上座部佛教 · 小部

巴利《小部》· 藏释

Peṭakopadesa · Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500

完整原文 · 原生段落SuttaCentral KN/PE

完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 42 阅读页;保留 Bilara 原生段落标识,每页最多 120 段。

33.4

Tayo upavicārāti somanassopavicāro domanassopavicāro upekkhopavicāro.

pe9:33.4
33.5

Tayo saṅkilesāti rāgo doso moho.

pe9:33.5
33.6

Tayo vitakkāti kāmavitakko byāpādavitakko vihiṁsāvitakko.

pe9:33.6
33.7

Tayo pariḷāhāti rāgajo dosajo mohajo.

pe9:33.7
33.8

Tīṇi saṅkhatalakkhaṇānīti uppādo ṭhiti vayo.

pe9:33.8
33.9

Tisso dukkhatāti dukkhadukkhatā vipariṇāmadukkhatā saṅkhatadukkhatā.

pe9:33.9
34.1

Tattha lobho akusalamūlaṁ kuto samuṭṭhitaṁ?

pe9:34.1
34.2

Tividhaṁ ārammaṇaṁ manāpikaṁ amanāpikaṁ upekkhāṭhāniyañca.

pe9:34.2
34.3

Tattha manāpikena ārammaṇena lobho akusalamūlaṁ samuṭṭhahati.

pe9:34.3
34.4

Iti manāpikā ārammaṇā sukhavedanīyo phasso, sukhavedanīyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjate sukhavedanā, sukhavedanaṁ paṭicca uppajjate somanassūpavicāro, somanassūpavicāraṁ paṭicca uppajjate rāgo, rāgaṁ paṭicca uppajjate kāmavitakko, kāmavitakkaṁ paṭicca uppajjate rāgajo pariḷāho rāgajaṁ pariḷāhaṁ paṭicca uppajjate uppādo saṅkhatalakkhaṇo, uppādaṁ saṅkhatalakkhaṇaṁ paṭicca uppajjate vipariṇāmadukkhatā.

pe9:34.4
35.1

Doso akusalamūlaṁ kuto samuṭṭhitaṁ?

pe9:35.1
35.2

Amanāpikena ārammaṇena doso akusalamūlaṁ samuṭṭhitaṁ.

pe9:35.2
35.3

Iti amanāpikā ārammaṇā dukkhavedanīyo phasso, dukkhavedanīyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjate dukkhavedanā, dukkhavedanaṁ paṭicca uppajjate domanassūpavicāro, domanassūpavicāraṁ paṭicca uppajjate doso, dosaṁ paṭicca uppajjate byāpādavitakko, byāpādavitakkaṁ paṭicca uppajjate dosajo pariḷāho, dosajaṁ pariḷāhaṁ paṭicca uppajjate ṭhitassa aññathattaṁ saṅkhatalakkhaṇaṁ, ṭhitassa aññathattaṁ saṅkhatalakkhaṇaṁ paṭicca uppajjate dukkhadukkhatā vedanā.

pe9:35.3
36.1

Moho akusalamūlaṁ kuto samuṭṭhitaṁ?

pe9:36.1
36.2

Upekkhāṭhāniyena ārammaṇena moho akusalamūlaṁ samuṭṭhitaṁ.

pe9:36.2
36.3

Iti upekkhāṭhāniyā ārammaṇā adukkhamasukhavedanīyo phasso, adukkhamasukhavedanīyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjate adukkhamasukhā vedanā, adukkhamasukhavedanaṁ paṭicca uppajjate upekkhūpavicāro, upekkhūpavicāraṁ paṭicca uppajjate moho, mohaṁ paṭicca uppajjate vihiṁsāvitakko, vihiṁsāvitakkaṁ paṭicca uppajjate mohajo pariḷāho, mohajaṁ pariḷāhaṁ paṭicca uppajjate vayo saṅkhatalakkhaṇaṁ, vayaṁ saṅkhatalakkhaṇaṁ paṭicca uppajjate saṅkhatadukkhatā, iti ayaṁ tiṇṇaṁ kilesānaṁ niddeso, ayaṁ vuccate kusalapakkhe tipukkhalo nayo.

pe9:36.3
37.1

Iti tīṇi akusalamūlāni na catutthāni na pañcamāni, tayo phassāti tisso vedanā yāva saṅkhatadukkhatāti, yo koci akusalapakkho, sabbo so tīsu akusalamūlesu samosarati.

pe9:37.1
38.1

Tattha katamo kusalapakkho?

