上座部佛教 · 小部

巴利《小部》· 藏释

Peṭakopadesa · Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500

完整原文 · 原生段落SuttaCentral KN/PE

完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 1 阅读页;保留 Bilara 原生段落标识,每页最多 120 段。

0.1

Peṭakopadesa

pe1:0.1
0.2

1. Ariyasaccappakāsanapaṭhamabhūmi

pe1:0.2
1.1

Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.

pe1:1.1
2.1

Namo sammāsambuddhānaṁ paramatthadassīnaṁ sīlādiguṇapāramippattānaṁ.

pe1:2.1
3.1

Duve hetū duve paccayā sāvakassa sammādiṭṭhiyā uppādāya—

pe1:3.1
3.2

parato ca ghoso saccānusandhi, ajjhattañca yoniso manasikāro.

pe1:3.2
3.3

Tattha katamo parato ghoso?

pe1:3.3
3.4

Yā parato desanā ovādo anusāsanī saccakathā saccānulomo.

pe1:3.4
3.5

Cattāri saccāni—

pe1:3.5
3.6

dukkhaṁ samudayo nirodho maggo.

pe1:3.6
3.7

Imesaṁ catunnaṁ saccānaṁ yā desanā sandassanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkiriyā pakāsanā—

pe1:3.7
3.8

ayaṁ vuccati saccānulomo ghosoti.

pe1:3.8
4.1

Tattha katamo ajjhattaṁ yoniso manasikāro?

pe1:4.1
5.1

Ajjhattaṁ yoniso manasikāro nāma yo yathādesite dhamme bahiddhā ārammaṇaṁ anabhinīharitvā yoniso manasikāro—

pe1:5.1
5.2

ayaṁ vuccati yoniso manasikāro.

pe1:5.2
6.1

Taṁākāro yoniso dvāro vidhi upāyo.

pe1:6.1
6.2

Yathā puriso sukkhe kaṭṭhe vigatasnehe sukkhāya uttarāraṇiyā thale abhimanthamānaṁ bhabbo jotissa adhigamāya.

pe1:6.2
6.3

Taṁ kissa hetu.

pe1:6.3
6.4

Yoniso aggissa adhigamāya.

pe1:6.4
6.5

Evamevassa yamidaṁ dukkhasamudayanirodhamaggānaṁ aviparītadhammadesanaṁ manasikaroti—

pe1:6.5
6.6

ayaṁ vuccati yoniso manasikāro.

pe1:6.6
7.1

Yathā tisso upamā pubbe assutā ca assutapubbā ca paṭibhanti.

pe1:7.1
7.2

Yo hi koci kāmesu avītarāgoti …pe…

pe1:7.2
7.3

duve upamā ayoniso kātabbā pacchimesu vuttaṁ.

pe1:7.3
7.4

Tattha yo ca parato ghoso yo ca ajjhattaṁ yoniso manasikāro—

pe1:7.4
7.5

ime dve paccayā.

pe1:7.5
7.6

Parato ghosena yā uppajjati paññā—

pe1:7.6
7.7

ayaṁ vuccati sutamayī paññā.

pe1:7.7
7.8

Yā ajjhattaṁ yoniso manasikārena uppajjati paññā—

pe1:7.8
7.9

ayaṁ vuccati cintāmayī paññāti.

pe1:7.9
7.10

Imā dve paññā veditabbā.

pe1:7.10
7.11

Purimakā ca dve paccayā.

pe1:7.11
7.12

Ime dve hetū dve paccayā sāvakassa sammādiṭṭhiyā uppādāya.

pe1:7.12
8.1

Tattha parato ghosassa saccānusandhissa desitassa atthaṁ avijānanto atthappaṭisaṁvedī bhavissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

pe1:8.1
8.2

Na ca atthappaṭisaṁvedī yoniso manasikarissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

pe1:8.2
8.3

Parato ghosassa saccānusandhissa desitassa atthaṁ vijānanto atthappaṭisaṁvedī bhavissatīti ṭhānametaṁ vijjati.

pe1:8.3
8.4

Atthappaṭisaṁvedī ca yoniso manasikarissatīti ṭhānametaṁ vijjati.

pe1:8.4
8.5

Esa hetu etaṁ ārammaṇaṁ eso upāyo sāvakassa niyyānassa, natthañño.

pe1:8.5
8.6

Soyaṁ na ca suttassa atthavijānanāya saha yutto nāpi ghosānuyogena parato ghosassa atthaṁ avijānantena sakkā uttari manussadhammaṁ alamariyañāṇadassanaṁ adhigantuṁ, tasmā nibbāyitukāmena sutamayena atthā pariyesitabbā.

pe1:8.6
8.7

Tattha pariyesanāya ayaṁ anupubbī bhavati soḷasa hārā, pañca nayā, aṭṭhārasa mūlapadāni.

