巴利《小部》· 导论

Paccuppannañca yo dhammaṁ,

Tattha tattha vipassati;

Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,

Taṁ vidvā manubrūhaye.

Ajjeva kiccamātappaṁ,

ko jaññā maraṇaṁ suve;

Na hi no saṅgaraṁ tena,

mahāsenena maccunā.

Evaṁ vihāriṁ ātāpiṁ,

ahorattamatanditaṁ;

Taṁ ve bhaddekarattoti,

santo ācikkhate munī”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Cattārimāni, bhikkhave, sacchikātabbāni.

Katamāni cattāri?

Atthi, bhikkhave, dhammā cakkhunā paññāya ca sacchikātabbā, atthi dhammā satiyā paññāya ca sacchikātabbā, atthi dhammā kāyena paññāya ca sacchikātabbā, atthi dhammā paññāya veditabbā, paññāya ca sacchikātabbā.

Katame ca, bhikkhave, dhammā cakkhunā paññāya ca sacchikātabbā?

Dibbacakkhu suvisuddhaṁ atikkantamānusakaṁ cakkhunā paññāya ca sacchikātabbaṁ.

Katame ca, bhikkhave, dhammā satiyā paññāya ca sacchikātabbā?

Pubbenivāsānussati satiyā paññāya ca sacchikātabbā.

Katame ca, bhikkhave, dhammā kāyena paññāya ca sacchikātabbā?

Iddhividhā nirodhā kāyena paññāya ca sacchikātabbā.

Katame ca, bhikkhave, dhammā paññāya veditabbā, paññāya sacchikātabbā?

Āsavānaṁ khaye ñāṇaṁ paññāya veditabbaṁ, paññāya ca sacchikātabban”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

Tattha katamaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ?

“Yassa selūpamaṁ cittaṁ,

Ṭhitaṁ nānupakampati;

Virattaṁ rajanīyesu,

Kopaneyye na kuppati;

Yassevaṁ bhāvitaṁ cittaṁ,

Kuto naṁ dukkhamessatī”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

Āyasmato ca sāriputtassa cārikādasamaṁ veyyākaraṇaṁ kātabbanti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yo brāhmaṇo bāhitapāpadhammo,

Nihuṁhuṅko nikkasāvo yatatto;

Vedantagū vūsitabrahmacariyo,

Dhammena so brahmavādaṁ vadeyya;

Yassussadā natthi kuhiñci loke”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Bāhitvā pāpake dhamme,

ye caranti sadā satā;

Khīṇasaṁyojanā buddhā,

te ve lokasmi brāhmaṇā”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yattha āpo ca pathavī,

tejo vāyo na gādhati;

Na tattha sukkā jotanti,

ādicco nappakāsati;

Na tattha candimā bhāti,

tamo tattha na vijjati.

Yadā ca attanāvedi,

muni monena brāhmaṇo;

Atha rūpā arūpā ca,

sukhadukkhā pamuccatī”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yadā sakesu dhammesu,

pāragū hoti brāhmaṇo;

Atha etaṁ pisācañca,

pakkulañcātivattatī”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Nābhinandati āyantiṁ,

pakkamantiṁ na socati;

Saṅgā saṅgāmajiṁ muttaṁ,

tamahaṁ brūmi brāhmaṇan”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Na udakena sucī hoti,

bahvettha nhāyatī jano;

Yamhi saccañca dhammo ca,

so sucī so ca brāhmaṇo”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yadā have pātubhavanti dhammā,

Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;

Vidhūpayaṁ tiṭṭhati mārasenaṁ,

Sūriyova obhāsayamantalikkhan”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Santindriyaṁ passatha iriyamānaṁ,

Tevijjapattaṁ apahānadhammaṁ;

Sabbāni yogāni upātivatto,

Akiñcano iriyati paṁsukūliko.

Taṁ devatā sambahulā uḷārā,

Brahmavimānaṁ upasaṅkamitvā;

Ājāniyaṁ jātibalaṁ nisedhaṁ,

Nītaṁ namassanti pasannacittā.

Namo te purisājañña,

namo te purisuttama;

Yassa te nābhijānāma,

kiṁ tvaṁ nissāya jhāyasī”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sahāyā vatime bhikkhū,

cirarattasametikā;

Sameti nesaṁ saddhammo,

dhamme buddhappavedite.

Suvinītā kappinena,

dhamme ariyappavedite;

Dhārenti antimaṁ dehaṁ,

jetvā māraṁ savāhinin”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Nayidaṁ sithilamārabbha,

nayidaṁ appena thāmasā;

Nibbānaṁ adhigantabbaṁ,

sabbadukkhappamocanaṁ.

Ayañca daharo bhikkhu,

ayamuttamaporiso;

Dhāreti antimaṁ dehaṁ,

jetvā māraṁ savāhinin”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Dubbaṇṇako lūkhacīvaro,

mogharājā sadā sato;

Khīṇāsavo visaṁyutto,

katakicco anāsavo.

Tevijjo iddhippatto ca,

cetopariyāyakovido;

Dhāreti antimaṁ dehaṁ,

jetvā māraṁ savāhinin”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Tathāgato, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho rūpassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto sammāsambuddhoti vuccati.

Bhikkhupi, bhikkhave, paññāvimutto rūpassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto paññāvimuttoti vuccati.

Tathāgato, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho vedanāya …pe…