pe9:38.1
38.2

Tīṇi kusalamūlāni, tisso paññā sutamayī paññā cintāmayī paññā bhāvanāmayī paññā.

pe9:38.2
38.3

Tayo samādhī savitakkasavicāro …pe…

pe9:38.3
38.4

tisso sikkhā adhisīlasikkhā …pe…

pe9:38.4
38.5

sikkhā.

pe9:38.5
38.6

Tīṇi nimittāni samathanimittaṁ paggahanimittaṁ upekkhānimittaṁ.

pe9:38.6
38.7

Tayo vitakkā nekkhammavitakko …pe…

pe9:38.7
38.8

avihiṁsāvitakko.

pe9:38.8
38.9

Tīṇi indriyāni anaññātaññassāmītindriyanti vitthāro.

pe9:38.9
38.10

Tayo upavicārā nekkhammūpavicāro abyāpādūpavicāro avihiṁsūpavicāro.

pe9:38.10
38.11

Tisso esanā kāmesanā bhavesanā brahmacariyesanā.

pe9:38.11
38.12

Tayo khandhā sīlakkhandho samādhikkhandho paññākkhandho.

pe9:38.12
39.1

Tattha yaṁ alobho kusalamūlaṁ, taṁ sutamayipaññaṁ paripūreti, sutamayī paññā paripuṇṇā savitakkaṁ savicāraṁ samādhiṁ paripūreti, savitakko savicāro samādhi paripuṇṇo adhicittasikkhaṁ paripūreti, adhicittasikkhā paripuṇṇā samathanimittaṁ paripūreti, samathanimittaṁ paripuṇṇaṁ nekkhammavitakkaṁ paripūreti, nekkhammavitakko paripuṇṇo anaññātaññassāmītindriyaṁ paripūreti, anaññātaññassāmītindriyaṁ paripuṇṇaṁ nekkhammūpavicāraṁ paripūreti, nekkhammūpavicāro paripuṇṇo kāmesanaṁ pajahati, kāmesanappahānaṁ samādhikkhandhaṁ paripūreti.

pe9:39.1
40.1

Adoso kusalamūlaṁ cintāmayipaññaṁ paripūreti, cintāmayī paññā paripuṇṇā avitakkavicāramattaṁ samādhiṁ paripūreti.

pe9:40.1
40.2

Avitakkavicāramatto samādhi paripuṇṇo adhisīlasikkhaṁ paripūreti, adhisīlasikkhā paripuṇṇā upekkhānimittaṁ paripūreti, upekkhānimittaṁ paripuṇṇaṁ abyāpādavitakkaṁ paripūreti, abyāpādavitakko paripuṇṇo aññindriyaṁ paripūreti, aññindriyaṁ paripuṇṇaṁ abyāpādūpavicāraṁ paripūreti, abyāpādūpavicāro paripuṇṇo bhavesanaṁ pajahati, bhavesanappahānaṁ sīlakkhandhaṁ paripūreti.

pe9:40.2
41.1

Amoho kusalamūlaṁ bhāvanāmayipaññaṁ paripūreti, bhāvanāmayī paññā paripuṇṇā avitakkaavicāraṁ samādhiṁ paripūreti, avitakko avicāro samādhi paripuṇṇo adhipaññāsikkhaṁ paripūreti, adhipaññāsikkhā paripuṇṇā paggahanimittaṁ paripūreti, paggahanimittaṁ paripuṇṇaṁ aññātāvino indriyaṁ paripūreti, aññātāvino indriyaṁ paripuṇṇaṁ avihiṁsūpavicāraṁ paripūreti, avihiṁsūpavicāro paripuṇṇo brahmacariyesanaṁ paripūreti, brahmacariyesanā paripuṇṇā paññākkhandhaṁ paripūreti.

pe9:41.1
42.1

Iti ime tayo dhammā kusalapakkhikā sabbe kusalā dhammā tīhi tikaniddesehi niddisiyanti tīṇi vimokkhamukhāni tassa pariyosānaṁ.

pe9:42.1
42.2

Tattha paṭhamena appaṇihitaṁ, dutiyena suññataṁ, tatiyena animittaṁ.

pe9:42.2
42.3

Ayaṁ vuccati dutiyo tipukkhalo nāma nayo.

pe9:42.3
43.1

Tattha ye ime tayo puggalā ugghaṭitaññū vipañcitaññū neyyoti.

pe9:43.1
43.2

Imesaṁ tiṇṇaṁ puggalānaṁ ye ca puggalā sukhāya paṭipadāya khippābhiññāya, sukhāya paṭipadāya dandhābhiññāya ca niyyanti, te dve puggalā.