pe1:8.7
9.1

Tatthāyaṁ uddānagāthā

pe1:9.1
10.1

Soḷasahārā nettī,

pe1:10.1
10.2

Pañcanayā sāsanassa pariyeṭṭhi;

pe1:10.2
10.3

Aṭṭhārasamūlapadā,

pe1:10.3
10.4

Kaccāyanagottaniddiṭṭhā.

pe1:10.4
11.1

Tattha katame <b>soḷasahārā</b>?

pe1:11.1
12.1

Desanā vicayo yutti padaṭṭhānaṁ lakkhaṇaṁ catubyūho āvaṭṭo vibhatti parivattano vevacano paññatti otaraṇo sodhano adhiṭṭhāno parikkhāro samāropano—

pe1:12.1
12.2

ime soḷasa hārā.

pe1:12.2
13.1

Tattha uddānagāthā

pe1:13.1
14.1

Desanā vicayo yutti,

pe1:14.1
14.2

padaṭṭhāno ca lakkhaṇo;

pe1:14.2
14.3

Catubyūho ca āvaṭṭo,

pe1:14.3
14.4

vibhatti parivattano.

pe1:14.4
15.1

Vevacano ca paññatti,

pe1:15.1
15.2

otaraṇo ca sodhano;

pe1:15.2
15.3

Adhiṭṭhāno parikkhāro,

pe1:15.3
15.4

samāropano soḷaso.

pe1:15.4
16.1

Tattha katame <b>pañca nayā</b>?

pe1:16.1
17.1

Nandiyāvaṭṭo tipukkhalo sīhavikkīḷito disālocano aṅkusoti.

pe1:17.1
18.1

Tattha uddānagāthā

pe1:18.1
19.1

Paṭhamo nandiyāvaṭṭo,

pe1:19.1
19.2

dutiyo ca tipukkhalo;

pe1:19.2
19.3

Sīhavikkīḷito nāma,

pe1:19.3
19.4

tatiyo hoti so nayo.

pe1:19.4
20.1

Disālocanamāhaṁsu,

pe1:20.1
20.2

catuttho nayalañjako;

pe1:20.2
20.3

Pañcamo aṅkuso nāma,

pe1:20.3
20.4

sabbe pañca nayā gatā.

pe1:20.4
21.1

Tattha katamāni <b>aṭṭhārasa mūlapadāni</b>?

pe1:21.1
22.1

Avijjā taṇhā lobho doso moho subhasaññā sukhasaññā niccasaññā attasaññā samatho vipassanā alobho adoso amoho asubhasaññā dukkhasaññā aniccasaññā anattasaññā, imāni aṭṭhārasa mūlapadāni.

pe1:22.1
22.2

Tattha nava padāni akusalāni yattha sabbaṁ akusalaṁ samosarati.

pe1:22.2
22.3

Nava padāni kusalāni yattha sabbaṁ kusalaṁ samosarati.

pe1:22.3
23.1

Katamāni nava padāni akusalāni yattha sabbaṁ akusalaṁ samosarati?

pe1:23.1
24.1

Avijjā yāva attasaññā, imāni nava padāni akusalāni, yattha sabbaṁ akusalaṁ samosarati.

pe1:24.1
25.1

Katamāni nava padāni kusalāni yattha sabbaṁ kusalaṁ samosarati?

pe1:25.1
26.1

Samatho yāva anattasaññā, imāni nava padāni kusalāni yattha sabbaṁ kusalaṁ samosarati.

pe1:26.1
26.2

Imāni aṭṭhārasa mūlapadāni.

pe1:26.2
27.1

Tattha imā uddānagāthā

pe1:27.1
28.1

Taṇhā ca avijjā lobho,

pe1:28.1
28.2

Doso tatheva moho ca;

pe1:28.2
28.3

Cattāro ca vipallāsā,

pe1:28.3
28.4

Kilesabhūmi nava padāni.

pe1:28.4
29.1

Ye ca satipaṭṭhānā samatho,

pe1:29.1
29.2

Vipassanā kusalamūlaṁ;

pe1:29.2
29.3

Etaṁ sabbaṁ kusalaṁ,

pe1:29.3
29.4

Indriyabhūmi navapadāni.

pe1:29.4
30.1

Sabbaṁ kusalaṁ navahi padehi yujjati,

pe1:30.1
30.2

Navahi ceva akusalaṁ;

pe1:30.2
30.3

Ekake nava mūlapadāni,

pe1:30.3
30.4

Ubhayato aṭṭhārasa mūlapadāni.

pe1:30.4
31.1

Imesaṁ aṭṭhārasannaṁ mūlapadānaṁ yāni nava padāni akusalāni, ayaṁ dukkhasamudayo;

pe1:31.1
31.2

yāni nava padāni kusalāni, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā.

pe1:31.2
31.3

Iti samudayassa dukkhaṁ phalaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya nirodhaṁ phalaṁ.

pe1:31.3
31.4

Imāni cattāri ariyasaccāni bhagavatā bārāṇasiyaṁ desitāni.

