上座部佛教 · 论藏

上座部《分别论》(巴利原文)

Vibhaṅga · SuttaCentral Mahāsaṅgīti Pali root

完整原文 · 原生段落SuttaCentral VB

完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 19 阅读页;保留 Bilara 原生段落标识,每页最多 120 段。

0.1

Vibhaṅga

vb2:0.1
0.2

Āyatanavibhaṅga

vb2:0.2
1.0

1. Suttantabhājanīya

vb2:1.0
1.1

Dvādasāyatanāni—

vb2:1.1
1.2

cakkhāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ.

vb2:1.2
2.1

Cakkhuṁ aniccaṁ dukkhaṁ anattā vipariṇāmadhammaṁ.

vb2:2.1
2.2

Rūpā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.

vb2:2.2
2.3

Sotaṁ aniccaṁ dukkhaṁ anattā vipariṇāmadhammaṁ.

vb2:2.3
2.4

Saddā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.

vb2:2.4
2.5

Ghānaṁ aniccaṁ dukkhaṁ anattā vipariṇāmadhammaṁ.

vb2:2.5
2.6

Gandhā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.

vb2:2.6
2.7

Jivhā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.

vb2:2.7
2.8

Rasā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.

vb2:2.8
2.9

Kāyo anicco dukkho anattā vipariṇāmadhammo.

vb2:2.9
2.10

Phoṭṭhabbā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.

vb2:2.10
2.11

Mano anicco dukkho anattā vipariṇāmadhammo.

vb2:2.11
2.12

Dhammā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.

vb2:2.12
3.1

Suttantabhājanīyaṁ.

vb2:3.1
4.0

2. Abhidhammabhājanīya

vb2:4.0
4.1

Dvādasāyatanāni—

vb2:4.1
4.2

cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, manāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ.

vb2:4.2
5.1

Tattha katamaṁ cakkhāyatanaṁ?

vb2:5.1
5.2

Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena cakkhunā anidassanena sappaṭighena rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ passi vā passati vā passissati vā passe vā, cakkhumpetaṁ cakkhāyatanampetaṁ cakkhudhātupesā cakkhundriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṁ khettampetaṁ vatthumpetaṁ nettampetaṁ nayanampetaṁ orimaṁ tīrampetaṁ suñño gāmopeso.

vb2:5.2
5.3

Idaṁ vuccati “cakkhāyatanaṁ”.

vb2:5.3
6.1

Tattha katamaṁ sotāyatanaṁ?

vb2:6.1
6.2

Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena sotena anidassanena sappaṭighena saddaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, sotampetaṁ sotāyatanampetaṁ sotadhātupesā sotindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṁ khettampetaṁ vatthumpetaṁ orimaṁ tīrampetaṁ suñño gāmopeso.

vb2:6.2
6.3

Idaṁ vuccati “sotāyatanaṁ”.

vb2:6.3
7.1

Tattha katamaṁ ghānāyatanaṁ?

vb2:7.1
7.2

Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena ghānena anidassanena sappaṭighena gandhaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, ghānampetaṁ ghānāyatanampetaṁ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṁ khettampetaṁ vatthumpetaṁ orimaṁ tīrampetaṁ suñño gāmopeso.

vb2:7.2
7.3

Idaṁ vuccati “ghānāyatanaṁ”.

vb2:7.3
8.1

Tattha katamaṁ jivhāyatanaṁ?

vb2:8.1
8.2

Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yāya jivhāya anidassanāya sappaṭighāya rasaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, jivhāpesā jivhāyatanampetaṁ jivhādhātupesā jivhindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṁ khettampetaṁ vatthumpetaṁ orimaṁ tīrampetaṁ suñño gāmopeso.

vb2:8.2
8.3

Idaṁ vuccati “jivhāyatanaṁ”.

vb2:8.3
9.1

Tattha katamaṁ kāyāyatanaṁ?

vb2:9.1
9.2

Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena kāyena anidassanena sappaṭighena phoṭṭhabbaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ phusi vā phusati vā phusissati vā phuse vā, kāyopeso kāyāyatanampetaṁ kāyadhātupesā kāyindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṁ khettampetaṁ vatthumpetaṁ orimaṁ tīrampetaṁ suñño gāmopeso.

vb2:9.2
9.3

Idaṁ vuccati “kāyāyatanaṁ”.