pe9:43.2
43.3

Ye ca dve puggalā dukkhāya paṭipadāya khippābhiññāya, dukkhāya paṭipadāya dandhābhiññāya ca niyyanti, ime cattāro tena visesena dve bhavanti diṭṭhicarito ca taṇhācarito ca.

pe9:43.3
43.4

Ime cattāro bhavitvā tayo bhavanti, tayo bhavitvā dve bhavanti.

pe9:43.4
43.5

Imesaṁ dvinnaṁ puggalānaṁ ayaṁ saṅkileso, avijjā ca taṇhā ca, ahirikañca anottappañca, assati ca asampajaññañca, nīvaraṇāni ca saṁyojanāni ca, ajjhosānañca abhiniveso ca, ahaṅkāro ca mamaṅkāro ca, assaddhiyañca dovacassañca, kosajjañca ayoniso ca manasikāro, vicikicchā ca abhijjhā ca, asaddhammassavanañca asamāpatti ca.

pe9:43.5
44.1

Tattha avijjā ca ahirikañca assati ca nīvaraṇāni ca ajjhosānañca ahaṅkāro ca assaddhiyañca kosajjañca vicikicchā ca asaddhammassavanañca, ayaṁ ekā disā.

pe9:44.1
45.1

Taṇhā ca anottappañca asampajaññañca saṁyojanāni ca abhiniveso ca mamaṅkāro ca dovacassatā ca ayoniso manasikāro ca abhijjhā ca asamāpatti ca, ayaṁ dutiyā disā.

pe9:45.1
45.2

Dasannaṁ dukānaṁ dasa padāni paṭhamāni kātabbāni.

pe9:45.2
45.3

Saṅkhittena atthaṁ ñāpenti paṭipakkhe kaṇhapakkhassa sabbesaṁ dukānaṁ dasa padāni dutiyakāni, ayaṁ dutiyā disā.

pe9:45.3
46.1

Iti akusalānaṁ dhammānaṁ dukkhaniddeso, ayaṁ samudayo.

pe9:46.1
46.2

Yaṁ taṁ dhammaṁ ajjhāvasati nāmañca rūpañca idaṁ dukkhaṁ iti ayañca samudayo, idañca dukkhaṁ, imāni dve saccāni dukkhañca samudayo ca nandiyāvaṭṭassa nayassa paṭhamaniddeso.

pe9:46.2
47.1

Tattha katamo kusalapakkho?

pe9:47.1
47.2

Samatho ca vipassanā ca, vijjā ca caraṇañca, sati ca sampajaññañca, hirī ca ottappañca, ahaṅkārappahānañca mamaṅkārappahānañca, sammāvāyāmo ca yoniso ca manasikāro, sammāsati ca sammāsamādhi ca, paññā ca nibbidā ca, samāpatti ca saddhammassavanañca, somanassañca dhammānudhammappaṭipatti ca.

pe9:47.2
48.1

Tattha samatho ca vijjā ca sati ca hirī ca ahaṅkārappahānañca sammāvāyāmo ca sammāsati ca paññā ca samāpatti ca somanassañca, ime dhammā ekā disā.

pe9:48.1
48.2

Vipassanā ca caraṇañca sampajaññañca ottappañca mamaṅkārappahānañca yoniso manasikāro ca sammāsamādhi ca nibbidā ca saddhammassavanañca dhammānudhammappaṭipatti ca, ayaṁ dutiyā disā.

pe9:48.2
48.3

Iti kusalapakkhe ca akusalapakkhe ca nandiyāvaṭṭassa pana nayassa catasso disā.

pe9:48.3
49.1

Tāsu yāni akusalapakkhassa paṭhamāni padāni akusalāni kusalehi pahānaṁ gacchanti, tāni kusalapakkhe dutiyehi padehi pahānaṁ gacchanti.

pe9:49.1
49.2

Tesaṁ pahānā rāgavirāgā cetovimutti yāni akusalapakkhassa dutiyāni akusalapadāni pahānaṁ gacchanti, tāni kusalapakkhassa paṭhamehi padehi pahānaṁ gacchanti.

pe9:49.2
49.3

Tesaṁ pahānā avijjāvirāgā paññāvimutti pariyosānaṁ.

pe9:49.3
49.4

Imesaṁ tiṇṇaṁ nayānaṁ paṭhamo nayo sīhavikkīḷito nāma.

pe9:49.4
49.5

Aṭṭha padāni cattāri ca kusalāni cattāri ca akusalāni imāni aṭṭha padāni mūlapadāni, atthanayena dutiyo tipukkhalo.

