上座部律藏附随（巴利原文）

Parivāra

Bhikkhuvibhaṅga

Paṭhamabhāga

1.1 Katthapaññattivāra

1. Pārājikakaṇḍa

Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.

Yaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamaṁ pārājikaṁ kattha paññattaṁ, kaṁ ārabbha, kismiṁ vatthusmiṁ?

Atthi tattha paññatti, anupaññatti, anuppannapaññatti?

Sabbatthapaññatti, padesapaññatti?

Sādhāraṇapaññatti, asādhāraṇapaññatti?

Ekatopaññatti, ubhatopaññatti?

Pañcannaṁ pātimokkhuddesānaṁ katthogadhaṁ kattha pariyāpannaṁ?

Katamena uddesena uddesaṁ āgacchati?

Catunnaṁ vipattīnaṁ katamā vipatti?

Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ katamo āpattikkhandho?

Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti?

Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ?

Sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammati?

Ko tattha vinayo, ko tattha abhivinayo?

Kiṁ tattha pātimokkhaṁ, kiṁ tattha adhipātimokkhaṁ?

Kā vipatti?

Kā sampatti?

Kā paṭipatti?

Kati atthavase paṭicca bhagavatā paṭhamaṁ pārājikaṁ paññattaṁ?

Ke sikkhanti?

Ke sikkhitasikkhā?

Kattha ṭhitaṁ?

Ke dhārenti?

Kassa vacanaṁ?

Kenābhatanti?

Yaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamaṁ pārājikaṁ kattha paññattanti?

Vesāliyaṁ paññattaṁ.

Kaṁ ārabbhāti?

Sudinnaṁ kalandaputtaṁ ārabbha.

Kismiṁ vatthusminti?

Sudinno kalandaputto purāṇadutiyikāya methunaṁ dhammaṁ paṭisevi, tasmiṁ vatthusmiṁ.

Atthi tattha paññatti, anupaññatti, anuppannapaññattīti?

Ekā paññatti, dve anupaññattiyo.

Anuppannapaññatti tasmiṁ natthi.

Sabbatthapaññatti, padesapaññattīti?

Sabbatthapaññatti.

Sādhāraṇapaññatti, asādhāraṇapaññattīti?

Sādhāraṇapaññatti.

Ekatopaññatti, ubhatopaññattīti?

Ubhatopaññatti.

Pañcannaṁ pātimokkhuddesānaṁ katthogadhaṁ kattha pariyāpannanti?

Nidānogadhaṁ, nidānapariyāpannaṁ.

Katamena uddesena uddesaṁ āgacchatīti?

Dutiyena uddesena uddesaṁ āgacchati.

Catunnaṁ vipattīnaṁ katamā vipattīti?

Sīlavipatti.

Sattannaṁ āpattikkhandhānaṁ katamo āpattikkhandhoti?

Pārājikāpattikkhandho.

Channaṁ āpattisamuṭṭhānānaṁ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhātīti?

Ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti—

kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, na vācato.

Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇanti?

Āpattādhikaraṇaṁ.

Sattannaṁ samathānaṁ katihi samathehi sammatīti?

Dvīhi samathehi sammati—

sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca.

Ko tattha vinayo, ko tattha abhivinayoti?

Paññatti vinayo, vibhatti abhivinayo.

Kiṁ tattha pātimokkhaṁ, kiṁ tattha adhipātimokkhanti?

Paññatti pātimokkhaṁ, vibhatti adhipātimokkhaṁ.

Kā vipattīti?

Asaṁvaro vipatti.

Kā sampattīti?

Saṁvaro sampatti.

Kā paṭipattīti?

“Na evarūpaṁ karissāmī”ti yāvajīvaṁ āpāṇakoṭikaṁ samādāya sikkhati sikkhāpadesu.

Kati atthavase paṭicca bhagavatā paṭhamaṁ pārājikaṁ paññattanti?

Dasa atthavase paṭicca bhagavatā paṭhamaṁ pārājikaṁ paññattaṁ—

saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya, dummaṅkūnaṁ puggalānaṁ niggahāya, pesalānaṁ bhikkhūnaṁ phāsuvihārāya, diṭṭhadhammikānaṁ āsavānaṁ saṁvarāya, samparāyikānaṁ āsavānaṁ paṭighātāya, appasannānaṁ pasādāya, pasannānaṁ bhiyyobhāvāya, saddhammaṭṭhitiyā, vinayānuggahāya.

Ke sikkhantīti?

Sekkhā ca puthujjanakalyāṇakā ca sikkhanti.

Ke sikkhitasikkhāti?

Arahanto sikkhitasikkhā.

Kattha ṭhitanti?

Sikkhākāmesu ṭhitaṁ.

Ke dhārentīti?

Yesaṁ vattati te dhārenti.

Kassa vacananti?

Bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa.

Kenābhatanti?

Paramparābhataṁ—

Upāli dāsako ceva,

soṇako siggavo tathā;

Moggaliputtena pañcamā,

ete jambusirivhaye.

Tato mahindo iṭṭiyo,

uttiyo sambalo tathā;

Bhaddanāmo ca paṇḍito.

Ete nāgā mahāpaññā,

jambudīpā idhāgatā;

Vinayaṁ te vācayiṁsu,

piṭakaṁ tambapaṇṇiyā.

Nikāye pañca vācesuṁ,

satta ceva pakaraṇe;

Tato ariṭṭho medhāvī,

tissadatto ca paṇḍito.

Visārado kāḷasumano,

thero ca dīghanāmako;

Dīghasumano ca paṇḍito.

Punadeva kāḷasumano,

Nāgatthero ca buddharakkhito;

Tissatthero ca medhāvī,

Devatthero ca paṇḍito.

Punadeva sumano medhāvī,

Vinaye ca visārado;

Bahussuto cūḷanāgo,

Gajova duppadhaṁsiyo.

Dhammapālitanāmo ca,

rohaṇe sādhupūjito;

Tassa sisso mahāpañño,

khemanāmo tipeṭako.

Dīpe tārakarājāva,

paññāya atirocatha;

Upatisso ca medhāvī,

phussadevo mahākathī.