vb2:9.3
10.1

Tattha katamaṁ manāyatanaṁ?

vb2:10.1
10.2

Ekavidhena manāyatanaṁ—

vb2:10.2
10.3

phassasampayuttaṁ.

vb2:10.3
11.1

Duvidhena manāyatanaṁ—

vb2:11.1
11.2

atthi sahetukaṁ, atthi ahetukaṁ.

vb2:11.2
12.1

Tividhena manāyatanaṁ—

vb2:12.1
12.2

atthi kusalaṁ, atthi akusalaṁ, atthi abyākataṁ.

vb2:12.2
13.1

Catubbidhena manāyatanaṁ—

vb2:13.1
13.2

atthi kāmāvacaraṁ, atthi rūpāvacaraṁ, atthi arūpāvacaraṁ, atthi apariyāpannaṁ.

vb2:13.2
14.1

Pañcavidhena manāyatanaṁ—

vb2:14.1
14.2

atthi sukhindriyasampayuttaṁ, atthi dukkhindriyasampayuttaṁ, atthi somanassindriyasampayuttaṁ, atthi domanassindriyasampayuttaṁ, atthi upekkhindriyasampayuttaṁ.

vb2:14.2
15.1

Chabbidhena manāyatanaṁ—

vb2:15.1
15.2

cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manoviññāṇaṁ.

vb2:15.2
15.3

Evaṁ chabbidhena manāyatanaṁ.

vb2:15.3
16.1

Sattavidhena manāyatanaṁ—

vb2:16.1
16.2

cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu.

vb2:16.2
16.3

Evaṁ sattavidhena manāyatanaṁ.

vb2:16.3
17.1

Aṭṭhavidhena manāyatanaṁ—

vb2:17.1
17.2

cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ atthi sukhasahagataṁ, atthi dukkhasahagataṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu.

vb2:17.2
17.3

Evaṁ aṭṭhavidhena manāyatanaṁ.

vb2:17.3
18.1

Navavidhena manāyatanaṁ—

vb2:18.1
18.2

cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu atthi kusalaṁ, atthi akusalaṁ, atthi abyākataṁ.

vb2:18.2
18.3

Evaṁ navavidhena manāyatanaṁ.

vb2:18.3
19.1

Dasavidhena manāyatanaṁ—

vb2:19.1
19.2

cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ atthi sukhasahagataṁ, atthi dukkhasahagataṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu atthi kusalaṁ, atthi akusalaṁ, atthi abyākataṁ.

vb2:19.2
19.3

Evaṁ dasavidhena manāyatanaṁ.

vb2:19.3
20.1

Ekavidhena manāyatanaṁ—

vb2:20.1
20.2

phassasampayuttaṁ.

vb2:20.2
21.1

Duvidhena manāyatanaṁ—

vb2:21.1
21.2

atthi sahetukaṁ, atthi ahetukaṁ.

vb2:21.2
22.1

Tividhena manāyatanaṁ—

vb2:22.1
22.2

atthi sukhāya vedanāya sampayuttaṁ, atthi dukkhāya vedanāya sampayuttaṁ, atthi adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṁ …pe….

vb2:22.2
22.3

Evaṁ bahuvidhena manāyatanaṁ.

vb2:22.3
22.4

Idaṁ vuccati “manāyatanaṁ”.

vb2:22.4
23.1

Tattha katamaṁ rūpāyatanaṁ?

vb2:23.1
23.2

Yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ kāḷakaṁ mañjiṭṭhakaṁ hari harivaṇṇaṁ ambaṅkuravaṇṇaṁ dīghaṁ rassaṁ aṇuṁ thūlaṁ vaṭṭaṁ parimaṇḍalaṁ caturassaṁ chaḷaṁsaṁ aṭṭhaṁsaṁ soḷasaṁsaṁ ninnaṁ thalaṁ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṁ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttaveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ, yaṁ rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ cakkhunā anidassanena sappaṭighena passi vā passati vā passissati vā passe vā, rūpampetaṁ rūpāyatanampetaṁ rūpadhātupesā.

vb2:23.2
23.3

Idaṁ vuccati “rūpāyatanaṁ”.

vb2:23.3
24.1

Tattha katamaṁ saddāyatanaṁ?

vb2:24.1
24.2

Yo saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṁ nigghosasaddo dhātūnaṁ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ saddaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ sotena anidassanena sappaṭighena suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, saddopeso saddāyatanampetaṁ saddadhātupesā.