pe9:49.5
49.6

So chahi dhammehi neti kusalamūlāni ca neti akusalamūlāni ca, iti imāni cha padāni purimakāni ca aṭṭha mūlapadāni imāni cuddasa padāni aṭṭhārasannaṁ mūlapadānaṁ.

pe9:49.6
49.7

Tattha yo pacchimako nayo nandiyāvaṭṭo, so catūhi dhammehi neti.

pe9:49.7
49.8

Avijjāya ca taṇhāya ca samathena ca vipassanāya ca, ime cattāro dhammā imāni aṭṭhārasa mūlapadāni tīsu nayesu niddiṭṭhāni.

pe9:49.8
50.1

Tattha yāni nava padāni kusalāni, tattha sabbaṁ kusalaṁ samosarati.

pe9:50.1
50.2

Tesañca navannaṁ mūlānaṁ cattāri padāni sīhavikkīḷitanaye tīṇi tipukkhale dve nandiyāvaṭṭe, iccete kusalassa pakkhā.

pe9:50.2
50.3

Tattha yāni nava padāni kusalāni, tattha sabbaṁ kusalaṁ yujjati.

pe9:50.3
50.4

Tattha sīhavikkīḷite naye cattāri padāni tīṇi tipukkhale dve nandiyāvaṭṭe imāni nava padāni kusalāni niddiṭṭhāni.

pe9:50.4
51.1

Tattha yāni nandiyāvaṭṭe naye cattāri padāni, tattha aṭṭhārasa mūlapadāni samosaranti.

pe9:51.1
51.2

Yathā kathaṁ, samatho ca alobho ca adoso ca asubhasaññā ca dukkhasaññā ca imāni kusalapakkhe pañca padāni samathaṁ bhajanti.

pe9:51.2
51.3

Vipassanā ca amoho ca aniccasaññā ca anattasaññā ca imāni cattāri padāni vipassanaṁ bhajanti.

pe9:51.3
51.4

Imāni nava padāni kusalāni dvīsu padesu yojitāni, tattha akusalapakkhe navannaṁ akusalamūlapadānaṁ yā ca taṇhā yo ca lobho yo ca doso yā ca subhasaññā yā ca sukhasaññā, imāni pañca padāni taṇhaṁ bhajanti.

pe9:51.4
51.5

Yā ca avijjā yo ca moho yā ca niccasaññā yā ca attasaññā, imāni cattāri padāni avijjaṁ bhajanti.

pe9:51.5
51.6

Etāni nava padāni akusalāni susaṅkhittāni.

pe9:51.6
51.7

Iti tayo nayā ekaṁ nayaṁ na paviṭṭhā.

pe9:51.7
51.8

Evaṁ aṭṭhārasa mūlapadāni nandiyāvaṭṭanaye niddisitabbāni.

pe9:51.8
52.1

Kathaṁ aṭṭhārasa mūlapadāni, tipukkhale naye yujjanti?

pe9:52.1
52.2

Navannaṁ padānaṁ kusalānaṁ, vipassanā ca amoho ca aniccasaññā ca anattasaññā ca, imāni cattāri padāni;

pe9:52.2
52.3

amoho ca samatho ca alobho ca asubhasaññā ca, imāni cattāri padāni;

pe9:52.3
52.4

lobho ca doso ca, evaṁ imāni nava padāni tīsu kusalesu yojetabbāni.

pe9:52.4
52.5

Tattha navannaṁ padānaṁ akusalānaṁ taṇhā ca lobho ca subhasaññā ca sukhasaññā ca, imāni cattāri padāni lobho akusalamūlaṁ;

pe9:52.5
52.6

avijjā ca moho ca niccasaññā ca attasaññā ca ayaṁ moho ayaṁ doso, ye ca imāni nava padāni tīsu akusalesu yojitāni.

pe9:52.6
52.7

Evaṁ aṭṭhārasa mūlapadāni kusalamūlesu ca yojetvā tipukkhalena nayena niddisitabbāni.

pe9:52.7
53.1

Kathaṁ aṭṭhārasa mūlapadāni sīhavikkīḷite naye yujjanti?

pe9:53.1
53.2

Taṇhā ca subhasaññā ca, ayaṁ paṭhamo vipallāso.

pe9:53.2
53.3

Lobho ca sukhasaññā ca, ayaṁ dutiyo vipallāso.

pe9:53.3
53.4

Avijjā ca niccasaññā ca, ayaṁ tatiyo vipallāso.

pe9:53.4
53.5

Moho ca attasaññā ca, ayaṁ catuttho vipallāso.

