Vibhaṅga · VB15 · Paṭisambhidāvibhaṅga

Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.

vb15:41.2

41.3

Ime dhammā kusalā.

vb15:41.3

41.4

Tasseva lokuttarassa kusalassa kammassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.

vb15:41.4

41.5

Ime dhammā abyākatā.

vb15:41.5

41.6

Imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā.

vb15:41.6

41.7

Yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.

vb15:41.7

41.8

Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—

vb15:41.8

41.9

“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:41.9

42.0

3.2. Akusalavipāka

vb15:42.0

42.1

Tisso paṭisambhidā—

vb15:42.1

42.2

atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:42.2

43.1

Katame dhammā abyākatā?

vb15:43.1

43.2

Yasmiṁ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ cakkhuviññāṇaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ rūpārammaṇaṁ …pe…

vb15:43.2

43.3

sotaviññāṇaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ saddārammaṇaṁ …pe…

vb15:43.3

43.4

ghānaviññāṇaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ gandhārammaṇaṁ …pe…

vb15:43.4

43.5

jivhāviññāṇaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ rasārammaṇaṁ …pe…

vb15:43.5

43.6

kāyaviññāṇaṁ uppannaṁ hoti dukkhasahagataṁ phoṭṭhabbārammaṇaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti, dukkhaṁ hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṁ hoti, dukkhindriyaṁ hoti, jīvitindriyaṁ hoti, ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā.

vb15:43.6

43.7

Ime dhammā abyākatā.

vb15:43.7

43.8

Imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā.

vb15:43.8

43.9

Yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.

vb15:43.9

43.10

Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—

vb15:43.10

43.11

“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:43.11

44.1

Tisso paṭisambhidā—

vb15:44.1

44.2

atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:44.2

45.1

Katame dhammā abyākatā?

vb15:45.1

45.2

Yasmiṁ samaye akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākā manodhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā …pe…

vb15:45.2

45.3

phoṭṭhabbārammaṇā vā …pe…

vb15:45.3

45.4

manoviññāṇadhātu uppannā hoti upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā …pe…

vb15:45.4

45.5

dhammārammaṇā vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṁ hoti, upekkhindriyaṁ hoti, jīvitindriyaṁ hoti, ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā.

vb15:45.5

45.6

Ime dhammā abyākatā.

vb15:45.6

45.7

Imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā.

vb15:45.7

45.8

Yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.

vb15:45.8

45.9

Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—

vb15:45.9

45.10

“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:45.10

46.0

4. Kiriyavāra

vb15:46.0

46.1

Tisso paṭisambhidā—

vb15:46.1

46.2

atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:46.2

47.1

Katame dhammā abyākatā?

vb15:47.1

47.2

Yasmiṁ samaye manodhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā …pe…

vb15:47.2

47.3

phoṭṭhabbārammaṇā vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, manindriyaṁ hoti, upekkhindriyaṁ hoti, jīvitindriyaṁ hoti, ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā.

vb15:47.3

47.4

Ime dhammā abyākatā.

vb15:47.4

47.5

Imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā.

vb15:47.5

47.6

Yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.

vb15:47.6

47.7

Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—

vb15:47.7

47.8

“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:47.8

48.1

Tisso paṭisambhidā—

vb15:48.1

48.2

atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:48.2

49.1

Katame dhammā abyākatā?

vb15:49.1

49.2

Yasmiṁ samaye manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā rūpārammaṇā vā …pe…

vb15:49.2

49.3

dhammārammaṇā vā …pe…

vb15:49.3

49.4

manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā upekkhāsahagatā rūpārammaṇā vā …pe…

vb15:49.4

49.5

dhammārammaṇā vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṁ hoti, samādhindriyaṁ hoti, manindriyaṁ hoti, upekkhindriyaṁ hoti, jīvitindriyaṁ hoti, ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā.

vb15:49.5

49.6

Ime dhammā abyākatā.

vb15:49.6

49.7

Imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā.

vb15:49.7

49.8

Yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.

vb15:49.8

49.9

Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—

vb15:49.9

49.10

“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:49.10

50.1

Tisso paṭisambhidā—

vb15:50.1

50.2

atthapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:50.2

51.1

Katame dhammā abyākatā?

