上座部《分别论》（巴利原文）

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

idaṁ vuccati “nāmapaccayāpi viññāṇaṁ”.

Nāmapaccayā phassoti.

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

Ṭhapetvā phassaṁ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho—

idaṁ vuccati “nāmaṁ”.

Tattha katamo nāmapaccayā phasso?

Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—

ayaṁ vuccati “nāmapaccayā phasso”.

Tattha katamaṁ phassapaccayāpi nāmaṁ?

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—

idaṁ vuccati “phassapaccayāpi nāmaṁ” …pe…

tena vuccati “evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.

Tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā;

saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro;

viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ, nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṁ;

nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṁ;

chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṁ;

phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso;

vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā;

taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayāpi taṇhā;

upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.

Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

Tattha katamā avijjā?

Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

ayaṁ vuccati “avijjā”.

Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro?

Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—

ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro”.

Tattha katamā saṅkhārapaccayāpi avijjā?

Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

ayaṁ vuccati “saṅkhārapaccayāpi avijjā”.

Tattha katamaṁ saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ?

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

idaṁ vuccati “saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ”.

Tattha katamo viññāṇapaccayāpi saṅkhāro?

Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—

ayaṁ vuccati “viññāṇapaccayāpi saṅkhāro”.

Tattha katamaṁ viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ?

Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—

idaṁ vuccati “nāmaṁ”.

Tattha katamaṁ rūpaṁ?

Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ cittajaṁ cittahetukaṁ cittasamuṭṭhānaṁ—

idaṁ vuccati “rūpaṁ”.

Iti idañca nāmaṁ, idañca rūpaṁ.

Idaṁ vuccati “viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ”.

Nāmarūpapaccayāpi viññāṇanti.

Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—

idaṁ vuccati “nāmaṁ”.

Tattha katamaṁ rūpaṁ?

Yaṁ rūpaṁ nissāya manoviññāṇadhātu vattati—

idaṁ vuccati “rūpaṁ”.

Iti idañca nāmaṁ, idañca rūpaṁ.

Idaṁ vuccati “nāmarūpaṁ”.

Tattha katamaṁ nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṁ?

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

idaṁ vuccati “nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṁ”.

Nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatananti.

Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—

idaṁ vuccati “nāmaṁ”.

Tattha katamaṁ rūpaṁ?

Yaṁ rūpaṁ nissāya manoviññāṇadhātu vattati—

idaṁ vuccati “rūpaṁ”.

Iti idañca nāmaṁ, idañca rūpaṁ.

Idaṁ vuccati “nāmarūpaṁ”.

Tattha katamaṁ nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ?

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

idaṁ vuccati “nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ”.

Tattha katamaṁ chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṁ?

Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—

idaṁ vuccati “nāmaṁ”.

Tattha katamaṁ rūpaṁ?

Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ cittajaṁ cittahetukaṁ cittasamuṭṭhānaṁ—

idaṁ vuccati “rūpaṁ”.

Iti idañca nāmaṁ, idañca rūpaṁ.

Idaṁ vuccati “chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṁ”.

Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso?

Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—

ayaṁ vuccati “chaṭṭhāyatanapaccayā phasso”.

Tattha katamaṁ phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṁ?

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

idaṁ vuccati “phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṁ” …pe…

tena vuccati “evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.

Tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā;

saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro;

viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ, nāmarūpapaccayāpi viññāṇaṁ;

nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṁ;

chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṁ;

phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso;

vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā;

taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayāpi taṇhā;

upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.

Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

Tattha katamā avijjā?

Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

ayaṁ vuccati “avijjā”.

Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro?

Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—

ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro”.

Tattha katamā saṅkhārapaccayāpi avijjā?

Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

ayaṁ vuccati “saṅkhārapaccayāpi avijjā”.

Tattha katamaṁ saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ?

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

idaṁ vuccati “saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ”.

Tattha katamo viññāṇapaccayāpi saṅkhāro?

Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—

ayaṁ vuccati “viññāṇapaccayāpi saṅkhāro”.

Tattha katamaṁ viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ?

Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—