上座部律藏附随（巴利原文）

Payogo kiṁnidāno, kiṁsamudayo, kiṁjātiko, kiṁpabhavo, kiṁsambhāro, kiṁsamuṭṭhāno?

Pubbakaraṇaṁ …pe…

paccuddhāro …

adhiṭṭhānaṁ …

atthāro …

mātikā ca palibodhā ca …

vatthu …

āsā ca anāsā ca kiṁnidānā, kiṁsamudayā, kiṁjātikā, kiṁpabhavā, kiṁsambhārā, kiṁsamuṭṭhānā?

Payogo paccayanidāno, paccayasamudayo, paccayajātiko, paccayapabhavo, paccayasambhāro, paccayasamuṭṭhāno.

Pubbakaraṇaṁ …pe…

paccuddhāro …

adhiṭṭhānaṁ …

atthāro …

mātikā ca palibodhā ca …

vatthu …

āsā ca anāsā ca paccayanidānā, paccayasamudayā, paccayajātikā, paccayapabhavā, paccayasambhārā, paccayasamuṭṭhānā.

Pubbakaraṇaṁ katihi dhammehi saṅgahitaṁ?

Pubbakaraṇaṁ sattahi dhammehi saṅgahitaṁ.

Dhovanena, vicāraṇena, chedanena, bandhanena, sibbanena, rajanena, kappakaraṇena—

pubbakaraṇaṁ imehi sattahi dhammehi saṅgahitaṁ.

Paccuddhāro katihi dhammehi saṅgahito?

Paccuddhāro tīhi dhammehi saṅgahito—

saṅghāṭiyā, uttarāsaṅgena, antaravāsakena.

Adhiṭṭhānaṁ katihi dhammehi saṅgahitaṁ?

Adhiṭṭhānaṁ tīhi dhammehi saṅgahitaṁ—

saṅghāṭiyā, uttarāsaṅgena, antaravāsakena.

Atthāro katihi dhammehi saṅgahito?

Atthāro ekena dhammena saṅgahito—

vacībhedena.

Kathinassa kati mūlāni, kati vatthūni, kati bhūmiyo?

Kathinassa ekaṁ mūlaṁ—

saṅgho;

tīṇi vatthūni—

saṅghāṭi, uttarāsaṅgo, antaravāsako;

cha bhūmiyo—

khomaṁ, kappāsikaṁ, koseyyaṁ, kambalaṁ, sāṇaṁ, bhaṅgaṁ.

Kathinassa ko ādi, kiṁ majjhe, kiṁ pariyosānaṁ?

Kathinassa pubbakaraṇaṁ ādi, kriyā majjhe, atthāro pariyosānaṁ.

Katihaṅgehi samannāgato puggalo abhabbo kathinaṁ attharituṁ?

Katihaṅgehi samannāgato puggalo bhabbo kathinaṁ attharituṁ?

Aṭṭhahaṅgehi samannāgato puggalo abhabbo kathinaṁ attharituṁ.

Aṭṭhahaṅgehi samannāgato puggalo bhabbo kathinaṁ attharituṁ.

Katamehi aṭṭhahaṅgehi samannāgato puggalo abhabbo kathinaṁ attharituṁ?

Pubbakaraṇaṁ na jānāti, paccuddhāraṁ na jānāti, adhiṭṭhānaṁ na jānāti, atthāraṁ na jānāti, mātikaṁ na jānāti, palibodhaṁ na jānāti, uddhāraṁ na jānāti, ānisaṁsaṁ na jānāti—

imehi aṭṭhahaṅgehi samannāgato puggalo abhabbo kathinaṁ attharituṁ.

Katamehi aṭṭhahaṅgehi samannāgato puggalo bhabbo kathinaṁ attharituṁ?

Pubbakaraṇaṁ jānāti, paccuddhāraṁ jānāti, adhiṭṭhānaṁ jānāti, atthāraṁ jānāti, mātikaṁ jānāti, palibodhaṁ jānāti, uddhāraṁ jānāti, ānisaṁsaṁ jānāti—

imehi aṭṭhahaṅgehi samannāgato puggalo bhabbo kathinaṁ attharituṁ.

Katinaṁ puggalānaṁ kathinatthārā na ruhanti?

Katinaṁ puggalānaṁ kathinatthārā ruhanti?

Tiṇṇaṁ puggalānaṁ kathinatthārā na ruhanti.

Tiṇṇaṁ puggalānaṁ kathinatthārā ruhanti.

Katamesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ kathinatthārā na ruhanti?

Nissīmaṭṭho anumodati, anumodento na vācaṁ bhindati, vācaṁ bhindanto na paraṁ viññāpeti—

imesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ kathinatthārā na ruhanti.

Katamesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ kathinatthārā ruhanti?

Sīmaṭṭho anumodati, anumodento vācaṁ bhindati, vācaṁ bhindanto paraṁ viññāpeti—

imesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ kathinatthārā ruhanti.

Kati kathinatthārā na ruhanti?

Kati kathinatthārā ruhanti?

Tayo kathinatthārā na ruhanti.

Tayo kathinatthārā ruhanti.

Katame tayo kathinatthārā na ruhanti?

Vatthuvipannañceva hoti, kālavipannañca, karaṇavipannañca—

ime tayo kathinatthārā na ruhanti.

Katame tayo kathinatthārā ruhanti?

Vatthusampannañceva hoti, kālasampannañca, karaṇasampannañca—

ime tayo kathinatthārā ruhanti.

4. Kathinādijānitabbavibhāga

Kathinaṁ jānitabbaṁ, kathinatthāro jānitabbo, kathinassa atthāramāso jānitabbo, kathinassa atthāravipatti jānitabbā, kathinassa atthārasampatti jānitabbā, nimittakammaṁ jānitabbaṁ, parikathā jānitabbā, kukkukataṁ jānitabbaṁ, sannidhi jānitabbā, nissaggiyaṁ jānitabbaṁ.

