca

sf36:87.2
88.1

abhedyaparivāro 'sau [manā]p[aḥ sar]v[adehinām]

sf36:88.1
88.2

[anvāvartanti taṃ] devā manujāś ca tathāvidham

sf36:88.2
89.1

agryo mahādhipatyeṣu bhaven martyas tathāvidhaḥ

sf36:89.1
89.2

asamaś cā[prat]isama atu[l]y[a]ś ca vināyaka

sf36:89.2
90.0

3. His Mother Passes Away

sf36:90.0
90.1

[dharmatā kha]lu saptāhajātasya Vipaśyino bodhisatvasya mātā janetrī kālagatā [samanantarakā]lagatā tridaśe devanikāye upapannā iyam atra dharmatā tasmād idam ucyate ||

sf36:90.1
91.1

vidhṛtya māsāṃ hi daśaiva kukṣyā

sf36:91.1
91.2

Vipaśyimātā asamaṃ prajātā /

sf36:91.2
91.3

kāyasya bhedāt tridaśopapa[nnā]

sf36:91.3
91.4

d[e]v[ani]kāyā bhagavajjanetrī ||

sf36:91.4
92.0

4. The Physical Beauty of the Bodhisattva

sf36:92.0
92.1

dharmatā khalu sāṃpratajāto Vipaśyī bodhisatvo 'bhirūpo darśanīya prāsādiko 'tikrāntaś ca mānuṣyakaṃ varṇam asaṃprāptaś ca divyaṃ varṇaṃ nirīkṣamāṇā narāś ca nāryaś ca tṛptiṃ na gacchaṃti a[n]ūnavarṇ[am] tad[y]athā jāṃbūnadamayī suvarṇaniṣkā dakṣakarmāraputraparimṛṣṭā āhate pāṇḍukambale upanikṣiptā atyarthaṃ bhāsate tapate virocate evam eva sāṃ[p]r[a]t[a]j[ā]t[o] Vipaśyī bodhisatvo 'bhirūpo darśanīyo yāvad anūnavarṇam iyam atra dharmatā tasmād idam ucyate ||

sf36:92.1
93.1

śiśu kumāro manaseva nirm[itaḥ]

sf36:93.1
93.2

yathāpi niṣkā kuśalena niṣṭhitā [/]

sf36:93.2
93.3

nirīkṣamāṇā hi narāś ca nāryas

sf36:93.3
93.4

tṛptiṃ na gacchaṃti anūnavarṇam ||

sf36:93.4
94.0

5. The Attractiveness of the Bodhisattva

sf36:94.0
94.1

dharmatā khalu sāṃpratajāto Vipaśyī bodhisatvo mahājanakāyasya priyaś cābhūn manāpaś ca apīdānīṃ mahājanakāyā aṃsenāṃsaṃ parivartayaṃti tadyathā śāradakaṃ padmaṃ mahājanakāyasya priyaṃ ca bhavati manāpaṃ ca apīdānīṃ mahājanakāyaḥ pāṇinā pāṇiṃ saṃvārayati evam eva sāṃpratajāto Vipaśyī bodhi[sat]v[o] m[a]hājanakāyasya priyaś cābhūn manāpaś ca apīdānīṃ mahājanakāyaḥ aṃsenāṃsa[ṃ] parivartayati iyam atra dharmatā tasmā[d ida]m ucyate ||

sf36:94.1
95.1

priyo manāpo mahato janasya

sf36:95.1
95.2

tadā Vipaśyī daharas samānaḥ

sf36:95.2
95.3

aṃsena cāṃsaṃ parivartayaṃti

sf36:95.3
95.4

padmaṃ yathā śāradakaṃ sujātam ||

sf36:95.4
96.0.1

6. The Bodhisattva's Eyes Do Not Blink

sf36:96.0.1
96.0.2

The Bodhisattva's Youth

sf36:96.0.2
97.1

dha[r]matā khalu Vipaśyī bodhisatvo 'nimiṣo rūpāṇi [paśyat]i na [n]imiṣati |

sf36:97.1
97.2

tadyathā devās tridaśopapannakā iyam atra dharmatā tasmād idam ucyate ||

sf36:97.2
98.1

nāsau kumāro nimiṣaṃ hi paśyati

sf36:98.1
98.2

yathāpi devās tridaśopapannakāḥ

sf36:98.2
98.3

dṛṣṭveha rūpāṇi manoramāṇi

sf36:98.3
98.4

athāpi dṛṣṭvā amanoramāṇi ||

sf36:98.4
99.0

7. His Maturation

sf36:99.0
99.1

dharmatā khalu Vipaśyī bodhisatvaḥ karmavipākajena divyena cakṣuṣā samanv[āga]to yena sa [pa]śyati divā ca rātrau ca samaṃtayojanam iyam atra dharmatā tasmād idam ucyate ||

