上座部律藏附随（巴利原文）

Parivāra

15. Mahāsaṅgāma

1. Voharantenajānitabbādi

Saṅgāmāvacarena bhikkhunā saṅghe voharantena vatthu jānitabbaṁ, vipatti jānitabbā, āpatti jānitabbā, nidānaṁ jānitabbaṁ, ākāro jānitabbo, pubbāparaṁ jānitabbaṁ, katākataṁ jānitabbaṁ, kammaṁ jānitabbaṁ, adhikaraṇaṁ jānitabbaṁ, samatho jānitabbo, na chandāgati gantabbā, na dosāgati gantabbā, na mohāgati gantabbā, na bhayāgati gantabbā, saññāpanīye ṭhāne saññāpetabbaṁ, nijjhāpanīye ṭhāne nijjhāpetabbaṁ, pekkhanīye ṭhāne pekkhitabbaṁ, pasādanīye ṭhāne pasādetabbaṁ, “laddhapakkhomhī”ti parapakkho nāvajānitabbo, bahussutomhīti appassuto nāvajānitabbo, therataromhīti navakataro nāvajānitabbo, asampattaṁ na byāhātabbaṁ, sampattaṁ dhammato vinayato na parihāpetabbaṁ, yena dhammena yena vinayena yena satthusāsanena taṁ adhikaraṇaṁ vūpasammati, tathā taṁ adhikaraṇaṁ vūpasametabbaṁ.

Vatthu jānitabbanti

aṭṭhapārājikānaṁ vatthu jānitabbaṁ, tevīsasaṅghādisesānaṁ vatthu jānitabbaṁ, dveaniyatānaṁ vatthu jānitabbaṁ, dvecattārīsanissaggiyānaṁ vatthu jānitabbaṁ, aṭṭhāsītisatapācittiyānaṁ vatthu jānitabbaṁ, dvādasapāṭidesanīyānaṁ vatthu jānitabbaṁ, dukkaṭānaṁ vatthu jānitabbaṁ, dubbhāsitānaṁ vatthu jānitabbaṁ.

Vipatti jānitabbāti

sīlavipatti jānitabbā, ācāravipatti jānitabbā, diṭṭhivipatti jānitabbā, ājīvavipatti jānitabbā.

Āpatti jānitabbāti

pārājikāpatti jānitabbā, saṅghādisesāpatti jānitabbā, thullaccayāpatti jānitabbā, pācittiyāpatti jānitabbā, pāṭidesanīyāpatti jānitabbā, dukkaṭāpatti jānitabbā, dubbhāsitāpatti jānitabbā.

Nidānaṁ jānitabbanti

aṭṭhapārājikānaṁ nidānaṁ jānitabbaṁ, tevīsasaṅghādisesānaṁ nidānaṁ jānitabbaṁ, dveaniyatānaṁ nidānaṁ jānitabbaṁ, dvecattārīsanissaggiyānaṁ nidānaṁ jānitabbaṁ, aṭṭhāsītisatapācittiyānaṁ nidānaṁ jānitabbaṁ, dvādasapāṭidesanīyānaṁ nidānaṁ jānitabbaṁ, dukkaṭānaṁ nidānaṁ jānitabbaṁ, dubbhāsitānaṁ nidānaṁ jānitabbaṁ.

Ākāro jānitabboti

saṅgho ākārato jānitabbo, gaṇo ākārato jānitabbo, puggalo ākārato jānitabbo, codako ākārato jānitabbo, cuditako ākārato jānitabbo.

Saṅgho ākārato jānitabboti

paṭibalo nu kho ayaṁ saṅgho imaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ dhammena vinayena satthusāsanena udāhu noti, evaṁ saṅgho ākārato jānitabbo.

Gaṇo ākārato jānitabboti

paṭibalo nu kho ayaṁ gaṇo imaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ dhammena vinayena satthusāsanena udāhu noti, evaṁ gaṇo ākārato jānitabbo.

Puggalo ākārato jānitabboti

paṭibalo nu kho ayaṁ puggalo imaṁ adhikaraṇaṁ vūpasametuṁ dhammena vinayena satthusāsanena udāhu noti, evaṁ puggalo ākārato jānitabbo.

Codako ākārato jānitabboti

kacci nu kho ayamāyasmā pañcasu dhammesu patiṭṭhāya paraṁ codeti udāhu noti, evaṁ codako ākārato jānitabbo.