pe9:53.5
53.6

Iti nava padāni akusalamūlāni catūsu padesu yojitāni.

pe9:53.6
53.7

Tattha navannaṁ mūlapadānaṁ kusalānaṁ samatho ca asubhasaññā ca, idaṁ paṭhamaṁ satipaṭṭhānaṁ.

pe9:53.7
53.8

Alobho ca dukkhasaññā ca, idaṁ dutiyaṁ satipaṭṭhānaṁ.

pe9:53.8
53.9

Vipassanā ca aniccasaññā ca, idaṁ tatiyaṁ satipaṭṭhānaṁ.

pe9:53.9
53.10

Amoho ca anattasaññā ca, idaṁ catutthaṁ satipaṭṭhānaṁ.

pe9:53.10
53.11

Imāni aṭṭhārasa mūlapadāni sīhavikkīḷitanayaṁ anupaviṭṭhāni.

pe9:53.11
53.12

Imesaṁ tiṇṇaṁ nayānaṁ yā bhūmi ca yo rāgo ca yo doso ca ekaṁ nayaṁ pavisati.

pe9:53.12
53.13

Ekassa nayassa akusale vā dhamme kusale vā dhamme viññāte paṭipakkho anvesitabbo, paṭipakkhe anvesitvā so nayo niddisitabbo, tamhi naye niddiṭṭho.

pe9:53.13
53.14

Yathā ekamhi naye sabbe nayā paviṭṭhā tathā niddisitabbā.

pe9:53.14
53.15

Ekamhi ca naye aṭṭhārasa mūlapadāni paviṭṭhāni, tamhi dhamme viññāte sabbe dhammā viññātā honti.

pe9:53.15
53.16

Imesaṁ tiṇṇaṁ nayānaṁ sīhavikkīḷitanayassa cattāri phalāni pariyosānaṁ.

pe9:53.16
53.17

Paṭhamāya disāya paṭhamaṁ phalaṁ, dutiyāya disāya dutiyaṁ phalaṁ, tatiyāya disāya tatiyaṁ phalaṁ, catutthāya disāya catutthaṁ phalaṁ.

pe9:53.17
53.18

Tipukkhalassa nayassa tīṇi vimokkhamukhāni pariyosānaṁ.

pe9:53.18
53.19

Paṭhamāya disāya appaṇihitaṁ, dutiyāya disāya suññataṁ, tatiyāya disāya animittaṁ.

pe9:53.19
53.20

Nandiyāvaṭṭassa nayassa rāgavirāgā cetovimutti avijjāvirāgā ca paññāvimutti pariyosānaṁ.

pe9:53.20
53.21

Paṭhamāya disāya rāgavirāgā cetovimutti, dutiyāya disāya avijjāvirāgā paññāvimutti.

pe9:53.21
53.22

Ime tayo nayā imesaṁ tiṇṇaṁ nayānaṁ aṭṭhārasannaṁ mūlapadānaṁ ālokanā, ayaṁ vuccati disālokano nayo.

pe9:53.22
53.23

Āloketvāna jānāti “ayaṁ dhammo imaṁ dhammaṁ bhajatī”ti sammā yojanā.

pe9:53.23
53.24

Kusalapakkhe akusalapakkhe ca ayaṁ nayo aṅkuso nāma.

pe9:53.24
53.25

Ime pañca nayā.

pe9:53.25
54.1

Tatthimā uddānagāthā

pe9:54.1
55.1

Taṇhā ca avijjāpi ca,

pe9:55.1
55.2

Lobho doso tatheva moho ca;

pe9:55.2
55.3

Cattāro ca vipallāsā,

pe9:55.3
55.4

Kilesabhūmī nava padāni.

pe9:55.4
56.1

Ye ca satipaṭṭhānā,

pe9:56.1
56.2

Samatho ca vipassanā kusalamūlā;

pe9:56.2
56.3

Etaṁ sabbaṁ kusalaṁ,

pe9:56.3
56.4

Indriyabhūmī nava padāni.

pe9:56.4
57.1

Sabbakusalaṁ navahi padehi yujjati,

pe9:57.1
57.2

Navahi ceva akusalaṁ;

pe9:57.2
57.3

Ete te mūlapadā,

pe9:57.3
57.4

Ubhato aṭṭhārasa padāni.

pe9:57.4
58.1

Taṇhā ceva avijjā ca,

pe9:58.1
58.2

Samatho ca vipassanā;

pe9:58.2
58.3

Yo neti sabbesu yogayutto,

pe9:58.3