sf36:99.1
100.1

vipākajaṃ tasya babhūva cakṣur

sf36:100.1
100.2

divyaṃ vi[śuddhaṃ vi]malaṃ prabhāsvaram

sf36:100.2
100.3

yenāsau paśya[ti] bodhisatvo

sf36:100.3
100.4

divā ca rātrau ca samantayojanam ||

sf36:100.4
101.0

8. The Beauty of His Voice

sf36:101.0
101.1

dharmatā khalu Vipaśyī bodhisatvo valgusvaraś cābhūn manojñasvaraś ca kalaviṅkamanojñ[a]bh[āṣī ca] dundubhisvaranirghoṣaś ca tadyathā haimavataḥ śakunto valg[u]svar[aś cābhūn manojñasva]raś ca kal[aviṅkaman]oj[ñabh]āṣī ca d[undubhisva]ranirghoṣaś ca evam eva Vipaśyī bodhi[satvo va]lgusvaraś cābhūn manojñasvaraś ca [kalaviṅka]manojñabhā[ṣī ca dundubhisvaranirghoṣaś ca iyam atra dharmatā] tasmād idam ucyate ||

sf36:101.1
102.1

[yathāpy a]sau haimavataḥ śakunto

sf36:102.1
102.2

nikūjate ku[s]umarasena mattaḥ

sf36:102.2
102.3

tathaiva valgukalaviṅkabhāṣī

sf36:102.3
102.4

[sa cāp]y [a]bhūd apratikūlabhāṣī ||

sf36:102.4
103.0

9. Becoming Sagacious

sf36:103.0
103.1

dharmatā khalu Vipaśyī bodhisatvaḥ paṇḍito 'bhūd [v]yakto medhāvī ta[nt]r[opamikayā mīmāṃsikayā prajñayā samanvāgataḥ] apīdānīṃ pitur Bandhuma[to] 'rthakaraṇe niṣadya gambhīrān arthān nistārayati iyam atra dharmatā tasmād ida[m ucyate ||]

sf36:103.1
104.1

X ^ ^ ^ ^ _ X

sf36:104.1
104.2

X _ ^ toyāmbudhara iva sāgaraḥ

sf36:104.2
104.3

anuśiṣṭavān

sf36:104.3
104.4

Bandhumatīnikete

sf36:104.4
104.5

naikāṃ janāṃ jānapadāṃś ca kṣatriyān

sf36:104.5
104.6

hitānukampaṃ sam ^ ^ ^ X

sf36:104.6
104.7

X ^ ^ ^ ^ _ daḥ

sf36:104.7
104.8

tataḥ samājñā udapādi bhadrikā

sf36:104.8
104.9

bhūyo Vipaśyīti samaṃtacakṣuḥ ||

sf36:104.9
105.0.1

10. The Four Excursions

sf36:105.0.1
105.0.2

On Seeing an Old Man

sf36:105.0.2
105.1

dharmatā khalu Vipaśyī bodhisatva udyānabhūmiṃ niryātukāma[ḥ sārathim āmantrayati]

sf36:105.1
106.1

[yojaya sā]r[a]the kṣipraṃ bhadraṃ yānam u[dyā]nabhūmiṃ niryāsyāmi

sf36:106.1
107.1

[yojaya sā]r[a]the kṣipraṃ bhadraṃ yānam u[dyā]nabhūmiṃ niryāsyāmi

sf36:107.1
108.1

evaṃ deveti sārathir Vipaśyino bodhisatvasya pratiśruty[a] kṣipraṃ bhadraṃ yānaṃ yojayitvā yena [Vi]p[a]śyī bodhisatvas te[nopajagāma upetya] Vipaśyinaṃ bodhi[satva]m idam avocat yuktaṃ devasya bhadraṃ yānaṃ yasyedānīṃ devaḥ kālaṃ manyate /

sf36:108.1
109.1

atha Vipaśyī bodhisatvo bhadraṃ yānam a[bhiruhyodyānabhūmiṃ niryāti adrākṣī]d Vipaśyī bodhisatva udyānabhūmiṃ niryāyaṃ puruṣaṃ kubjaṃ gopānasīvaṅgaṃ daṇḍam ava[ṣ]ṭ[a]bhya purataḥ pravepamānena kāyena gacchantam [dṛ]ṣṭvā ca punaḥ [sārathim ā]maṃ[trayati]

sf36:109.1
110.1

[kim eṣa] sārathe puruṣaḥ kubjo gopānasīvaṅka daṇḍam avaṣṭabhya purataḥ pravepamānena kāyena gacchati keśāś cāsya vi[var]ṇā na tath[ā]ny[eṣām]