Cuditako ākārato jānitabboti

kacci nu kho ayamāyasmā dvīsu dhammesu patiṭṭhito sacce ca akuppe ca udāhu noti, evaṁ cuditako ākārato jānitabbo.

Pubbāparaṁ jānitabbanti

kacci nu kho ayamāyasmā vatthuto vā vatthuṁ saṅkamati, vipattito vā vipattiṁ saṅkamati, āpattito vā āpattiṁ saṅkamati, avajānitvā vā paṭijānāti, paṭijānitvā vā avajānāti, aññena vā aññaṁ paṭicarati, udāhu noti, evaṁ pubbāparaṁ jānitabbaṁ.

Katākataṁ jānitabbanti

methunadhammo jānitabbo, methunadhammassa anulomaṁ jānitabbaṁ, methunadhammassa pubbabhāgo jānitabbo.

Methunadhammo jānitabboti

dvayaṁdvayasamāpatti jānitabbā.

Methunadhammassa anulomaṁ jānitabbanti

bhikkhu attano mukhena parassa aṅgajātaṁ gaṇhāti.

Methunadhammassa pubbabhāgo jānitabboti

vaṇṇāvaṇṇo, kāyasaṁsaggo, duṭṭhullavācā, attakāmapāricariyā, vacanamanuppadānaṁ.

Kammaṁ jānitabbanti

soḷasakammāni jānitabbāni—

cattāri apalokanakammāni jānitabbāni, cattāri ñattikammāni jānitabbāni, cattāri ñattidutiyakammāni jānitabbāni, cattāri ñatticatutthakammāni jānitabbāni.

Adhikaraṇaṁ jānitabbanti

cattāri adhikaraṇāni jānitabbāni—

vivādādhikaraṇaṁ jānitabbaṁ, anuvādādhikaraṇaṁ jānitabbaṁ, āpattādhikaraṇaṁ jānitabbaṁ, kiccādhikaraṇaṁ jānitabbaṁ.

Samatho jānitabboti

satta samathā jānitabbā—

sammukhāvinayo jānitabbo, sativinayo jānitabbo, amūḷhavinayo jānitabbo, paṭiññātakaraṇaṁ jānitabbaṁ, yebhuyyasikā jānitabbā, tassapāpiyasikā jānitabbā, tiṇavatthārako jānitabbo.

2. Agatiagantabba

Na chandāgati gantabbāti

chandāgatiṁ gacchanto kathaṁ chandāgatiṁ gacchati?

Idhekacco—“ayaṁ me upajjhāyo vā ācariyo vā saddhivihāriko vā antevāsiko vā samānupajjhāyako vā samānācariyako vā sandiṭṭho vā sambhatto vā ñātisālohito vā”ti, tassānukampāya tassānurakkhāya adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, anāciṇṇaṁ tathāgatena āciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti, āciṇṇaṁ tathāgatena anāciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti, apaññattaṁ tathāgatena paññattaṁ tathāgatenāti dīpeti, paññattaṁ tathāgatena apaññattaṁ tathāgatenāti dīpeti, anāpattiṁ āpattīti dīpeti, āpattiṁ anāpattīti dīpeti, lahukaṁ āpattiṁ garukā āpattīti dīpeti, garukaṁ āpattiṁ lahukā āpattīti dīpeti, sāvasesaṁ āpattiṁ anavasesā āpattīti dīpeti, anavasesaṁ āpattiṁ sāvasesā āpattīti dīpeti, duṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpeti.

Imehi aṭṭhārasahi vatthūhi chandāgatiṁ gacchanto bahujanāhitāya paṭipanno hoti bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ.

Imehi aṭṭhārasahi vatthūhi chandāgatiṁ gacchanto khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavati.

Chandāgatiṁ gacchanto evaṁ chandāgatiṁ gacchati.

Na dosāgati gantabbāti

dosāgatiṁ gacchanto kathaṁ dosāgatiṁ gacchati?

Idhekacco anatthaṁ me acarīti āghātaṁ bandhati, anatthaṁ me caratīti āghātaṁ bandhati, anatthaṁ me carissatīti āghātaṁ bandhati, piyassa me manāpassa anatthaṁ acari … anatthaṁ carati … anatthaṁ carissatīti āghātaṁ bandhati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari … atthaṁ carati … atthaṁ carissatīti āghātaṁ bandhati.

