巴利《小部》· 经集

Sutta Nipāta 5.1

Vatthugāthā

Kosalānaṁ purā rammā,

agamā dakkhiṇāpathaṁ;

Ākiñcaññaṁ patthayāno,

brāhmaṇo mantapāragū.

So assakassa visaye,

aḷakassa samāsane;

Vasi godhāvarīkūle,

uñchena ca phalena ca.

Tasseva upanissāya,

gāmo ca vipulo ahu;

Tato jātena āyena,

mahāyaññamakappayi.

Mahāyaññaṁ yajitvāna,

puna pāvisi assamaṁ;

Tasmiṁ paṭipaviṭṭhamhi,

añño āgañchi brāhmaṇo.

Ugghaṭṭapādo tasito,

paṅkadanto rajassiro;

So ca naṁ upasaṅkamma,

satāni pañca yācati.

Tamenaṁ bāvarī disvā,

āsanena nimantayi;

Sukhañca kusalaṁ pucchi,

idaṁ vacanamabravi.

“Yaṁ kho mama deyyadhammaṁ,

Sabbaṁ visajjitaṁ mayā;

Anujānāhi me brahme,

Natthi pañcasatāni me”.

“Sace me yācamānassa,

bhavaṁ nānupadassati;

Sattame divase tuyhaṁ,

muddhā phalatu sattadhā”.

Abhisaṅkharitvā kuhako,

bheravaṁ so akittayi;

Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,

bāvarī dukkhito ahu.

Ussussati anāhāro,

Sokasallasamappito;

Athopi evaṁ cittassa,

Jhāne na ramatī mano.

Utrastaṁ dukkhitaṁ disvā,

Devatā atthakāminī;

Bāvariṁ upasaṅkamma,

Idaṁ vacanamabravi.

“Na so muddhaṁ pajānāti,

Kuhako so dhanatthiko;

Muddhani muddhapāte vā,

Ñāṇaṁ tassa na vijjati”.

“Bhotī carahi jānāsi,

Taṁ me akkhāhi pucchitā;

Muddhaṁ muddhādhipātañca,

Taṁ suṇoma vaco tava”.

“Ahampetaṁ na jānāmi,

Ñāṇamettha na vijjati;

Muddhani muddhādhipāte ca,

Jinānaṁ hettha dassanaṁ”.

“Atha ko carahi jānāti,

Asmiṁ pathavimaṇḍale;

Muddhaṁ muddhādhipātañca,

Taṁ me akkhāhi devate”.

“Purā kapilavatthumhā,

Nikkhanto lokanāyako;

Apacco okkākarājassa,

Sakyaputto pabhaṅkaro.

So hi brāhmaṇa sambuddho,

Sabbadhammāna pāragū;

Sabbābhiññābalappatto,

Sabbadhammesu cakkhumā;

Sabbakammakkhayaṁ patto,

Vimutto upadhikkhaye.

Buddho so bhagavā loke,

Dhammaṁ deseti cakkhumā;

Taṁ tvaṁ gantvāna pucchassu,

So te taṁ byākarissati”.

Sambuddhoti vaco sutvā,

Udaggo bāvarī ahu;

Sokassa tanuko āsi,

Pītiñca vipulaṁ labhi.

So bāvarī attamano udaggo,

Taṁ devataṁ pucchati vedajāto;

“Katamamhi gāme nigamamhi vā pana,

Katamamhi vā janapade lokanātho;

Yattha gantvāna passemu,

Sambuddhaṁ dvipaduttamaṁ”.

“Sāvatthiyaṁ kosalamandire jino,

Pahūtapañño varabhūrimedhaso;

So sakyaputto vidhuro anāsavo,

Muddhādhipātassa vidū narāsabho”.

Tato āmantayī sisse,

Brāhmaṇe mantapārage;

“Etha māṇavā akkhissaṁ,

Suṇātha vacanaṁ mama.

Yasseso dullabho loke,

Pātubhāvo abhiṇhaso;

Svājja lokamhi uppanno,

Sambuddho iti vissuto;

Khippaṁ gantvāna sāvatthiṁ,

Passavho dvipaduttamaṁ”.

“Kathaṁ carahi jānemu,

Disvā buddhoti brāhmaṇa;

Ajānataṁ no pabrūhi,

Yathā jānemu taṁ mayaṁ”.

“Āgatāni hi mantesu,

Mahāpurisalakkhaṇā;

Dvattiṁsāni ca byākkhātā,

Samattā anupubbaso.

Yassete honti gattesu,

Mahāpurisalakkhaṇā;

Dveyeva tassa gatiyo,

Tatiyā hi na vijjati.

Sace agāraṁ āvasati,

Vijeyya pathaviṁ imaṁ;

Adaṇḍena asatthena,

Dhammena manusāsati.

Sace ca so pabbajati,

Agārā anagāriyaṁ;

Vivaṭṭacchado sambuddho,

Arahā bhavati anuttaro.