sf36:110.1
111.1

[eṣa de]va puruṣo [jīrṇ]o nāma

sf36:111.1
112.1

kim eṣa sārathe jīrṇo nāma

sf36:112.1
113.1

anena deva puruṣeṇa na cirāṃ martavy[aṃ bha]viṣyati sa eṣa deva jīrṇo nāma

sf36:113.1
114.1

[aham api sārathe] j[a]rādharmā jarādharmatāṃ cānatītaḥ

sf36:114.1
115.1

devo 'pi jarādharmā jarādharmatāṃ cānatītaḥ

sf36:115.1
116.1

tena[h]i sārathe pratinivartaya ratham aṃtaḥpuram eva gaccha yad aham aṃtaḥpuramadhya[ga]ta et[a]m [e]vārthaṃ cintayiṣyām[i] jarāṃ k[i]lāham avyativṛttaḥ

sf36:116.1
117.1

pratinivartayati sārathī rath[am antaḥ]puram eva yāti tatredānīṃ Vipaśyī bodhisatvo 'ntaḥpu[ramadhyagataḥ]

sf36:117.1
118.1

puruṣaṃ dṛṣṭveha vyatītayauvanaṃ

sf36:118.1
118.2

jīrṇāturaṃ palitaṃ daṇḍapāṇim

sf36:118.2
118.3

athāpratītaḥ karuṇāni dhyāti

sf36:118.3
118.4

jarāṃ kilāhaṃ nopā[t]ivṛttaḥ ||

sf36:118.4
119.0

The King's Perturbation 1

sf36:119.0
119.1

atha Bandhumā rājā sārathim āmantrayati

sf36:119.1
120.1

kaccit sārathe kumāra āptamanaska udyānabhūmiṃ gataḥ abhirato vā udyāne

sf36:120.1
121.1

no deva / adrākṣīd deva kumāra udyānabhūmiṃ niryāyaṃ puruṣaṃ kubjaṃ gopānasīvaṅkaṃ daṇḍam avaṣṭabhya purataḥ pravepamānena kāyena gacchantaṃ /

sf36:121.1
121.2

dṛṣṭvā ca punar mām āmaṃtrayati kim eṣa sārathe puruṣaḥ kubjo gopānasīvaṅko daṇḍ[a]m avaṣṭabhya purataḥ pravepamānena kāyena gacchati keśāś cāsya vivarṇā na tathānyeṣāṃ tam enam evaṃ vadāmi eṣa [d]e[va p]uruṣ[o] jīrṇo nāma sa e[va]m āh[a] k[i]m [e]ṣa sārathe jīrṇo nāma tam enam evaṃ vadāmi anena deva puruṣeṇa na cirā martavyaṃ bhaviṣyati sa eṣa deva jīrṇo nāma sa evam āha aha[m a]p[i] sā[rathe jarādharmā] jarādharmatāṃ cānatītaḥ tam enam evaṃ vadāmi devo 'pi jarādharmā jarādharmatāṃ cānatītaḥ sa evam āha tena hi sārathe pratinivartaya ratham antaḥpuram eva gaccha yad aham antaḥpuramadhyagata etam evārthaṃ cintayiṣyāmi jarāṃ kilāham avyativṛttaḥ sa eṣa deva kumāra antaḥpuramadhyagata athāpratītaḥ karuṇāni dhyāti jarāṃ kilāham avyativṛttaḥ

sf36:121.2
122.1

atha Bandhumato rājña etad abhavan mā haiva brāhmaṇānāṃ naimittānāṃ vivañcanānāṃ vacanaṃ bhūtaṃ satyaṃ bhaviṣyati mā haiva kumāraḥ keśaśmaśrūṇy avatārya kāṣāyāṇi vastrāṇy ācchādya samyag eva śraddhayā agārād anagārikāṃ pravrajiṣyati yanv aham asya bhūyasyā mātrayā pañca kāmaguṇān anupradadyām apy eva rato na pravrajeta /

sf36:122.1
123.1

atha Bandhumā rājā Vipaśyin[e] bodhisatvāya bhūyasyā mātrayā pañca kāmaguṇān anuprayacchati apy eva rato na pravrajeta iyam atra dharmatā tasmād idam ucyate ||

sf36:123.1
124.1

śrutvā sa saṃgrāhakavākyam evaṃ

sf36:124.1
124.2

pitā Vipaśyisya priyasya Bandhumā /

sf36:124.2
124.3

dadau tataḥ kāmaguṇāṃ hi paṃca

sf36:124.3
124.4

rato hy asau yeṣu na pravrajeta ||

sf36:124.4
125.0

On Seeing a Sick Man

sf36:125.0
126.1

dharmatā khalu Vipaśyī bodhisatva udyānabhūmiṃ niryātukāmaḥ sārathim āmaṃtrayati pūrvavad yāvad

sf36:126.1
127.1

adrākṣīd Vipaśyī bodhisatva udyānabhūmiṃ niryāyaṃ puruṣam utpāṇḍūtpāṇḍukaṃ kṛśaṃ rukṣaṃ durvarṇaṃ vyatibhinnendriyaṃ no ca nibandhanīyaṃ bahujanasya cakṣuṣo darśan[ā]ya dṛṣṭvā ca punaḥ sārathim āmantrayati

sf36:127.1