上座部《分别论》（巴利原文）

Dve saccā nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyā.

Samudayasaccaṁ na vattabbaṁ—

“nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyan”tipi, “nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyan”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyaṁ, siyā na vattabbaṁ—“nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyan”tipi, “nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyan”tipi.

3.2.9. Parāmāsagocchaka

Tīṇi saccāni no parāmāsā.

Dukkhasaccaṁ siyā parāmāso, siyā no parāmāso.

Dve saccā parāmaṭṭhā.

Dve saccā aparāmaṭṭhā.

Dve saccā parāmāsavippayuttā.

Samudayasaccaṁ siyā parāmāsasampayuttaṁ, siyā parāmāsavippayuttaṁ.

Dukkhasaccaṁ siyā parāmāsasampayuttaṁ, siyā parāmāsavippayuttaṁ, siyā na vattabbaṁ—“parāmāsasampayuttan”tipi, “parāmāsavippayuttan”tipi.

Samudayasaccaṁ na vattabbaṁ—

“parāmāso ceva parāmaṭṭhañcā”ti, parāmaṭṭhañceva no ca parāmāso.

Dve saccā na vattabbā—

“parāmāsā ceva parāmaṭṭhā cā”tipi, “parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā parāmāso ceva parāmaṭṭhañca, siyā parāmaṭṭhañceva no ca parāmāso.

Dve saccā parāmāsavippayuttaaparāmaṭṭhā.

Dve saccā siyā parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā, siyā na vattabbā—“parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā”tipi, “parāmāsavippayuttaaparāmaṭṭhā”tipi.

3.2.10. Mahantaraduka

Dve saccā sārammaṇā.

Nirodhasaccaṁ anārammaṇaṁ.

Dukkhasaccaṁ siyā sārammaṇaṁ, siyā anārammaṇaṁ.

Tīṇi saccāni no cittā.

Dukkhasaccaṁ siyā cittaṁ, siyā no cittaṁ.

Dve saccā cetasikā.

Nirodhasaccaṁ acetasikaṁ.

Dukkhasaccaṁ siyā cetasikaṁ, siyā acetasikaṁ.

Dve saccā cittasampayuttā.

Nirodhasaccaṁ cittavippayuttaṁ.

Dukkhasaccaṁ siyā cittasampayuttaṁ, siyā cittavippayuttaṁ, siyā na vattabbaṁ—“cittena sampayuttan”tipi, “cittena vippayuttan”tipi.

Dve saccā cittasaṁsaṭṭhā.

Nirodhasaccaṁ cittavisaṁsaṭṭhaṁ.

Dukkhasaccaṁ siyā cittasaṁsaṭṭhaṁ, siyā cittavisaṁsaṭṭhaṁ, siyā na vattabbaṁ—“cittena saṁsaṭṭhan”tipi, “cittena visaṁsaṭṭhan”tipi.

Dve saccā cittasamuṭṭhānā.

Nirodhasaccaṁ no cittasamuṭṭhānaṁ.

Dukkhasaccaṁ siyā cittasamuṭṭhānaṁ, siyā no cittasamuṭṭhānaṁ.

Dve saccā cittasahabhuno.

Nirodhasaccaṁ no cittasahabhū.

Dukkhasaccaṁ siyā cittasahabhū, siyā no cittasahabhū.

Dve saccā cittānuparivattino.

Nirodhasaccaṁ no cittānuparivatti.

Dukkhasaccaṁ siyā cittānuparivatti, siyā no cittānuparivatti.

Dve saccā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā.

Nirodhasaccaṁ no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ.

Dukkhasaccaṁ siyā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ, siyā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānaṁ.

Dve saccā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.

Nirodhasaccaṁ no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū.

Dukkhasaccaṁ siyā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū, siyā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū.

Dve saccā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.

Nirodhasaccaṁ no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti.

Dukkhasaccaṁ siyā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti, siyā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti.

Tīṇi saccāni bāhirā.

Dukkhasaccaṁ siyā ajjhattaṁ, siyā bāhiraṁ.

Tīṇi saccāni no upādā.

Dukkhasaccaṁ siyā upādā, siyā no upādā.

Tīṇi saccāni anupādinnā.

Dukkhasaccaṁ siyā upādinnaṁ, siyā anupādinnaṁ.

3.2.11. Upādānagocchaka

Samudayasaccaṁ upādānaṁ.

Dve saccā no upādānā.

Dukkhasaccaṁ siyā upādānaṁ, siyā no upādānaṁ.

Dve saccā upādāniyā.

Dve saccā anupādāniyā.

Dve saccā upādānavippayuttā.

Dve saccā siyā upādānasampayuttā, siyā upādānavippayuttā.

