巴利《小部》· 经集

Sutta Nipāta 3.6

Sabhiyasutta

Evaṁ me sutaṁ—

ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

Tena kho pana samayena sabhiyassa paribbājakassa purāṇasālohitāya devatāya pañhā uddiṭṭhā honti:

“yo te, sabhiya, samaṇo vā brāhmaṇo vā ime pañhe puṭṭho byākaroti tassa santike brahmacariyaṁ careyyāsī”ti.

Atha kho sabhiyo paribbājako tassā devatāya santike te pañhe uggahetvā ye te samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—

pūraṇo kassapo makkhaligosālo ajito kesakambalo pakudho kaccāno sañcayo belaṭṭhaputto nigaṇṭho nāṭaputto—

te upasaṅkamitvā te pañhe pucchati.

Te sabhiyena paribbājakena pañhe puṭṭhā na sampāyanti;

asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti.

Api ca sabhiyaṁyeva paribbājakaṁ paṭipucchanti.

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:

“ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—

pūraṇo kassapo …pe… nigaṇṭho nāṭaputto—

te mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti,

asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti;

api ca maññevettha paṭipucchanti.

Yannūnāhaṁ hīnāyāvattitvā kāme paribhuñjeyyan”ti.

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:

“ayampi kho samaṇo gotamo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa;

yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyyan”ti.

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:

“yepi kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā therā rattaññū cirapabbajitā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—

pūraṇo kassapo …pe… nigaṇṭho nāṭaputto—

tepi mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti,

asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti, api ca maññevettha paṭipucchanti;

kiṁ pana me samaṇo gotamo ime pañhe puṭṭho byākarissati.

Samaṇo hi gotamo daharo ceva jātiyā, navo ca pabbajjāyā”ti.

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:

“samaṇo kho daharoti na uññātabbo na paribhotabbo.

Daharopi cesa samaṇo gotamo mahiddhiko hoti mahānubhāvo, yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyyan”ti.

Atha kho sabhiyo paribbājako yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.

Anupubbena cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ veḷuvanaṁ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinno kho sabhiyo paribbājako bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi—

“Kaṅkhī vecikicchī āgamaṁ,

(iti sabhiyo)

Pañhe pucchituṁ abhikaṅkhamāno;

Tesantakaro bhavāhi pañhe me puṭṭho,

Anupubbaṁ anudhammaṁ byākarohi me”.

“Dūrato āgatosi sabhiya,

(iti bhagavā)

Pañhe pucchituṁ abhikaṅkhamāno;

Tesantakaro bhavāmi pañhe te puṭṭho,

Anupubbaṁ anudhammaṁ byākaromi te.

Puccha maṁ sabhiya pañhaṁ,

Yaṁ kiñci manasicchasi;

Tassa tasseva pañhassa,

Ahaṁ antaṁ karomi te”ti.

Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:

“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.

Yaṁ vatāhaṁ aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammamattampi nālatthaṁ taṁ me idaṁ samaṇena gotamena okāsakammaṁ katan”ti.

Attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṁ pañhaṁ apucchi—

“Kiṁpattinamāhu bhikkhunaṁ,

(iti sabhiyo)

Sorataṁ kena kathañca dantamāhu;

Buddhoti kathaṁ pavuccati,

Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.

“Pajjena katena attanā,

(sabhiyāti bhagavā)

Parinibbānagato vitiṇṇakaṅkho;

Vibhavañca bhavañca vippahāya,

Vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhu.

Sabbattha upekkhako satimā,

Na so hiṁsati kañci sabbaloke;

Tiṇṇo samaṇo anāvilo,

Ussadā yassa na santi sorato so.

Yassindriyāni bhāvitāni,

Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;

Nibbijjha imaṁ parañca lokaṁ,

Kālaṁ kaṅkhati bhāvito sa danto.

Kappāni viceyya kevalāni,

Saṁsāraṁ dubhayaṁ cutūpapātaṁ;

Vigatarajamanaṅgaṇaṁ visuddhaṁ,

Pattaṁ jātikhayaṁ tamāhu buddhan”ti.

Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—

“Kiṁpattinamāhu brāhmaṇaṁ,

(iti sabhiyo)

Samaṇaṁ kena kathañca nhātakoti;

Nāgoti kathaṁ pavuccati,

Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.

“Bāhitvā sabbapāpakāni,

(sabhiyāti bhagavā)

Vimalo sādhusamāhito ṭhitatto;

Saṁsāramaticca kevalī so,

Asito tādi pavuccate sa brahmā.

Samitāvi pahāya puññapāpaṁ,

Virajo ñatvā imaṁ parañca lokaṁ;

Jātimaraṇaṁ upātivatto,

Samaṇo tādi pavuccate tathattā.

Ninhāya sabbapāpakāni,

Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;

Devamanussesu kappiyesu,

Kappaṁ neti tamāhu nhātakoti.

Āguṁ na karoti kiñci loke,

Sabbasaṁyoge visajja bandhanāni;

Sabbattha na sajjatī vimutto,

Nāgo tādi pavuccate tathattā”ti.

Atha kho sabhiyo paribbājako …pe… bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—

“Kaṁ khettajinaṁ vadanti buddhā,

(iti sabhiyo)

Kusalaṁ kena kathañca paṇḍitoti;

Muni nāma kathaṁ pavuccati,

Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.

“Khettāni viceyya kevalāni,

(sabhiyāti bhagavā)

Dibbaṁ mānusakañca brahmakhettaṁ;

Sabbakhettamūlabandhanā pamutto,

Khettajino tādi pavuccate tathattā.

Kosāni viceyya kevalāni,

Dibbaṁ mānusakañca brahmakosaṁ;

Sabbakosamūlabandhanā pamutto,

Kusalo tādi pavuccate tathattā.

Dubhayāni viceyya paṇḍarāni,

Ajjhattaṁ bahiddhā ca suddhipañño;

Kaṇhaṁ sukkaṁ upātivatto,

Paṇḍito tādi pavuccate tathattā.

Asatañca satañca ñatvā dhammaṁ,

Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;