vb15:51.1

51.2

Yasmiṁ samaye manoviññāṇadhātu uppannā hoti kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā somanassasahagatā ñāṇasampayuttā …pe…

vb15:51.2

51.3

somanassasahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena …pe…

vb15:51.3

51.4

somanassasahagatā ñāṇavippayuttā …pe…

vb15:51.4

51.5

somanassasahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena …pe…

vb15:51.5

51.6

upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā …pe…

vb15:51.6

51.7

upekkhāsahagatā ñāṇasampayuttā sasaṅkhārena …pe…

vb15:51.7

51.8

upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā …pe…

vb15:51.8

51.9

upekkhāsahagatā ñāṇavippayuttā sasaṅkhārena …pe…

vb15:51.9

51.10

rūpāvacaraṁ jhānaṁ bhāveti …pe…

vb15:51.10

51.11

arūpāvacaraṁ jhānaṁ bhāveti kiriyaṁ neva kusalaṁ nākusalaṁ na ca kammavipākaṁ diṭṭhadhammasukhavihāraṁ …pe…

vb15:51.11

51.12

sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanasaññāsahagataṁ sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.

vb15:51.12

51.13

Ime dhammā abyākatā.

vb15:51.13

51.14

Imesu dhammesu ñāṇaṁ atthapaṭisambhidā.

vb15:51.14

51.15

Yāya niruttiyā tesaṁ dhammānaṁ paññatti hoti tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṁ niruttipaṭisambhidā.

vb15:51.15

51.16

Yena ñāṇena tāni ñāṇāni jānāti—

vb15:51.16

51.17

“imāni ñāṇāni idamatthajotakānī”ti, ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:51.17

52.1

Catasso paṭisambhidā—

vb15:52.1

52.2

atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:52.2

52.3

Tisso paṭisambhidā kāmāvacarakusalato catūsu ñāṇasampayuttesu cittuppādesu, kiriyato catūsu ñāṇasampayuttesu cittuppādesu uppajjanti.

vb15:52.3

52.4

Atthapaṭisambhidā etesu ceva uppajjati, catūsu maggesu catūsu phalesu ca uppajjati.

vb15:52.4

53.1

Abhidhammabhājanīyaṁ.

vb15:53.1

54.0

Pañhāpucchaka

vb15:54.0

54.1

Catasso paṭisambhidā—

vb15:54.1

54.2

atthapaṭisambhidā, dhammapaṭisambhidā, niruttipaṭisambhidā, paṭibhānapaṭisambhidā.

vb15:54.2

55.1

Catunnaṁ paṭisambhidānaṁ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā …pe… kati saraṇā, kati araṇā?

vb15:55.1

56.0

1. Tika

vb15:56.0

56.1

Siyā kusalā, siyā abyākatā.

vb15:56.1

57.1

Siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.

vb15:57.1

58.1

Tisso paṭisambhidā siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā;

vb15:58.1

58.2

atthapaṭisambhidā siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā.

vb15:58.2

59.1

Tisso paṭisambhidā anupādinnupādāniyā;

vb15:59.1

59.2

atthapaṭisambhidā siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā.

vb15:59.2

60.1

Tisso paṭisambhidā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā;

vb15:60.1

60.2

atthapaṭisambhidā siyā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā, siyā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā.

vb15:60.2

61.1

Tisso paṭisambhidā savitakkasavicārā;

vb15:61.1

61.2

atthapaṭisambhidā siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā.

vb15:61.2

62.1

Siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā.

vb15:62.1

63.1

Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.

vb15:63.1

64.1

Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.

vb15:64.1

65.1

Tisso paṭisambhidā siyā ācayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino;

vb15:65.1

65.2

atthapaṭisambhidā siyā ācayagāminī, siyā apacayagāminī, siyā nevācayagāmināpacayagāminī.

vb15:65.2

66.1

Tisso paṭisambhidā nevasekkhanāsekkhā, atthapaṭisambhidā siyā sekkhā, siyā asekkhā, siyā nevasekkhanāsekkhā.

vb15:66.1

67.1

Tisso paṭisambhidā parittā;

vb15:67.1

67.2

atthapaṭisambhidā siyā parittā, siyā appamāṇā.

vb15:67.2

68.1

Niruttipaṭisambhidā parittārammaṇā;

vb15:68.1

68.2

tisso paṭisambhidā siyā parittārammaṇā, siyā mahaggatārammaṇā, siyā appamāṇārammaṇā.

vb15:68.2

69.1

Tisso paṭisambhidā majjhimā;

vb15:69.1

69.2

atthapaṭisambhidā siyā majjhimā, siyā paṇītā.

vb15:69.2

70.1

Tisso paṭisambhidā aniyatā;

vb15:70.1

70.2

atthapaṭisambhidā siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā.

vb15:70.2

71.1

Niruttipaṭisambhidā na vattabbā “maggārammaṇā”tipi, “maggahetukā”tipi, “maggādhipatinī”tipi;

vb15:71.1

71.2

atthapaṭisambhidā na maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatinī, siyā na vattabbā “maggahetukā”tipi, “maggādhipatinī”tipi;

vb15:71.2