完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 19 阅读页;保留 Bilara 原生段落标识,每页最多 120 段。
Vibhaṅga
vb2:0.1Āyatanavibhaṅga
vb2:0.21. Suttantabhājanīya
vb2:1.0Dvādasāyatanāni—
vb2:1.1cakkhāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ.
vb2:1.2Cakkhuṁ aniccaṁ dukkhaṁ anattā vipariṇāmadhammaṁ.
vb2:2.1Rūpā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.
vb2:2.2Sotaṁ aniccaṁ dukkhaṁ anattā vipariṇāmadhammaṁ.
vb2:2.3Saddā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.
vb2:2.4Ghānaṁ aniccaṁ dukkhaṁ anattā vipariṇāmadhammaṁ.
vb2:2.5Gandhā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.
vb2:2.6Jivhā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.
vb2:2.7Rasā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.
vb2:2.8Kāyo anicco dukkho anattā vipariṇāmadhammo.
vb2:2.9Phoṭṭhabbā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.
vb2:2.10Mano anicco dukkho anattā vipariṇāmadhammo.
vb2:2.11Dhammā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.
vb2:2.12Suttantabhājanīyaṁ.
vb2:3.12. Abhidhammabhājanīya
vb2:4.0Dvādasāyatanāni—
vb2:4.1cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, manāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ.
vb2:4.2Tattha katamaṁ cakkhāyatanaṁ?
vb2:5.1Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena cakkhunā anidassanena sappaṭighena rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ passi vā passati vā passissati vā passe vā, cakkhumpetaṁ cakkhāyatanampetaṁ cakkhudhātupesā cakkhundriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṁ khettampetaṁ vatthumpetaṁ nettampetaṁ nayanampetaṁ orimaṁ tīrampetaṁ suñño gāmopeso.
vb2:5.2Idaṁ vuccati “cakkhāyatanaṁ”.
vb2:5.3Tattha katamaṁ sotāyatanaṁ?
vb2:6.1Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena sotena anidassanena sappaṭighena saddaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, sotampetaṁ sotāyatanampetaṁ sotadhātupesā sotindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṁ khettampetaṁ vatthumpetaṁ orimaṁ tīrampetaṁ suñño gāmopeso.
vb2:6.2Idaṁ vuccati “sotāyatanaṁ”.
vb2:6.3Tattha katamaṁ ghānāyatanaṁ?
vb2:7.1Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena ghānena anidassanena sappaṭighena gandhaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, ghānampetaṁ ghānāyatanampetaṁ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṁ khettampetaṁ vatthumpetaṁ orimaṁ tīrampetaṁ suñño gāmopeso.
vb2:7.2Idaṁ vuccati “ghānāyatanaṁ”.
vb2:7.3Tattha katamaṁ jivhāyatanaṁ?
vb2:8.1Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yāya jivhāya anidassanāya sappaṭighāya rasaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, jivhāpesā jivhāyatanampetaṁ jivhādhātupesā jivhindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṁ khettampetaṁ vatthumpetaṁ orimaṁ tīrampetaṁ suñño gāmopeso.
vb2:8.2Idaṁ vuccati “jivhāyatanaṁ”.
vb2:8.3Tattha katamaṁ kāyāyatanaṁ?
vb2:9.1Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena kāyena anidassanena sappaṭighena phoṭṭhabbaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ phusi vā phusati vā phusissati vā phuse vā, kāyopeso kāyāyatanampetaṁ kāyadhātupesā kāyindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṁ khettampetaṁ vatthumpetaṁ orimaṁ tīrampetaṁ suñño gāmopeso.
vb2:9.2Idaṁ vuccati “kāyāyatanaṁ”.
vb2:9.3Tattha katamaṁ manāyatanaṁ?
vb2:10.1Ekavidhena manāyatanaṁ—
vb2:10.2phassasampayuttaṁ.
vb2:10.3Duvidhena manāyatanaṁ—
vb2:11.1atthi sahetukaṁ, atthi ahetukaṁ.
vb2:11.2Tividhena manāyatanaṁ—
vb2:12.1atthi kusalaṁ, atthi akusalaṁ, atthi abyākataṁ.
vb2:12.2Catubbidhena manāyatanaṁ—
vb2:13.1atthi kāmāvacaraṁ, atthi rūpāvacaraṁ, atthi arūpāvacaraṁ, atthi apariyāpannaṁ.
vb2:13.2Pañcavidhena manāyatanaṁ—
vb2:14.1atthi sukhindriyasampayuttaṁ, atthi dukkhindriyasampayuttaṁ, atthi somanassindriyasampayuttaṁ, atthi domanassindriyasampayuttaṁ, atthi upekkhindriyasampayuttaṁ.
vb2:14.2Chabbidhena manāyatanaṁ—
vb2:15.1cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manoviññāṇaṁ.
vb2:15.2Evaṁ chabbidhena manāyatanaṁ.
vb2:15.3Sattavidhena manāyatanaṁ—
vb2:16.1cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu.
vb2:16.2Evaṁ sattavidhena manāyatanaṁ.
vb2:16.3Aṭṭhavidhena manāyatanaṁ—
vb2:17.1cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ atthi sukhasahagataṁ, atthi dukkhasahagataṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu.
vb2:17.2Evaṁ aṭṭhavidhena manāyatanaṁ.
vb2:17.3Navavidhena manāyatanaṁ—
vb2:18.1cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu atthi kusalaṁ, atthi akusalaṁ, atthi abyākataṁ.
vb2:18.2Evaṁ navavidhena manāyatanaṁ.
vb2:18.3Dasavidhena manāyatanaṁ—
vb2:19.1cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ atthi sukhasahagataṁ, atthi dukkhasahagataṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu atthi kusalaṁ, atthi akusalaṁ, atthi abyākataṁ.
