上座部《分别论》（巴利原文）

Tīṇi saccāni anidassanaappaṭighā.

Dukkhasaccaṁ siyā sanidassanasappaṭighaṁ, siyā anidassanasappaṭighaṁ, siyā anidassanaappaṭighaṁ.

3.2. 3.2 Duka

3.2.1. Hetugocchaka

Samudayasaccaṁ hetu.

Nirodhasaccaṁ na hetu.

Dve saccā siyā hetū, siyā na hetū.

Dve saccā sahetukā.

Nirodhasaccaṁ ahetukaṁ.

Dukkhasaccaṁ siyā sahetukaṁ, siyā ahetukaṁ.

Dve saccā hetusampayuttā.

Nirodhasaccaṁ hetuvippayuttaṁ.

Dukkhasaccaṁ siyā hetusampayuttaṁ, siyā hetuvippayuttaṁ.

Samudayasaccaṁ hetu ceva sahetukañca.

Nirodhasaccaṁ na vattabbaṁ—

“hetu ceva sahetukañcā”tipi, “sahetukañceva na ca hetū”tipi.

Maggasaccaṁ siyā hetu ceva sahetukañca, siyā sahetukañceva na ca hetu.

Dukkhasaccaṁ siyā hetu ceva sahetukañca, siyā sahetukañceva na ca hetu, siyā na vattabbaṁ—“hetu ceva sahetukañcā”tipi, “sahetukañceva na ca hetū”tipi.

Samudayasaccaṁ hetu ceva hetusampayuttañca.

Nirodhasaccaṁ na vattabbaṁ—

“hetu ceva hetusampayuttañcā”tipi, “hetusampayuttañceva na ca hetū”tipi.

Maggasaccaṁ siyā hetu ceva hetusampayuttañca, siyā hetusampayuttañceva na ca hetu.

Dukkhasaccaṁ siyā hetu ceva hetusampayuttañca, siyā hetusampayuttañceva na ca hetu, siyā na vattabbaṁ—“hetu ceva hetusampayuttañcā”tipi, “hetusampayuttañceva na ca hetū”tipi.

Nirodhasaccaṁ na hetuahetukaṁ.

Samudayasaccaṁ na vattabbaṁ—

“na hetusahetukan”tipi, “na hetuahetukan”tipi.

Maggasaccaṁ siyā na hetusahetukaṁ, siyā na vattabbaṁ—“na hetusahetukan”tipi, “na hetuahetukan”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā na hetusahetukaṁ, siyā na hetuahetukaṁ, siyā na vattabbaṁ—“na hetusahetukan”tipi, “na hetuahetukan”tipi.

3.2.2. Cūḷantaraduka

Tīṇi saccāni sappaccayā.

Nirodhasaccaṁ appaccayaṁ.

Tīṇi saccāni saṅkhatā.

Nirodhasaccaṁ asaṅkhataṁ.

Tīṇi saccāni anidassanā.

Dukkhasaccaṁ siyā sanidassanaṁ, siyā anidassanaṁ.

Tīṇi saccāni appaṭighā.

Dukkhasaccaṁ siyā sappaṭighaṁ, siyā appaṭighaṁ.

Tīṇi saccāni arūpāni.

Dukkhasaccaṁ siyā rūpaṁ, siyā arūpaṁ.

Dve saccā lokiyā.

Dve saccā lokuttarā;

kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.

3.2.3. Āsavagocchaka

Samudayasaccaṁ āsavo.

Dve saccā no āsavā.

Dukkhasaccaṁ siyā āsavo, siyā no āsavo.

Dve saccā sāsavā.

Dve saccā anāsavā.

Samudayasaccaṁ āsavasampayuttaṁ.

Dve saccā āsavavippayuttā.

Dukkhasaccaṁ siyā āsavasampayuttaṁ, siyā āsavavippayuttaṁ.

Samudayasaccaṁ āsavo ceva sāsavañca.

Dve saccā na vattabbā—

“āsavā ceva sāsavā cā”tipi, “sāsavā ceva no ca āsavā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā āsavo ceva sāsavañca, siyā sāsavañceva no ca āsavo.

Samudayasaccaṁ āsavo ceva āsavasampayuttañca.

Dve saccā na vattabbā—

“āsavā ceva āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā āsavo ceva āsavasampayuttañca, siyā āsavasampayuttañceva no ca āsavo, siyā na vattabbaṁ—“āsavo ceva āsavasampayuttañcā”tipi, “āsavasampayuttañceva no ca āsavo”tipi.

Dve saccā āsavavippayuttaanāsavā.

Samudayasaccaṁ na vattabbaṁ—

“āsavavippayuttasāsavan”tipi, “āsavavippayuttaanāsavan”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā āsavavippayuttasāsavaṁ, siyā na vattabbaṁ—“āsavavippayuttasāsavan”tipi, “āsavavippayuttaanāsavan”tipi.

