Paṭisambhidāmagga · PS3.2 · 3.2. Iddhikathā

Adhiṭṭhānā iddhi, vikubbanā iddhi, manomayā iddhi, ñāṇavipphārā iddhi, samādhivipphārā iddhi, ariyā iddhi, kammavipākajā iddhi, puññavato iddhi, vijjāmayā iddhi, tattha tattha sammāpayogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi.

ps3.2:2.2

3.1

Iddhiyā katamā catasso bhūmiyo?

ps3.2:3.1

3.2

Vivekajābhūmi paṭhamaṁ jhānaṁ, pītisukhabhūmi dutiyaṁ jhānaṁ, upekkhāsukhabhūmi tatiyaṁ jhānaṁ, adukkhamasukhābhūmi catutthaṁ jhānaṁ.

ps3.2:3.2

3.3

Iddhiyā imā catasso bhūmiyo iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.

ps3.2:3.3

4.1

Iddhiyā katame cattāro pādā?

ps3.2:4.1

4.2

Idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.

ps3.2:4.2

4.3

Iddhiyā ime cattāro pādā iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.

ps3.2:4.3

5.1

Iddhiyā katamāni aṭṭha padāni?

ps3.2:5.1

5.2

Chandañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.

ps3.2:5.2

5.3

Chando na samādhi, samādhi na chando.

ps3.2:5.3

5.4

Añño chando, añño samādhi.

ps3.2:5.4

5.5

Vīriyañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.

ps3.2:5.5

5.6

Vīriyaṁ na samādhi, samādhi na vīriyaṁ.

ps3.2:5.6

5.7

Aññaṁ vīriyaṁ, añño samādhi.

ps3.2:5.7

5.8

Cittañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.

ps3.2:5.8

5.9

Cittaṁ na samādhi, samādhi na cittaṁ.

ps3.2:5.9

5.10

Aññaṁ cittaṁ, añño samādhi.

ps3.2:5.10

5.11

Vīmaṁsañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.

ps3.2:5.11

5.12

Vīmaṁsā na samādhi, samādhi na vīmaṁsā.

ps3.2:5.12

5.13

Aññā vīmaṁsā, añño samādhi.

ps3.2:5.13

5.14

Iddhiyā imāni aṭṭha padāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.

ps3.2:5.14

6.1

Iddhiyā katamāni soḷasa mūlāni?

ps3.2:6.1

6.2

Anonataṁ cittaṁ kosajje na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.2

6.3

Anunnataṁ cittaṁ uddhacce na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.3

6.4

Anabhinataṁ cittaṁ rāge na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.4

6.5

Anapanataṁ cittaṁ byāpāde na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.5

6.6

Anissitaṁ cittaṁ diṭṭhiyā na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.6

6.7

Appaṭibaddhaṁ cittaṁ chandarāge na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.7

6.8

Vippamuttaṁ cittaṁ kāmarāge na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.8

6.9

Visaññuttaṁ cittaṁ kilese na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.9

6.10

Vimariyādikataṁ cittaṁ kilesamariyāde na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.10

6.11

Ekattagataṁ cittaṁ nānattakilesehi na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.11

6.12

Saddhāya pariggahitaṁ cittaṁ assaddhiye na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.12

6.13

Vīriyena pariggahitaṁ cittaṁ kosajje na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.13

6.14

Satiyā pariggahitaṁ cittaṁ pamāde na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.14

6.15

Samādhinā pariggahitaṁ cittaṁ uddhacce na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.15

6.16

Paññāya pariggahitaṁ cittaṁ avijjāya na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.16

6.17

Obhāsagataṁ cittaṁ avijjandhakāre na iñjatīti—āneñjaṁ.

ps3.2:6.17

6.18

Iddhiyā imāni soḷasa mūlāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.

ps3.2:6.18

7.0

3.2.1. Dasaiddhiniddesa

ps3.2:7.0

7.1

Katamā adhiṭṭhānā iddhi?

ps3.2:7.1

7.2

Idha bhikkhu anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—

ps3.2:7.2

7.3

ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti;

ps3.2:7.3

7.4

āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ;

ps3.2:7.4

7.5

tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse;

ps3.2:7.5

7.6

pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake;

ps3.2:7.6

7.7

udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ;

ps3.2:7.7

7.8

ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo;

ps3.2:7.8

7.9

imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati;

ps3.2:7.9

7.10

yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattetīti.

ps3.2:7.10

8.1

Idhāti imissā diṭṭhiyā imissā khantiyā imissā ruciyā imasmiṁ ādāye imasmiṁ dhamme imasmiṁ vinaye imasmiṁ dhammavinaye imasmiṁ pāvacane imasmiṁ brahmacariye imasmiṁ satthusāsane.

ps3.2:8.1

8.2

Tena vuccati—

ps3.2:8.2

8.3

“idhā”ti.

