完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 1 阅读页;保留 Bilara 原生段落标识,每页最多 120 段。
Peṭakopadesa
pe1:0.11. Ariyasaccappakāsanapaṭhamabhūmi
pe1:0.2Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
pe1:1.1Namo sammāsambuddhānaṁ paramatthadassīnaṁ sīlādiguṇapāramippattānaṁ.
pe1:2.1Duve hetū duve paccayā sāvakassa sammādiṭṭhiyā uppādāya—
pe1:3.1parato ca ghoso saccānusandhi, ajjhattañca yoniso manasikāro.
pe1:3.2Tattha katamo parato ghoso?
pe1:3.3Yā parato desanā ovādo anusāsanī saccakathā saccānulomo.
pe1:3.4Cattāri saccāni—
pe1:3.5dukkhaṁ samudayo nirodho maggo.
pe1:3.6Imesaṁ catunnaṁ saccānaṁ yā desanā sandassanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkiriyā pakāsanā—
pe1:3.7ayaṁ vuccati saccānulomo ghosoti.
pe1:3.8Tattha katamo ajjhattaṁ yoniso manasikāro?
pe1:4.1Ajjhattaṁ yoniso manasikāro nāma yo yathādesite dhamme bahiddhā ārammaṇaṁ anabhinīharitvā yoniso manasikāro—
pe1:5.1ayaṁ vuccati yoniso manasikāro.
pe1:5.2Taṁākāro yoniso dvāro vidhi upāyo.
pe1:6.1Yathā puriso sukkhe kaṭṭhe vigatasnehe sukkhāya uttarāraṇiyā thale abhimanthamānaṁ bhabbo jotissa adhigamāya.
pe1:6.2Taṁ kissa hetu.
pe1:6.3Yoniso aggissa adhigamāya.
pe1:6.4Evamevassa yamidaṁ dukkhasamudayanirodhamaggānaṁ aviparītadhammadesanaṁ manasikaroti—
pe1:6.5ayaṁ vuccati yoniso manasikāro.
pe1:6.6Yathā tisso upamā pubbe assutā ca assutapubbā ca paṭibhanti.
pe1:7.1Yo hi koci kāmesu avītarāgoti …pe…
pe1:7.2duve upamā ayoniso kātabbā pacchimesu vuttaṁ.
pe1:7.3Tattha yo ca parato ghoso yo ca ajjhattaṁ yoniso manasikāro—
pe1:7.4ime dve paccayā.
pe1:7.5Parato ghosena yā uppajjati paññā—
pe1:7.6ayaṁ vuccati sutamayī paññā.
pe1:7.7Yā ajjhattaṁ yoniso manasikārena uppajjati paññā—
pe1:7.8ayaṁ vuccati cintāmayī paññāti.
pe1:7.9Imā dve paññā veditabbā.
pe1:7.10Purimakā ca dve paccayā.
pe1:7.11Ime dve hetū dve paccayā sāvakassa sammādiṭṭhiyā uppādāya.
pe1:7.12Tattha parato ghosassa saccānusandhissa desitassa atthaṁ avijānanto atthappaṭisaṁvedī bhavissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
pe1:8.1Na ca atthappaṭisaṁvedī yoniso manasikarissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
pe1:8.2Parato ghosassa saccānusandhissa desitassa atthaṁ vijānanto atthappaṭisaṁvedī bhavissatīti ṭhānametaṁ vijjati.
pe1:8.3Atthappaṭisaṁvedī ca yoniso manasikarissatīti ṭhānametaṁ vijjati.
pe1:8.4Esa hetu etaṁ ārammaṇaṁ eso upāyo sāvakassa niyyānassa, natthañño.
pe1:8.5Soyaṁ na ca suttassa atthavijānanāya saha yutto nāpi ghosānuyogena parato ghosassa atthaṁ avijānantena sakkā uttari manussadhammaṁ alamariyañāṇadassanaṁ adhigantuṁ, tasmā nibbāyitukāmena sutamayena atthā pariyesitabbā.
pe1:8.6Tattha pariyesanāya ayaṁ anupubbī bhavati soḷasa hārā, pañca nayā, aṭṭhārasa mūlapadāni.
pe1:8.7Tatthāyaṁ uddānagāthā
pe1:9.1Soḷasahārā nettī,
pe1:10.1Pañcanayā sāsanassa pariyeṭṭhi;
pe1:10.2Aṭṭhārasamūlapadā,
pe1:10.3Kaccāyanagottaniddiṭṭhā.
