上座部《分别论》（巴利原文）

Tattha katame rūpadhātuyā tayo āhārā?

Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—

ime vuccanti “rūpadhātuyā tayo āhārā”.

Tattha katame rūpadhātuyā cattāro phassā?

Cakkhusamphasso, sotasamphasso, manodhātusamphasso, manoviññāṇadhātusamphasso—

ime vuccanti “rūpadhātuyā cattāro phassā”.

Tattha katamā rūpadhātuyā catasso vedanā …pe…

catasso saññā …pe…

catasso cetanā …pe…

cattāri cittāni?

Cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu—

imāni vuccanti “rūpadhātuyā cattāri cittāni”. –12

2.3. Arūpadhātu

Arūpadhātuyā kati khandhā …pe… kati cittāni?

Arūpadhātuyā cattāro khandhā, dve āyatanāni, dve dhātuyo, tīṇi saccāni, ekādasindriyāni, aṭṭha hetū, tayo āhārā, eko phasso, ekā vedanā, ekā saññā, ekā cetanā, ekaṁ cittaṁ.

Tattha katame arūpadhātuyā cattāro khandhā?

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—

ime vuccanti “arūpadhātuyā cattāro khandhā”.

Tattha katamāni arūpadhātuyā dve āyatanāni?

Manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ—

imāni vuccanti “arūpadhātuyā dve āyatanāni”.

Tattha katamā arūpadhātuyā dve dhātuyo?

Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu—

imā vuccanti “arūpadhātuyā dve dhātuyo”.

Tattha katamāni arūpadhātuyā tīṇi saccāni?

Dukkhasaccaṁ, samudayasaccaṁ, maggasaccaṁ—

imāni vuccanti “arūpadhātuyā tīṇi saccāni”.

Tattha katamāni arūpadhātuyā ekādasindriyāni?

Manindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, somanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ, saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ, aññindriyaṁ, aññātāvindriyaṁ—

imāni vuccanti “arūpadhātuyā ekādasindriyāni”.

Tattha katame arūpadhātuyā aṭṭha hetū?

Tayo kusalahetū, dve akusalahetū, tayo abyākatahetū …pe…

ime vuccanti “arūpadhātuyā aṭṭha hetū”.

Tattha katame arūpadhātuyā tayo āhārā?

Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—

ime vuccanti “arūpadhātuyā tayo āhārā”.

Tattha katamo arūpadhātuyā eko phasso?

Manoviññāṇadhātusamphasso—

ayaṁ vuccati “arūpadhātuyā eko phasso”.

Tattha katamā arūpadhātuyā ekā vedanā …pe…

ekā saññā …pe…

ekā cetanā …pe…

ekaṁ cittaṁ?

Manoviññāṇadhātu—

idaṁ vuccati “arūpadhātuyā ekaṁ cittaṁ”. –12

2.4. Apariyāpanna

Apariyāpanne kati khandhā …pe… kati cittāni?

Apariyāpanne cattāro khandhā, dve āyatanāni, dve dhātuyo, dve saccāni, dvādasindriyāni, cha hetū, tayo āhārā, eko phasso, ekā vedanā, ekā saññā, ekā cetanā, ekaṁ cittaṁ.

Tattha katame apariyāpanne cattāro khandhā?

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—

ime vuccanti “apariyāpanne cattāro khandhā”.

Tattha katamāni apariyāpanne dve āyatanāni?

Manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ—

imāni vuccanti “apariyāpanne dve āyatanāni”.

Tattha katamā apariyāpanne dve dhātuyo?

Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu—

imā vuccanti “apariyāpanne dve dhātuyo”.

Tattha katamāni apariyāpanne dve saccāni?

Maggasaccaṁ, nirodhasaccaṁ—

imāni vuccanti “apariyāpanne dve saccāni”.

Tattha katamāni apariyāpanne dvādasindriyāni?

Manindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, somanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ, saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ, anaññātaññassāmītindriyaṁ, aññindriyaṁ, aññātāvindriyaṁ—

imāni vuccanti “apariyāpanne dvādasindriyāni”.

Tattha katame apariyāpanne cha hetū?

Tayo kusalahetū, tayo abyākatahetū.

Tattha katame tayo kusalahetū?

Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, amoho kusalahetu—

ime tayo kusalahetū.

Tattha katame tayo abyākatahetū?

Kusalānaṁ dhammānaṁ vipākato alobho, adoso, amoho—

ime tayo abyākatahetū.

Ime vuccanti “apariyāpanne cha hetū”.

Tattha katame apariyāpanne tayo āhārā?

Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—

ime vuccanti “apariyāpanne tayo āhārā”.

Tattha katamo apariyāpanne eko phasso?

Manoviññāṇadhātusamphasso—

ayaṁ vuccati “apariyāpanne eko phasso”.

Tattha katamā apariyāpanne ekā vedanā …pe…

ekā saññā …pe…

ekā cetanā …pe…

ekaṁ cittaṁ?

Manoviññāṇadhātu—

idaṁ vuccati “apariyāpanne ekaṁ cittaṁ”. –12

3. Pariyāpannāpariyāpannavāra

3.1. Kāmadhātu

Pañcannaṁ khandhānaṁ kati kāmadhātupariyāpannā, kati na kāmadhātupariyāpannā …pe…

sattannaṁ cittānaṁ kati kāmadhātupariyāpannā, kati na kāmadhātupariyāpannā?

Rūpakkhandho kāmadhātupariyāpanno;

cattāro khandhā siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā.

Dasāyatanā kāmadhātupariyāpannā;

dve āyatanā siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā.

Soḷasa dhātuyo kāmadhātupariyāpannā;

dve dhātuyo siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā.

Samudayasaccaṁ kāmadhātupariyāpannaṁ;

dve saccā na kāmadhātupariyāpannā;

dukkhasaccaṁ siyā kāmadhātupariyāpannaṁ, siyā na kāmadhātupariyāpannaṁ.

Dasindriyā kāmadhātupariyāpannā;

tīṇindriyā na kāmadhātupariyāpannā;

navindriyā siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā.

Tayo akusalahetū kāmadhātupariyāpannā;

cha hetū siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā.

Kabaḷīkāro āhāro kāmadhātupariyāpanno;

tayo āhārā siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā.

Cha phassā kāmadhātupariyāpannā;

manoviññāṇadhātusamphasso siyā kāmadhātu pariyāpanno, siyā na kāmadhātupariyāpanno.

Cha vedanā …pe…

cha saññā …pe…

cha cetanā …pe…

cha cittā kāmadhātupariyāpannā;

manoviññāṇadhātu siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā.

3.2. Rūpadhātu

Pañcannaṁ khandhānaṁ kati rūpadhātupariyāpannā, kati na rūpadhātupariyāpannā …pe…

sattannaṁ cittānaṁ kati rūpadhātupariyāpannā, kati na rūpadhātupariyāpannā?

Rūpakkhandho na rūpadhātupariyāpanno;

cattāro khandhā siyā rūpadhātupariyāpannā, siyā na rūpadhātupariyāpannā.

Dasāyatanā na rūpadhātupariyāpannā;

dve āyatanā siyā rūpadhātupariyāpannā, siyā na rūpadhātupariyāpannā.

Soḷasa dhātuyo na rūpadhātupariyāpannā;

dve dhātuyo siyā rūpadhātupariyāpannā, siyā na rūpadhātupariyāpannā.