Kathinaṁ jānitabbanti

tesaññeva dhammānaṁ saṅgaho samavāyo nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo yadidaṁ kathinanti.

Kathinassa atthāramāso jānitabboti

vassānassa pacchimo māso jānitabbo.

Kathinassa atthāravipatti jānitabbāti

catuvīsatiyā ākārehi kathinassa atthāravipatti jānitabbā.

Kathinassa atthārasampatti jānitabbāti

sattarasahi ākārehi kathinassa atthārasampatti jānitabbā.

Nimittakammaṁ jānitabbanti

nimittaṁ karoti iminā dussena kathinaṁ attharissāmīti.

Parikathā jānitabbāti

parikathaṁ karoti imāya parikathāya kathinadussaṁ nibbattessāmīti.

Kukkukataṁ jānitabbanti

anādiyadānaṁ jānitabbaṁ.

Sannidhi jānitabbāti

dve sannidhiyo jānitabbā—karaṇasannidhi vā nicayasannidhi vā.

Nissaggiyaṁ jānitabbanti

kariyamāne aruṇaṁ uṭṭhahati.

Kathinatthāro jānitabboti

sace saṅghassa kathinadussaṁ uppannaṁ hoti, saṅghena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ, atthārakena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ, anumodakena kathaṁ paṭipajjitabbaṁ.

Saṅghena ñattidutiyena kammena kathinatthārakassa bhikkhuno dātabbaṁ, tena kathinatthārakena bhikkhunā tadaheva dhovitvā vimajjitvā vicāretvā chinditvā sibbetvā rajitvā kappaṁ katvā kathinaṁ attharitabbaṁ.

Sace saṅghāṭiyā kathinaṁ attharitukāmo hoti, porāṇikā saṅghāṭi paccuddharitabbā, navā saṅghāṭi adhiṭṭhātabbā.

Imāya saṅghāṭiyā kathinaṁ attharāmīti vācā bhinditabbā.

Sace uttarāsaṅgena kathinaṁ attharitukāmo hoti, porāṇako uttarāsaṅgo paccuddharitabbo, navo uttarāsaṅgo adhiṭṭhātabbo.

Iminā uttarāsaṅgena kathinaṁ attharāmīti vācā bhinditabbā.

Sace antaravāsakena kathinaṁ attharitukāmo hoti, porāṇako antaravāsako paccuddharitabbo, navo antaravāsako adhiṭṭhātabbo.

Iminā antaravāsakena kathinaṁ attharāmīti vācā bhinditabbā.

Tena kathinatthārakena bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

“atthataṁ, bhante, saṅghassa kathinaṁ, dhammiko kathinatthāro, anumodathā”ti.

Tehi anumodakehi bhikkhūhi ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

“atthataṁ, āvuso, saṅghassa kathinaṁ, dhammiko kathinatthāro, anumodāmā”ti.

Tena kathinatthārakena bhikkhunā sambahule bhikkhū upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā añjaliṁ paggahetvā evamassu vacanīyā—

“atthataṁ, bhante, saṅghassa kathinaṁ, dhammiko kathinatthāro, anumodathā”ti.

Tehi anumodakehi bhikkhūhi ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

“atthataṁ, āvuso, saṅghassa kathinaṁ, dhammiko kathinatthāro anumodāmā”ti.

Tena kathinatthārakena bhikkhunā ekaṁ bhikkhuṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

“atthataṁ, āvuso, saṅghassa kathinaṁ, dhammiko kathinatthāro, anumodāhī”ti.

Tena anumodakena bhikkhunā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

“atthataṁ, āvuso, saṅghassa kathinaṁ, dhammiko kathinatthāro, anumodāmī”ti.

5. Puggalassevakathinatthāra

Saṅgho kathinaṁ attharati, gaṇo kathinaṁ attharati, puggalo kathinaṁ attharatīti?

Na saṅgho kathinaṁ attharati, na gaṇo kathinaṁ attharati, puggalo kathinaṁ attharatīti.

Hañci na saṅgho kathinaṁ attharati, na gaṇo kathinaṁ attharati, puggalo kathinaṁ attharati.

Saṅghassa anatthataṁ hoti kathinaṁ, gaṇassa anatthataṁ hoti kathinaṁ, puggalassa atthataṁ hoti kathinaṁ.

Saṅgho pātimokkhaṁ uddisati gaṇo pātimokkhaṁ uddisati puggalo pātimokkhaṁ uddisatīti?

Na saṅgho pātimokkhaṁ uddisati, na gaṇo pātimokkhaṁ uddisati, puggalo pātimokkhaṁ uddisatīti.

Hañci na saṅgho pātimokkhaṁ uddisati, na gaṇo pātimokkhaṁ uddisati, puggalo pātimokkhaṁ uddisati.

Saṅghassa anuddiṭṭhaṁ hoti pātimokkhaṁ, gaṇassa anuddiṭṭhaṁ hoti pātimokkhaṁ, puggalassa uddiṭṭhaṁ hoti pātimokkhaṁ.

Saṅghassa sāmaggiyā gaṇassa sāmaggiyā puggalassa uddesā saṅghassa uddiṭṭhaṁ hoti pātimokkhaṁ, gaṇassa uddiṭṭhaṁ hoti pātimokkhaṁ, puggalassa uddiṭṭhaṁ hoti pātimokkhaṁ.

Evameva na saṅgho kathinaṁ attharati, na gaṇo kathinaṁ attharati, puggalo kathinaṁ attharati.