pe1:10.4Tattha katame <b>soḷasahārā</b>?
pe1:11.1Desanā vicayo yutti padaṭṭhānaṁ lakkhaṇaṁ catubyūho āvaṭṭo vibhatti parivattano vevacano paññatti otaraṇo sodhano adhiṭṭhāno parikkhāro samāropano—
pe1:12.1ime soḷasa hārā.
pe1:12.2Tattha uddānagāthā
pe1:13.1Desanā vicayo yutti,
pe1:14.1padaṭṭhāno ca lakkhaṇo;
pe1:14.2Catubyūho ca āvaṭṭo,
pe1:14.3vibhatti parivattano.
pe1:14.4Vevacano ca paññatti,
pe1:15.1otaraṇo ca sodhano;
pe1:15.2Adhiṭṭhāno parikkhāro,
pe1:15.3samāropano soḷaso.
pe1:15.4Tattha katame <b>pañca nayā</b>?
pe1:16.1Nandiyāvaṭṭo tipukkhalo sīhavikkīḷito disālocano aṅkusoti.
pe1:17.1Tattha uddānagāthā
pe1:18.1Paṭhamo nandiyāvaṭṭo,
pe1:19.1dutiyo ca tipukkhalo;
pe1:19.2Sīhavikkīḷito nāma,
pe1:19.3tatiyo hoti so nayo.
pe1:19.4Disālocanamāhaṁsu,
pe1:20.1catuttho nayalañjako;
pe1:20.2Pañcamo aṅkuso nāma,
pe1:20.3sabbe pañca nayā gatā.
pe1:20.4Tattha katamāni <b>aṭṭhārasa mūlapadāni</b>?
pe1:21.1Avijjā taṇhā lobho doso moho subhasaññā sukhasaññā niccasaññā attasaññā samatho vipassanā alobho adoso amoho asubhasaññā dukkhasaññā aniccasaññā anattasaññā, imāni aṭṭhārasa mūlapadāni.
pe1:22.1Tattha nava padāni akusalāni yattha sabbaṁ akusalaṁ samosarati.
pe1:22.2Nava padāni kusalāni yattha sabbaṁ kusalaṁ samosarati.
pe1:22.3Katamāni nava padāni akusalāni yattha sabbaṁ akusalaṁ samosarati?
pe1:23.1Avijjā yāva attasaññā, imāni nava padāni akusalāni, yattha sabbaṁ akusalaṁ samosarati.
pe1:24.1Katamāni nava padāni kusalāni yattha sabbaṁ kusalaṁ samosarati?
pe1:25.1Samatho yāva anattasaññā, imāni nava padāni kusalāni yattha sabbaṁ kusalaṁ samosarati.
pe1:26.1Imāni aṭṭhārasa mūlapadāni.
pe1:26.2Tattha imā uddānagāthā
pe1:27.1Taṇhā ca avijjā lobho,
pe1:28.1Doso tatheva moho ca;
pe1:28.2Cattāro ca vipallāsā,
pe1:28.3Kilesabhūmi nava padāni.
pe1:28.4Ye ca satipaṭṭhānā samatho,
pe1:29.1Vipassanā kusalamūlaṁ;
pe1:29.2Etaṁ sabbaṁ kusalaṁ,
pe1:29.3Indriyabhūmi navapadāni.
pe1:29.4Sabbaṁ kusalaṁ navahi padehi yujjati,
pe1:30.1Navahi ceva akusalaṁ;
pe1:30.2Ekake nava mūlapadāni,
pe1:30.3Ubhayato aṭṭhārasa mūlapadāni.
pe1:30.4Imesaṁ aṭṭhārasannaṁ mūlapadānaṁ yāni nava padāni akusalāni, ayaṁ dukkhasamudayo;
pe1:31.1yāni nava padāni kusalāni, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā.
pe1:31.2Iti samudayassa dukkhaṁ phalaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya nirodhaṁ phalaṁ.
pe1:31.3Imāni cattāri ariyasaccāni bhagavatā bārāṇasiyaṁ desitāni.
pe1:31.4Tattha dukkhassa ariyasaccassa aparimāṇāni akkharāni padāni byañjanāni ākārāni niruttiyo niddesā desitā etassevatthassa saṅkāsanāya pakāsanāya vivaraṇāya vibhajanāya uttānīkammatāya paññāpanāyāti.