vb2:24.2
24.3

Idaṁ vuccati “saddāyatanaṁ”.

vb2:24.3
25.1

Tattha katamaṁ gandhāyatanaṁ?

vb2:25.1
25.2

Yo gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmagandho vissagandho sugandho duggandho, yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ gandhaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ ghānena anidassanena sappaṭighena ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, gandhopeso gandhāyatanampetaṁ gandhadhātupesā.

vb2:25.2
25.3

Idaṁ vuccati “gandhāyatanaṁ”.

vb2:25.3
26.1

Tattha katamaṁ rasāyatanaṁ?

vb2:26.1
26.2

Yo raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṁ madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ lambikaṁ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ rasaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ jivhāya anidassanāya sappaṭighāya sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, rasopeso rasāyatanampetaṁ rasadhātupesā.

vb2:26.2
26.3

Idaṁ vuccati “rasāyatanaṁ”.

vb2:26.3
27.1

Tattha katamaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ?

vb2:27.1
27.2

Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṁ mudukaṁ saṇhaṁ pharusaṁ sukhasamphassaṁ dukkhasamphassaṁ garukaṁ lahukaṁ, yaṁ phoṭṭhabbaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ kāyena anidassanena sappaṭighena phusi vā phusati vā phusissati vā phuse vā, phoṭṭhabbopeso phoṭṭhabbāyatanampetaṁ phoṭṭhabbadhātupesā.

vb2:27.2
27.3

Idaṁ vuccati “phoṭṭhabbāyatanaṁ”.

vb2:27.3
28.1

Tattha katamaṁ dhammāyatanaṁ?

vb2:28.1
28.2

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, yañca rūpaṁ anidassanaappaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ, asaṅkhatā ca dhātu.

vb2:28.2
29.1

Tattha katamo vedanākkhandho?

vb2:29.1
29.2

Ekavidhena vedanākkhandho—

vb2:29.2
29.3

phassasampayutto.

vb2:29.3
29.4

Duvidhena vedanākkhandho—

vb2:29.4
29.5

atthi sahetuko, atthi ahetuko.

vb2:29.5
29.6

Tividhena vedanākkhandho—

vb2:29.6
29.7

atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato …pe…

vb2:29.7
29.8

evaṁ dasavidhena vedanākkhandho …pe…

vb2:29.8
29.9

evaṁ bahuvidhena vedanākkhandho.

vb2:29.9
29.10

Ayaṁ vuccati “vedanākkhandho”.

vb2:29.10
30.1

Tattha katamo saññākkhandho?

vb2:30.1
30.2

Ekavidhena saññākkhandho—

vb2:30.2
30.3

phassasampayutto.

vb2:30.3
30.4

Duvidhena saññākkhandho—

vb2:30.4
30.5

atthi sahetuko, atthi ahetuko.

vb2:30.5
30.6

Tividhena saññākkhandho—

vb2:30.6
30.7

atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato …pe…

vb2:30.7
30.8

evaṁ dasavidhena saññākkhandho …pe…

vb2:30.8
30.9

evaṁ bahuvidhena saññākkhandho.

vb2:30.9
30.10

Ayaṁ vuccati “saññākkhandho”.

vb2:30.10
31.1

Tattha katamo saṅkhārakkhandho?

vb2:31.1
31.2

Ekavidhena saṅkhārakkhandho—

vb2:31.2
31.3

cittasampayutto.

vb2:31.3
31.4

Duvidhena saṅkhārakkhandho—

vb2:31.4
31.5

atthi hetu, atthi na hetu.

vb2:31.5
31.6

Tividhena saṅkhārakkhandho—

vb2:31.6
31.7

atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato …pe…

vb2:31.7
31.8

evaṁ dasavidhena saṅkhārakkhandho …pe…

vb2:31.8
31.9

evaṁ bahuvidhena saṅkhārakkhandho.

vb2:31.9
31.10

Ayaṁ vuccati “saṅkhārakkhandho”.

vb2:31.10
32.1

Tattha katamaṁ rūpaṁ anidassanaappaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ?

vb2:32.1
32.2

Itthindriyaṁ purisindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro.

vb2:32.2
32.3

Idaṁ vuccati rūpaṁ “anidassanaappaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ”.

vb2:32.3