Samudayasaccaṁ upādānañceva upādāniyañca.

Dve saccā na vattabbā—

“upādānā ceva upādāniyā cā”tipi, “upādāniyā ceva no ca upādānā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā upādānañceva upādāniyañca, siyā upādāniyañceva no ca upādānaṁ.

Samudayasaccaṁ siyā upādānañceva upādānasampayuttañca, siyā na vattabbaṁ—“upādānañceva upādānasampayuttañcā”tipi, “upādānasampayuttañceva no ca upādānan”tipi.

Dve saccā na vattabbā—

“upādānā ceva upādānasampayuttā cā”tipi, “upādānasampayuttā ceva no ca upādānā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā upādānañceva upādānasampayuttañca, siyā upādānasampayuttañceva no ca upādānaṁ, siyā na vattabbaṁ—“upādānañceva upādānasampayuttañcā”tipi, “upādānasampayuttañceva no ca upādānan”tipi.

Dve saccā upādānavippayuttaanupādāniyā.

Dve saccā siyā upādānavippayuttaupādāniyā, siyā na vattabbā—“upādānavippayuttaupādāniyā”tipi, “upādānavippayuttaanupādāniyā”tipi.

3.2.12. Kilesagocchaka

Samudayasaccaṁ kileso.

Dve saccā no kilesā.

Dukkhasaccaṁ siyā kileso, siyā no kileso.

Dve saccā saṅkilesikā.

Dve saccā asaṅkilesikā.

Samudayasaccaṁ saṅkiliṭṭhaṁ.

Dve saccā asaṅkiliṭṭhā.

Dukkhasaccaṁ siyā saṅkiliṭṭhaṁ, siyā asaṅkiliṭṭhaṁ.

Samudayasaccaṁ kilesasampayuttaṁ.

Dve saccā kilesavippayuttā.

Dukkhasaccaṁ siyā kilesasampayuttaṁ, siyā kilesavippayuttaṁ.

Samudayasaccaṁ kileso ceva saṅkilesikañca.

Dve saccā na vattabbā—

“kilesā ceva saṅkilesikā cā”tipi, “saṅkilesikā ceva no ca kilesā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā kileso ceva saṅkilesikañca, siyā saṅkilesikañceva no ca kileso.

Samudayasaccaṁ kileso ceva saṅkiliṭṭhañca.

Dve saccā na vattabbā—

“kilesā ceva saṅkiliṭṭhā cā”tipi, “saṅkiliṭṭhā ceva no ca kilesā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā kileso ceva saṅkiliṭṭhañca, siyā saṅkiliṭṭhañceva no ca kileso, siyā na vattabbaṁ—“kileso ceva saṅkiliṭṭhañcā”tipi, “saṅkiliṭṭhañceva no ca kileso”tipi.

Samudayasaccaṁ kileso ceva kilesasampayuttañca.

Dve saccā na vattabbā—

“kilesā ceva kilesasampayuttā cā”tipi, “kilesasampayuttā ceva no ca kilesā”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā kileso ceva kilesasampayuttañca, siyā kilesasampayuttañceva no ca kileso, siyā na vattabbaṁ—“kileso ceva kilesasampayuttañcā”tipi, “kilesasampayuttañceva no ca kileso”tipi.

Dve saccā kilesavippayuttaasaṅkilesikā.

Samudayasaccaṁ na vattabbaṁ—

“kilesavippayuttasaṅkilesikan”tipi, “kilesavippayuttaasaṅkilesikan”tipi.

Dukkhasaccaṁ siyā kilesavippayuttasaṅkilesikaṁ, siyā na vattabbaṁ—“kilesavippayuttasaṅkilesikan”tipi, “kilesavippayuttaasaṅkilesikan”tipi.

3.2.13. Piṭṭhiduka

Dve saccā na dassanena pahātabbā.

Dve saccā siyā dassanena pahātabbā, siyā na dassanena pahātabbā.

Dve saccā na bhāvanāya pahātabbā.

Dve saccā siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā na bhāvanāya pahātabbā.

Dve saccā na dassanena pahātabbahetukā.

Dve saccā siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā na dassanena pahātabbahetukā.

Dve saccā na bhāvanāya pahātabbahetukā.

Dve saccā siyā bhāvanāya pahātabbahetukā, siyā na bhāvanāya pahātabbahetukā.

Samudayasaccaṁ savitakkaṁ.

Nirodhasaccaṁ avitakkaṁ.

Dve saccā siyā savitakkā, siyā avitakkā.

Samudayasaccaṁ savicāraṁ.

Nirodhasaccaṁ avicāraṁ.

Dve saccā siyā savicārā, siyā avicārā.

Nirodhasaccaṁ appītikaṁ.