3.2.4. Saṁyojanagocchaka

Samudayasaccaṁ saṁyojanaṁ.

Dve saccā no saṁyojanā.

Dukkhasaccaṁ siyā saṁyojanaṁ, siyā no saṁyojanaṁ.

Dve saccā saṁyojaniyā.

Dve saccā asaṁyojaniyā.

Samudayasaccaṁ saṁyojanasampayuttaṁ.

Dve saccā saṁyojanavippayuttā.

Dukkhasaccaṁ siyā saṁyojanasampayuttaṁ, siyā saṁyojanavippayuttaṁ.

Samudayasaccaṁ saṁyojanañceva saṁyojaniyañca.

Dve saccā na vattabbā—

“saṁyojanā ceva saṁyojaniyā cā”tipi, “saṁyojaniyā ceva no ca saṁyojanā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā saṁyojanañceva saṁyojaniyañca, siyā saṁyojaniyañceva no ca saṁyojanaṁ.

Samudayasaccaṁ saṁyojanañceva saṁyojanasampayuttañca.

Dve saccā na vattabbā—

“saṁyojanā ceva saṁyojanasampayuttā cā”tipi, “saṁyojanasampayuttā ceva no ca saṁyojanā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā saṁyojanañceva saṁyojanasampayuttañca, siyā saṁyojanasampayuttañceva no ca saṁyojanaṁ, siyā na vattabbaṁ—“saṁyojanañceva saṁyojanasampayuttañcā”tipi, “saṁyojanasampayuttañceva no ca saṁyojanan”tipi.

Dve saccā saṁyojanavippayuttaasaṁyojaniyā.

Samudayasaccaṁ na vattabbaṁ—

“saṁyojanavippayuttasaṁyojaniyan”tipi, “saṁyojanavippayuttaasaṁyojaniyan”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā saṁyojanavippayuttasaṁyojaniyaṁ, siyā na vattabbaṁ—“saṁyojanavippayuttasaṁyojaniyan”tipi, “saṁyojanavippayuttaasaṁyojaniyan”tipi.

3.2.5. Ganthagocchaka

Samudayasaccaṁ gantho.

Dve saccā no ganthā.

Dukkhasaccaṁ siyā gantho, siyā no gantho.

Dve saccā ganthaniyā.

Dve saccā aganthaniyā.

Dve saccā ganthavippayuttā.

Dve saccā siyā ganthasampayuttā, siyā ganthavippayuttā.

Samudayasaccaṁ gantho ceva ganthaniyañca.

Dve saccā na vattabbā—

“ganthā ceva ganthaniyā cā”tipi, “ganthaniyā ceva no ca ganthā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā gantho ceva ganthaniyañca, siyā ganthaniyañceva no ca gantho.

Samudayasaccaṁ gantho ceva ganthasampayuttañca, siyā na vattabbaṁ—“gantho ceva ganthasampayuttañcā”tipi, “ganthasampayuttañceva no ca gantho”tipi.

Dve saccā na vattabbā—

“ganthā ceva ganthasampayuttā cā”tipi, “ganthasampayuttā ceva no ca gantho”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā gantho ceva ganthasampayuttañca, siyā ganthasampayuttañceva no ca gantho, siyā na vattabbaṁ—“gantho ceva ganthasampayuttañcā”tipi, “ganthasampayuttañceva no ca gantho”tipi.

Dve saccā ganthavippayuttaaganthaniyā.

Dve saccā siyā ganthavippayuttaganthaniyā, siyā na vattabbā—“ganthavippayuttaganthaniyā”tipi, “ganthavippayuttaaganthaniyā”tipi.

4.3.2.6. Oghayoganīvaraṇagocchaka

Samudayasaccaṁ ogho …pe…

yogo …pe…

nīvaraṇaṁ.

Dve saccā no nīvaraṇā.

Dukkhasaccaṁ siyā nīvaraṇaṁ, siyā no nīvaraṇaṁ.

Dve saccā nīvaraṇiyā dve saccā anīvaraṇiyā.

Samudayasaccaṁ nīvaraṇasampayuttaṁ.

Dve saccā nīvaraṇavippayuttā.

Dukkhasaccaṁ siyā nīvaraṇasampayuttaṁ, siyā nīvaraṇavippayuttaṁ.

Samudayasaccaṁ nīvaraṇañceva nīvaraṇiyañca.

Dve saccā na vattabbā—

“nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā cā”tipi, “nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā nīvaraṇañceva nīvaraṇiyañca, siyā nīvaraṇiyañceva no ca nīvaraṇaṁ.

Samudayasaccaṁ nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca.

Dve saccā na vattabbā—

“nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā cā”tipi, “nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, siyā nīvaraṇasampayuttañceva no ca nīvaraṇaṁ, siyā na vattabbaṁ—“nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañcā”tipi, “nīvaraṇasampayuttañceva no ca nīvaraṇan”tipi.