pe1:32.1Yā evaṁ sabbesaṁ saccānaṁ iti ekamekaṁ saccaṁ aparimāṇehi akkharapadabyañjanaākāraniruttiniddesehi pariyesitabbaṁ, tañca byañjanaṁ atthaputhuttena pana attheva byañjanaputhuttena.
pe1:32.2Yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṁ vadeyya “ahaṁ idaṁ dukkhaṁ paccakkhāya aññaṁ dukkhaṁ paññapessāmī”ti tassa taṁ vācāvatthukamevassa pucchito ca na sampāyissati.
pe1:33.1Evaṁ saccāni.
pe1:33.2Yañca rattiṁ bhagavā abhisambuddho, yañca rattiṁ anupādāya parinibbuto, etthantare yaṁ kiñci bhagavatā bhāsitaṁ suttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthā udānaṁ itivuttakaṁ jātakaṁ abbhutadhammaṁ vedallaṁ, sabbaṁ taṁ dhammacakkaṁ pavattitaṁ.
pe1:33.3Na kiñci buddhānaṁ bhagavantānaṁ dhammadesanāya dhammacakkato bahiddhā, tassa sabbaṁ suttaṁ ariyadhammesu pariyesitabbaṁ.
pe1:33.4Tattha pariggaṇhanāya ālokasabhāni cattāri ariyasaccāni thāvarāni imāni.
pe1:33.5Tattha katamaṁ <b>dukkhaṁ</b>?
pe1:34.1Jāti jarā byādhi maraṇaṁ saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.
pe1:34.2Tatthāyaṁ lakkhaṇaniddeso, pātubhāvalakkhaṇā jāti, paripākalakkhaṇā jarā, dukkhadukkhatālakkhaṇo byādhi, cutilakkhaṇaṁ maraṇaṁ, piyavippayogavipariṇāmaparitāpanalakkhaṇo soko, lālappanalakkhaṇo paridevo, kāyasampīḷanalakkhaṇaṁ dukkhaṁ, cittasampīḷanalakkhaṇaṁ domanassaṁ, kilesaparidahanalakkhaṇo upāyāso, amanāpasamodhānalakkhaṇo appiyasampayogo, manāpavinābhāvalakkhaṇo piyavippayogo, adhippāyavivattanalakkhaṇo alābho, apariññālakkhaṇā pañcupādānakkhandhā, paripākacutilakkhaṇaṁ jarāmaraṇaṁ, pātubhāvacutilakkhaṇaṁ cutopapatti, paṭisandhinibbattanalakkhaṇo samudayo, samudayaparijahanalakkhaṇo nirodho, anusayasamucchedalakkhaṇo maggo.
pe1:34.3Byādhilakkhaṇaṁ dukkhaṁ, sañjānanalakkhaṇo samudayo, niyyānikalakkhaṇo maggo, santilakkhaṇo nirodho.
pe1:34.4Appaṭisandhibhāvanirodhalakkhaṇā anupādisesā nibbānadhātu, dukkhañca samudayo ca, dukkhañca nirodho ca, dukkhañca maggo ca, samudayo ca dukkhañca, samudayo ca nirodho ca, samudayo ca maggo ca, nirodho ca samudayo ca, nirodho ca dukkhañca, nirodho ca maggo ca, maggo ca nirodho ca, maggo ca samudayo ca, maggo ca dukkhañca.
pe1:34.5Tatthimāni suttāni.
pe1:35.1“Yamekarattiṁ paṭhamaṁ,
pe1:36.1gabbhe vasati māṇavo;
pe1:36.2Abbhuṭṭhitova so yāti,
pe1:36.3sa gacchaṁ na nivattatī”ti.
pe1:36.4Aṭṭhimā, ānanda, dānūpapattiyo ekuttarike suttaṁ—
pe1:37.1ayaṁ jāti.
pe1:37.2Tattha katamā jarā?
pe1:38.1“Acaritvā brahmacariyaṁ,
pe1:39.1aladdhā yobbane dhanaṁ;
pe1:39.2Jiṇṇakoñcāva jhāyanti,
pe1:39.3khīṇamaccheva pallale”.
pe1:39.4Pañca pubbanimittāni devesu—
pe1:40.1ayaṁ jarā.
pe1:40.2