Imehi navahi āghātavatthūhi āghāto paṭighāto kuddho kodhābhibhūto adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti …pe…

duṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpeti.

Imehi aṭṭhārasahi vatthūhi dosāgatiṁ gacchanto bahujanāhitāya paṭipanno hoti bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ.

Imehi aṭṭhārasahi vatthūhi dosāgatiṁ gacchanto khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ bahuñca apuññaṁ pasavati.

Dosāgatiṁ gacchanto evaṁ dosāgatiṁ gacchati.

Na mohāgati gantabbāti

mohāgatiṁ gacchanto kathaṁ mohāgatiṁ gacchati?

Ratto rāgavasena gacchati, duṭṭho dosavasena gacchati, mūḷho mohavasena gacchati, parāmaṭṭho diṭṭhivasena gacchati, mūḷho sammūḷho mohābhibhūto adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti …pe…

duṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpeti.

Imehi aṭṭhārasahi vatthūhi mohāgatiṁ gacchanto bahujanāhitāya paṭipanno hoti bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ.

Imehi aṭṭhārasahi vatthūhi mohāgatiṁ gacchanto khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavati.

Mohāgatiṁ gacchanto evaṁ mohāgatiṁ gacchati.

Na bhayāgati gantabbāti

bhayāgatiṁ gacchanto kathaṁ bhayāgatiṁ gacchati?

Idhekacco—“ayaṁ visamanissito vā gahananissito vā balavanissito vā kakkhaḷo pharuso jīvitantarāyaṁ vā brahmacariyantarāyaṁ vā karissatī”ti, tassa bhayā bhīto adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti, avinayaṁ vinayoti dīpeti, vinayaṁ avinayoti dīpeti, abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, anāciṇṇaṁ tathāgatena āciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti, āciṇṇaṁ tathāgatena anāciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpeti, apaññattaṁ tathāgatena paññattaṁ tathāgatenāti dīpeti, paññattaṁ tathāgatena apaññattaṁ tathāgatenāti dīpeti, anāpattiṁ āpattīti dīpeti, āpattiṁ anāpattīti dīpeti, lahukaṁ āpattiṁ garukā āpattīti dīpeti, garukaṁ āpattiṁ lahukā āpattīti dīpeti, sāvasesaṁ āpattiṁ anavasesā āpattīti dīpeti, anavasesaṁ āpattiṁ sāvasesā āpattīti dīpeti, duṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpeti.

Imehi aṭṭhārasahi vatthūhi bhayāgatiṁ gacchanto bahujanāhitāya paṭipanno hoti bahujanāsukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṁ.

Imehi aṭṭhārasahi vatthūhi bhayāgatiṁ gacchanto khataṁ upahataṁ attānaṁ pariharati, sāvajjo ca hoti, sānuvajjo ca viññūnaṁ, bahuñca apuññaṁ pasavati.

Bhayāgatiṁ gacchanto evaṁ bhayāgatiṁ gacchati.

Chandā dosā bhayā mohā,

yo dhammaṁ ativattati;

Nihīyati tassa yaso,

kāḷapakkheva candimāti.

3. Agatiagamana

Kathaṁ na chandāgatiṁ gacchati?

Adhammaṁ adhammoti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, dhammaṁ dhammoti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, avinayaṁ avinayoti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, vinayaṁ vinayoti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, anāciṇṇaṁ tathāgatena anāciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, āciṇṇaṁ tathāgatena āciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, apaññattaṁ tathāgatena apaññattaṁ tathāgatenāti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, paññattaṁ tathāgatena paññattaṁ tathāgatenāti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, anāpattiṁ anāpattīti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, āpattiṁ āpattīti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, lahukaṁ āpattiṁ lahukā āpattīti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, garukaṁ āpattiṁ garukā āpattīti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, sāvasesaṁ āpattiṁ sāvasesā āpattīti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, anavasesaṁ āpattiṁ anavasesā āpattīti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, duṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpento na chandāgatiṁ gacchati, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpento na chandāgatiṁ gacchati.

Evaṁ na chandāgatiṁ gacchati.

Kathaṁ na dosāgatiṁ gacchati?

Adhammaṁ adhammoti dīpento na dosāgatiṁ gacchati, dhammaṁ dhammoti dīpento na dosāgatiṁ gacchati …pe…

duṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpento na dosāgatiṁ gacchati, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpento na dosāgatiṁ gacchati.