vb2:19.2Evaṁ dasavidhena manāyatanaṁ.
vb2:19.3Ekavidhena manāyatanaṁ—
vb2:20.1phassasampayuttaṁ.
vb2:20.2Duvidhena manāyatanaṁ—
vb2:21.1atthi sahetukaṁ, atthi ahetukaṁ.
vb2:21.2Tividhena manāyatanaṁ—
vb2:22.1atthi sukhāya vedanāya sampayuttaṁ, atthi dukkhāya vedanāya sampayuttaṁ, atthi adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṁ …pe….
vb2:22.2Evaṁ bahuvidhena manāyatanaṁ.
vb2:22.3Idaṁ vuccati “manāyatanaṁ”.
vb2:22.4Tattha katamaṁ rūpāyatanaṁ?
vb2:23.1Yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ nīlaṁ pītakaṁ lohitakaṁ odātaṁ kāḷakaṁ mañjiṭṭhakaṁ hari harivaṇṇaṁ ambaṅkuravaṇṇaṁ dīghaṁ rassaṁ aṇuṁ thūlaṁ vaṭṭaṁ parimaṇḍalaṁ caturassaṁ chaḷaṁsaṁ aṭṭhaṁsaṁ soḷasaṁsaṁ ninnaṁ thalaṁ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa vaṇṇanibhā tārakarūpānaṁ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttaveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṁ sappaṭighaṁ, yaṁ rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ cakkhunā anidassanena sappaṭighena passi vā passati vā passissati vā passe vā, rūpampetaṁ rūpāyatanampetaṁ rūpadhātupesā.
vb2:23.2Idaṁ vuccati “rūpāyatanaṁ”.
vb2:23.3Tattha katamaṁ saddāyatanaṁ?
vb2:24.1Yo saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṁ nigghosasaddo dhātūnaṁ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ saddaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ sotena anidassanena sappaṭighena suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, saddopeso saddāyatanampetaṁ saddadhātupesā.
vb2:24.2Idaṁ vuccati “saddāyatanaṁ”.
vb2:24.3Tattha katamaṁ gandhāyatanaṁ?
vb2:25.1Yo gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmagandho vissagandho sugandho duggandho, yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ gandhaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ ghānena anidassanena sappaṭighena ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, gandhopeso gandhāyatanampetaṁ gandhadhātupesā.
vb2:25.2Idaṁ vuccati “gandhāyatanaṁ”.
vb2:25.3Tattha katamaṁ rasāyatanaṁ?
vb2:26.1Yo raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṁ madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ lambikaṁ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṁ rasaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ jivhāya anidassanāya sappaṭighāya sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, rasopeso rasāyatanampetaṁ rasadhātupesā.
vb2:26.2Idaṁ vuccati “rasāyatanaṁ”.
vb2:26.3Tattha katamaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ?
vb2:27.1Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṁ mudukaṁ saṇhaṁ pharusaṁ sukhasamphassaṁ dukkhasamphassaṁ garukaṁ lahukaṁ, yaṁ phoṭṭhabbaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ kāyena anidassanena sappaṭighena phusi vā phusati vā phusissati vā phuse vā, phoṭṭhabbopeso phoṭṭhabbāyatanampetaṁ phoṭṭhabbadhātupesā.
vb2:27.2Idaṁ vuccati “phoṭṭhabbāyatanaṁ”.
vb2:27.3Tattha katamaṁ dhammāyatanaṁ?
vb2:28.1Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, yañca rūpaṁ anidassanaappaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ, asaṅkhatā ca dhātu.
vb2:28.2Tattha katamo vedanākkhandho?
vb2:29.1Ekavidhena vedanākkhandho—
vb2:29.2phassasampayutto.
vb2:29.3Duvidhena vedanākkhandho—
vb2:29.4atthi sahetuko, atthi ahetuko.
vb2:29.5Tividhena vedanākkhandho—
vb2:29.6atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato …pe…
vb2:29.7evaṁ dasavidhena vedanākkhandho …pe…
vb2:29.8evaṁ bahuvidhena vedanākkhandho.
vb2:29.9Ayaṁ vuccati “vedanākkhandho”.
vb2:29.10Tattha katamo saññākkhandho?
vb2:30.1Ekavidhena saññākkhandho—
vb2:30.2phassasampayutto.
vb2:30.3Duvidhena saññākkhandho—
vb2:30.4atthi sahetuko, atthi ahetuko.
vb2:30.5Tividhena saññākkhandho—
vb2:30.6atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato …pe…
vb2:30.7evaṁ dasavidhena saññākkhandho …pe…
vb2:30.8evaṁ bahuvidhena saññākkhandho.
vb2:30.9Ayaṁ vuccati “saññākkhandho”.
vb2:30.10Tattha katamo saṅkhārakkhandho?
vb2:31.1Ekavidhena saṅkhārakkhandho—
vb2:31.2cittasampayutto.
vb2:31.3Duvidhena saṅkhārakkhandho—
vb2:31.4atthi hetu, atthi na hetu.
vb2:31.5Tividhena saṅkhārakkhandho—
vb2:31.6atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato …pe…
vb2:31.7evaṁ dasavidhena saṅkhārakkhandho …pe…
vb2:31.8evaṁ bahuvidhena saṅkhārakkhandho.
vb2:31.9Ayaṁ vuccati “saṅkhārakkhandho”.
vb2:31.10Tattha katamaṁ rūpaṁ anidassanaappaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ?
vb2:32.1Itthindriyaṁ purisindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro.
vb2:32.2Idaṁ vuccati rūpaṁ “anidassanaappaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ”.
vb2:32.3