pe1:31.4
32.1

Tattha dukkhassa ariyasaccassa aparimāṇāni akkharāni padāni byañjanāni ākārāni niruttiyo niddesā desitā etassevatthassa saṅkāsanāya pakāsanāya vivaraṇāya vibhajanāya uttānīkammatāya paññāpanāyāti.

pe1:32.1
32.2

Yā evaṁ sabbesaṁ saccānaṁ iti ekamekaṁ saccaṁ aparimāṇehi akkharapadabyañjanaākāraniruttiniddesehi pariyesitabbaṁ, tañca byañjanaṁ atthaputhuttena pana attheva byañjanaputhuttena.

pe1:32.2
33.1

Yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁ vadeyya “ahaṁ idaṁ dukkhaṁ paccakkhāya aññaṁ dukkhaṁ paññapessāmī”ti tassa taṁ vācāvatthukamevassa pucchito ca na sampāyissati.

pe1:33.1
33.2

Evaṁ saccāni.

pe1:33.2
33.3

Yañca rattiṁ bhagavā abhisambuddho, yañca rattiṁ anupādāya parinibbuto, etthantare yaṁ kiñci bhagavatā bhāsitaṁ suttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthā udānaṁ itivuttakaṁ jātakaṁ abbhutadhammaṁ vedallaṁ, sabbaṁ taṁ dhammacakkaṁ pavattitaṁ.

pe1:33.3
33.4

Na kiñci buddhānaṁ bhagavantānaṁ dhammadesanāya dhammacakkato bahiddhā, tassa sabbaṁ suttaṁ ariyadhammesu pariyesitabbaṁ.

pe1:33.4
33.5

Tattha pariggaṇhanāya ālokasabhāni cattāri ariyasaccāni thāvarāni imāni.

pe1:33.5
34.1

Tattha katamaṁ <b>dukkhaṁ</b>?

pe1:34.1
34.2

Jāti jarā byādhi maraṇaṁ saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.

pe1:34.2
34.3

Tatthāyaṁ lakkhaṇaniddeso, pātubhāvalakkhaṇā jāti, paripākalakkhaṇā jarā, dukkhadukkhatālakkhaṇo byādhi, cutilakkhaṇaṁ maraṇaṁ, piyavippayogavipariṇāmaparitāpanalakkhaṇo soko, lālappanalakkhaṇo paridevo, kāyasampīḷanalakkhaṇaṁ dukkhaṁ, cittasampīḷanalakkhaṇaṁ domanassaṁ, kilesaparidahanalakkhaṇo upāyāso, amanāpasamodhānalakkhaṇo appiyasampayogo, manāpavinābhāvalakkhaṇo piyavippayogo, adhippāyavivattanalakkhaṇo alābho, apariññālakkhaṇā pañcupādānakkhandhā, paripākacutilakkhaṇaṁ jarāmaraṇaṁ, pātubhāvacutilakkhaṇaṁ cutopapatti, paṭisandhinibbattanalakkhaṇo samudayo, samudayaparijahanalakkhaṇo nirodho, anusayasamucchedalakkhaṇo maggo.

pe1:34.3
34.4

Byādhilakkhaṇaṁ dukkhaṁ, sañjānanalakkhaṇo samudayo, niyyānikalakkhaṇo maggo, santilakkhaṇo nirodho.

pe1:34.4
34.5

Appaṭisandhibhāvanirodhalakkhaṇā anupādisesā nibbānadhātu, dukkhañca samudayo ca, dukkhañca nirodho ca, dukkhañca maggo ca, samudayo ca dukkhañca, samudayo ca nirodho ca, samudayo ca maggo ca, nirodho ca samudayo ca, nirodho ca dukkhañca, nirodho ca maggo ca, maggo ca nirodho ca, maggo ca samudayo ca, maggo ca dukkhañca.

pe1:34.5
35.1

Tatthimāni suttāni.

pe1:35.1
36.1

“Yamekarattiṁ paṭhamaṁ,

pe1:36.1
36.2

gabbhe vasati māṇavo;

pe1:36.2
36.3

Abbhuṭṭhitova so yāti,

pe1:36.3
36.4

sa gacchaṁ na nivattatī”ti.

pe1:36.4
37.1

Aṭṭhimā, ānanda, dānūpapattiyo ekuttarike suttaṁ—

pe1:37.1
37.2

ayaṁ jāti.

pe1:37.2
38.1

Tattha katamā jarā?

pe1:38.1
39.1

“Acaritvā brahmacariyaṁ,

pe1:39.1
39.2

aladdhā yobbane dhanaṁ;

pe1:39.2
39.3

Jiṇṇakoñcāva jhāyanti,

pe1:39.3
39.4

khīṇamaccheva pallale”.

pe1:39.4
40.1

Pañca pubbanimittāni devesu—

pe1:40.1
40.2

ayaṁ jarā.

pe1:40.2