Evaṁ na dosāgatiṁ gacchati.

Kathaṁ na mohāgatiṁ gacchati?

Adhammaṁ adhammoti dīpento na mohāgatiṁ gacchati, dhammaṁ dhammoti dīpento na mohāgatiṁ gacchati …pe…

duṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpento na mohāgatiṁ gacchati, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpento na mohāgatiṁ gacchati.

Evaṁ na mohāgatiṁ gacchati.

Kathaṁ na bhayāgatiṁ gacchati?

Adhammaṁ adhammoti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, dhammaṁ dhammoti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, avinayaṁ avinayoti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, vinayaṁ vinayoti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, anāciṇṇaṁ tathāgatena anāciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, āciṇṇaṁ tathāgatena āciṇṇaṁ tathāgatenāti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, apaññattaṁ tathāgatena apaññattaṁ tathāgatenāti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, paññattaṁ tathāgatena paññattaṁ tathāgatenāti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, anāpattiṁ anāpattīti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, āpattiṁ āpattīti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, lahukaṁ āpattiṁ lahukā āpattīti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, garukaṁ āpattiṁ garukā āpattīti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, sāvasesaṁ āpattiṁ sāvasesā āpattīti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, anavasesaṁ āpattiṁ anavasesā āpattīti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, duṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpento na bhayāgatiṁ gacchati.

Evaṁ na bhayāgatiṁ gacchati.

Chandā dosā bhayā mohā,

yo dhammaṁ nātivattati;

Āpūrati tassa yaso,

sukkapakkheva candimāti.

4. Saññāpanīyādi

Kathaṁ saññāpanīye ṭhāne saññāpeti?

Adhammaṁ adhammoti dīpento saññāpanīye ṭhāne saññāpeti, dhammaṁ dhammoti dīpento saññāpanīye ṭhāne saññāpeti …pe…

duṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpento saññāpanīye ṭhāne saññāpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpento saññāpanīye ṭhāne saññāpeti.

Evaṁ saññāpanīye ṭhāne saññāpeti.

Kathaṁ nijjhāpanīye ṭhāne nijjhāpeti?

Adhammaṁ adhammoti dīpento nijjhāpanīye ṭhāne nijjhāpeti, dhammaṁ dhammoti dīpento nijjhāpanīye ṭhāne nijjhāpeti …pe…

duṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpento nijjhāpanīye ṭhāne nijjhāpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpento nijjhāpanīye ṭhāne nijjhāpeti.

Evaṁ nijjhāpanīye ṭhāne nijjhāpeti.

Kathaṁ pekkhanīye ṭhāne pekkhati?

Adhammaṁ adhammoti dīpento pekkhanīye ṭhāne pekkhati, dhammaṁ dhammoti dīpento pekkhanīye ṭhāne pekkhati …pe…

duṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpento pekkhanīye ṭhāne pekkhati, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpento pekkhanīye ṭhāne pekkhati.

Evaṁ pekkhanīye ṭhāne pekkhati.

Kathaṁ pasādanīye ṭhāne pasādeti?

Adhammaṁ adhammoti dīpento pasādanīye ṭhāne pasādeti, dhammaṁ dhammoti dīpento pasādanīye ṭhāne pasādeti …pe…

duṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpento pasādanīye ṭhāne pasādeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpento pasādanīye ṭhāne pasādeti.

Evaṁ pasādanīye ṭhāne pasādeti.

5. Parapakkhādiavajānana

Kathaṁ laddhapakkhomhīti parapakkhaṁ avajānāti?

Idhekacco laddhapakkho hoti laddhaparivāro pakkhavā ñātimā.

“Ayaṁ aladdhapakkho aladdhaparivāro na pakkhavā na ñātimā”ti tassa avajānanto adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti …pe…

duṭṭhullaṁ āpattiṁ aduṭṭhullā āpattīti dīpeti, aduṭṭhullaṁ āpattiṁ duṭṭhullā āpattīti dīpeti.

Evaṁ laddhapakkhomhīti parapakkhaṁ avajānāti.

Kathaṁ bahussutomhīti appassutaṁ avajānāti?

Idhekacco bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo.

“Ayaṁ appassuto appāgamo appadharo”ti tassa avajānanto adhammaṁ dhammoti dīpeti, dhammaṁ adhammoti dīpeti …pe…