Vibhaṅga · VB9 · Iddhipādavibhaṅga

So anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

vb9:2.4

2.5

Ime vuccanti “padhānasaṅkhārā”.

vb9:2.5

2.6

Iti ayañca chandasamādhi, ime ca padhānasaṅkhārā.

vb9:2.6

2.7

Tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā chandasamādhipadhānasaṅkhārotveva saṅkhyaṁ gacchati.

vb9:2.7

3.1

Tattha katamo chando?

vb9:3.1

3.2

Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando—

vb9:3.2

3.3

ayaṁ vuccati “chando”.

vb9:3.3

4.1

Tattha katamo samādhi?

vb9:4.1

4.2

Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi—

vb9:4.2

4.3

ayaṁ vuccati “samādhi”.

vb9:4.3

5.1

Tattha katamo padhānasaṅkhāro?

vb9:5.1

5.2

Yo cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo ṭhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo—

vb9:5.2

5.3

ayaṁ vuccati “padhānasaṅkhāro”.

vb9:5.3

5.4

Iti iminā ca chandena, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato.

vb9:5.4

5.5

Tena vuccati “chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato”ti.

vb9:5.5

6.1

“Iddhī”ti.

vb9:6.1

6.2

Yā tesaṁ dhammānaṁ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.

vb9:6.2

7.1

“Iddhipādo”ti.

vb9:7.1

7.2

Tathābhūtassa vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho.

vb9:7.2

8.1

“Iddhipādaṁ bhāvetī”ti.

vb9:8.1

8.2

Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti.

vb9:8.2

8.3

Tena vuccati “iddhipādaṁ bhāvetī”ti.

vb9:8.3

9.0

1.2. Vīriyiddhipāda

vb9:9.0

9.1

Kathañca bhikkhu vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti?

vb9:9.1

9.2

Vīriyañce bhikkhu adhipatiṁ karitvā labhati samādhiṁ labhati cittassekaggataṁ—

vb9:9.2

9.3

ayaṁ vuccati “vīriyasamādhi”.

vb9:9.3

9.4

vb9:9.4

9.5

anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…

vb9:9.5

9.6

uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

vb9:9.6

9.7

Ime vuccanti “padhānasaṅkhārā”.

vb9:9.7

9.8

Iti ayañca vīriyasamādhi, ime ca padhānasaṅkhārā;

vb9:9.8

9.9

tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā vīriyasamādhipadhānasaṅkhārotveva saṅkhyaṁ gacchati.

vb9:9.9

10.1

Tattha katamaṁ vīriyaṁ?

vb9:10.1

10.2

Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

vb9:10.2

10.3

idaṁ vuccati “vīriyaṁ”.

vb9:10.3

11.1

Tattha katamo samādhi?

vb9:11.1

11.2

Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi—

vb9:11.2

11.3

ayaṁ vuccati “samādhi”.

vb9:11.3

12.1

Tattha katamo padhānasaṅkhāro?

vb9:12.1

12.2

Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

vb9:12.2

12.3

ayaṁ vuccati “padhānasaṅkhāro”.

vb9:12.3

12.4

Iti iminā ca vīriyena, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti …pe… samannāgato.

vb9:12.4

12.5

Tena vuccati “vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato”ti.

vb9:12.5

13.1

“Iddhī”ti.

vb9:13.1

13.2

Yā tesaṁ dhammānaṁ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.

vb9:13.2

14.1

“Iddhipādo”ti.

vb9:14.1

14.2

Tathābhūtassa vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho.

vb9:14.2

15.1

“Iddhipādaṁ bhāvetī”ti.

vb9:15.1

15.2

Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti.

vb9:15.2

15.3

Tena vuccati “iddhipādaṁ bhāvetī”ti.

vb9:15.3

16.0

1.3. Cittiddhipāda

vb9:16.0

16.1

Kathañca bhikkhu cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti?

vb9:16.1

16.2

Cittañce bhikkhu adhipatiṁ karitvā labhati samādhiṁ labhati cittassekaggataṁ—

vb9:16.2

16.3

ayaṁ vuccati “cittasamādhi”.

vb9:16.3

16.4

vb9:16.4

16.5

anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…

vb9:16.5

16.6

uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

vb9:16.6

16.7

Ime vuccanti “padhānasaṅkhārā”.

vb9:16.7

16.8

Iti ayañca cittasamādhi, ime ca padhānasaṅkhārā;

vb9:16.8

16.9

tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā cittasamādhipadhānasaṅkhārotveva saṅkhyaṁ gacchati.

vb9:16.9

17.1

Tattha katamaṁ cittaṁ?

vb9:17.1

17.2

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

vb9:17.2

17.3

idaṁ vuccati “cittaṁ”.

vb9:17.3

18.1

Tattha katamo samādhi?

vb9:18.1

18.2

Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti …pe… sammāsamādhi—

vb9:18.2

18.3

ayaṁ vuccati “samādhi”.

vb9:18.3

19.1

Tattha katamo padhānasaṅkhāro?

vb9:19.1

19.2

Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

vb9:19.2

19.3

ayaṁ vuccati “padhānasaṅkhāro”.

vb9:19.3

19.4

Iti iminā ca cittena, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti …pe… samannāgato.

vb9:19.4

19.5

Tena vuccati “cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato”ti.

vb9:19.5

20.1

“Iddhī”ti.

vb9:20.1

20.2

Yā tesaṁ dhammānaṁ iddhi samiddhi ijjhanā samijjhanā lābho paṭilābho patti sampatti phusanā sacchikiriyā upasampadā.

vb9:20.2

21.1

“Iddhipādo”ti.

vb9:21.1

21.2

Tathābhūtassa vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho.

vb9:21.2

22.1

“Iddhipādaṁ bhāvetī”ti.

vb9:22.1

22.2

Te dhamme āsevati bhāveti bahulīkaroti.

vb9:22.2

22.3

Tena vuccati “iddhipādaṁ bhāvetī”ti.

vb9:22.3

23.0

1.4. Vīmaṁsiddhipāda

vb9:23.0

23.1

Kathañca bhikkhu vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti?

vb9:23.1

23.2

Vīmaṁsañce bhikkhu adhipatiṁ karitvā labhati samādhiṁ labhati cittassekaggataṁ—

vb9:23.2

23.3

ayaṁ vuccati “vīmaṁsāsamādhi”.

vb9:23.3

23.4

vb9:23.4

23.5

anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…

vb9:23.5

23.6

uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

vb9:23.6

23.7

Ime vuccanti “padhānasaṅkhārā”.

vb9:23.7

23.8

Iti ayañca vīmaṁsāsamādhi, ime ca padhānasaṅkhārā;

vb9:23.8

23.9

tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārotveva saṅkhyaṁ gacchati.

vb9:23.9

24.1

Tattha katamā vīmaṁsā?