ps3.2:8.3

8.4

Bhikkhūti puthujjanakalyāṇako vā hoti bhikkhu sekho vā arahā vā akuppadhammo.

ps3.2:8.4

8.5

Anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhotīti nānappakāraṁ iddhividhaṁ paccanubhoti.

ps3.2:8.5

8.6

Ekopi hutvā bahudhā hotīti pakatiyā eko bahukaṁ āvajjati, sataṁ vā sahassaṁ vā satasahassaṁ vā āvajjati.

ps3.2:8.6

8.7

Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—

ps3.2:8.7

8.8

“bahulo homī”ti.

ps3.2:8.8

8.9

Bahulo hoti.

ps3.2:8.9

8.10

Yathāyasmā cūḷapanthako ekopi hutvā bahudhā hoti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto ekopi hutvā bahudhā hoti.

ps3.2:8.10

8.11

Bahudhāpi hutvā eko hotīti pakatiyā bahuko ekaṁ āvajjati;

ps3.2:8.11

8.12

āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—

ps3.2:8.12

8.13

“eko homī”ti.

ps3.2:8.13

8.14

Eko hoti.

ps3.2:8.14

8.15

Yathāyasmā cūḷapanthako bahudhāpi hutvā eko hoti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto bahudhāpi hutvā eko hoti.

ps3.2:8.15

9.1

Āvibhāvanti kenaci anāvaṭaṁ hoti appaṭicchannaṁ vivaṭaṁ pākaṭaṁ.

ps3.2:9.1

9.2

Tirobhāvanti kenaci āvaṭaṁ hoti paṭicchannaṁ pihitaṁ paṭikujjitaṁ.

ps3.2:9.2

9.3

Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāseti pakatiyā ākāsakasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.

ps3.2:9.3

9.4

Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ āvajjati.

ps3.2:9.4

9.5

Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—

ps3.2:9.5

9.6

“ākāso hotū”ti.

ps3.2:9.6

9.7

Ākāso hoti.

ps3.2:9.7

9.8

Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati.

ps3.2:9.8

9.9

Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kenaci anāvaṭe aparikkhitte asajjamānā gacchanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse.

ps3.2:9.9

10.1

Pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udaketi pakatiyā āpokasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.

ps3.2:10.1

10.2

Pathaviṁ āvajjati.

ps3.2:10.2

10.3

Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—

ps3.2:10.3

10.4

“udakaṁ hotū”ti.

ps3.2:10.4

10.5

Udakaṁ hoti.

ps3.2:10.5

10.6

So pathaviyā ummujjanimujjaṁ karoti.

ps3.2:10.6

10.7

Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto udake ummujjanimujjaṁ karonti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto pathaviyā ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake.

ps3.2:10.7

11.1

Udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyanti pakatiyā pathavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.

ps3.2:11.1

11.2

Udakaṁ āvajjati.

ps3.2:11.2

11.3

Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—

ps3.2:11.3

11.4

“pathavī hotū”ti.

ps3.2:11.4

11.5

Pathavī hoti.

ps3.2:11.5

11.6

So abhijjamāne udake gacchati.

ps3.2:11.6

11.7

Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto abhijjamānāya pathaviyā gacchanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto abhijjamāne udake gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ.

ps3.2:11.7

12.1

Ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇoti pakatiyā pathavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.

ps3.2:12.1

12.2

Ākāsaṁ āvajjati.

ps3.2:12.2

12.3

Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—

ps3.2:12.3

12.4

“pathavī hotū”ti.

ps3.2:12.4

12.5

Pathavī hoti.

ps3.2:12.5

12.6

So ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti.

ps3.2:12.6

12.7

Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto pathaviyā caṅkamantipi tiṭṭhantipi nisīdantipi seyyampi kappenti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti, seyyathāpi pakkhī sakuṇo.

ps3.2:12.7

13.1

Imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjatīti idha so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasūriye āvajjati.

ps3.2:13.1

13.2

Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—

ps3.2:13.2

13.3

“hatthapāse hotū”ti.

ps3.2:13.3

13.4

Hatthapāse hoti.

ps3.2:13.4

13.5

So nisinnako vā nipannako vā candimasūriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati.

ps3.2:13.5

13.6

Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kiñcideva rūpagataṁ hatthapāse āmasanti parāmasanti parimajjanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasūriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati.

ps3.2:13.6

14.1

Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattetīti sace so iddhimā cetovasippatto brahmalokaṁ gantukāmo hoti, dūrepi santike adhiṭṭhāti—

ps3.2:14.1

14.2

“santike hotū”ti.

ps3.2:14.2

14.3

Santike hoti.

ps3.2:14.3

14.4

Santikepi dūre adhiṭṭhāti—

ps3.2:14.4

14.5

“dūre hotū”ti.

ps3.2:14.5

14.6

Dūre hoti.

ps3.2:14.6