上座部《分别论》（巴利原文）

Kāyaviññāṇadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā.

Manoviññāṇadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.

Dhammadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā, siyā na vattabbā—“sukhāya vedanāya sampayuttā”tipi, “dukkhāya vedanāya sampayuttā”tipi, “adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā”tipi.

Dasa dhātuyo nevavipākanavipākadhammadhammā.

Pañca dhātuyo vipākā.

Manodhātu siyā vipākā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā.

Dve dhātuyo siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā.

Dasa dhātuyo upādinnupādāniyā.

Saddadhātu anupādinnupādāniyā.

Pañca dhātuyo siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā.

Dve dhātuyo siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā.

Soḷasa dhātuyo asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.

Dve dhātuyo siyā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikā, siyā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā, siyā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā.

Pannarasa dhātuyo avitakkaavicārā.

Manodhātu savitakkasavicārā.

Manoviññāṇadhātu siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā.

Dhammadhātu siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā, siyā na vattabbā—“savitakkasavicārā”tipi, “avitakkavicāramattā”tipi, “avitakkaavicārā”tipi.

Dasa dhātuyo na vattabbā—

“pītisahagatā”tipi, “sukhasahagatā”tipi, “upekkhāsahagatā”tipi.

Pañca dhātuyo upekkhāsahagatā.

Kāyaviññāṇadhātu na pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, na upekkhāsahagatā, siyā na vattabbā—“sukhasahagatā”ti.

Dve dhātuyo siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā, siyā na vattabbā—“pītisahagatā”tipi, “sukhasahagatā”tipi, “upekkhāsahagatā”tipi.

Soḷasa dhātuyo neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.

Dve dhātuyo siyā dassanena pahātabbā, siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.

Soḷasa dhātuyo neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.

Dve dhātuyo siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā bhāvanāya pahātabbahetukā, siyā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.

Soḷasa dhātuyo nevācayagāmināpacayagāmino.

Dve dhātuyo siyā ācayagāmino, siyā apacayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino.

Soḷasa dhātuyo nevasekkhanāsekkhā.

Dve dhātuyo siyā sekkhā, siyā asekkhā, siyā nevasekkhanāsekkhā.

Soḷasa dhātuyo parittā.

Dve dhātuyo siyā parittā, siyā mahaggatā, siyā appamāṇā.

Dasa dhātuyo anārammaṇā.

Cha dhātuyo parittārammaṇā.

Dve dhātuyo siyā parittārammaṇā, siyā mahaggatārammaṇā, siyā appamāṇārammaṇā, siyā na vattabbā—“parittārammaṇā”tipi, “mahaggatārammaṇā”tipi, “appamāṇārammaṇā”tipi.

Soḷasa dhātuyo majjhimā.

Dve dhātuyo siyā hīnā, siyā majjhimā, siyā paṇītā.

Soḷasa dhātuyo aniyatā.

Dve dhātuyo siyā micchattaniyatā, siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā.

Dasa dhātuyo anārammaṇā.

Cha dhātuyo na vattabbā—

“maggārammaṇā”tipi, “maggahetukā”tipi, “maggādhipatino”tipi.

Dve dhātuyo siyā maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā—“maggārammaṇā”tipi, “maggahetukā”tipi, “maggādhipatino”tipi.

Dasa dhātuyo siyā uppannā, siyā uppādino, siyā na vattabbā—“anuppannā”ti.

Saddadhātu siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā na vattabbā—“uppādinī”ti.

Cha dhātuyo siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino.

Dhammadhātu siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādinī, siyā na vattabbā—“uppannā”tipi, “anuppannā”tipi, “uppādinī”tipi.

Sattarasa dhātuyo siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā.

Dhammadhātu siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā, siyā na vattabbā—“atītā”tipi, “anāgatā”tipi, “paccuppannā”tipi.

Dasa dhātuyo anārammaṇā.

Cha dhātuyo paccuppannārammaṇā.

Dve dhātuyo siyā atītārammaṇā, siyā anāgatārammaṇā, siyā paccuppannārammaṇā, siyā na vattabbā—“atītārammaṇā”tipi, “anāgatārammaṇā”tipi, “paccuppannārammaṇā”tipi.

Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā.

Dasa dhātuyo anārammaṇā.

Cha dhātuyo siyā ajjhattārammaṇā, siyā bahiddhārammaṇā, siyā ajjhattabahiddhārammaṇā.

Dve dhātuyo siyā ajjhattārammaṇā, siyā bahiddhārammaṇā, siyā ajjhattabahiddhārammaṇā, siyā na vattabbā—“ajjhattārammaṇā”tipi, “bahiddhārammaṇā”tipi, “ajjhattabahiddhārammaṇā”tipi.

Rūpadhātu sanidassanasappaṭighā.

Nava dhātuyo anidassanaappaṭighā.

Aṭṭha dhātuyo anidassanaappaṭighā.

3.2. 3.2 Duka

3.2.1. Hetugocchaka

Sattarasa dhātuyo na hetū.

Dhammadhātu siyā hetu, siyā na hetu.

Soḷasa dhātuyo ahetukā.

Dve dhātuyo siyā sahetukā, siyā ahetukā.

Soḷasa dhātuyo hetuvippayuttā.

Dve dhātuyo siyā hetusampayuttā, siyā hetuvippayuttā.

Soḷasa dhātuyo na vattabbā—

“hetu ceva sahetukā cā”tipi, “sahetukā ceva na ca hetū”tipi.

Manoviññāṇadhātu na vattabbā—

“hetu ceva sahetukā cā”ti, siyā sahetukā ceva na ca hetu, siyā na vattabbā—“sahetukā ceva na ca hetū”ti.

Dhammadhātu siyā hetu ceva sahetukā ca, siyā sahetukā ceva na ca hetu, siyā na vattabbā—“hetu ceva sahetukā cā”tipi, “sahetukā ceva na ca hetū”tipi.

Soḷasa dhātuyo na vattabbā—

“hetū ceva hetusampayuttā cā”tipi, “hetusampayuttā ceva na ca hetū”tipi.

Manoviññāṇadhātu na vattabbā—

“hetu ceva hetusampayuttā cā”ti, siyā hetusampayuttā ceva na ca hetu, siyā na vattabbā—“hetusampayuttā ceva na ca hetū”ti.

Dhammadhātu siyā hetu ceva hetusampayuttā ca, siyā hetusampayuttā ceva na ca hetu, siyā na vattabbā—“hetu ceva hetusampayuttā cā”tipi, “hetusampayuttā ceva na ca hetū”tipi.

Soḷasa dhātuyo na hetuahetukā.

Manoviññāṇadhātu siyā na hetusahetukā, siyā na hetuahetukā.

Dhammadhātu siyā na hetusahetukā, siyā na hetuahetukā, siyā na vattabbā—“na hetusahetukā”tipi, “na hetuahetukā”tipi.

3.2.2. Cūḷantaraduka

Sattarasa dhātuyo sappaccayā.

Dhammadhātu siyā sappaccayā, siyā appaccayā.

Sattarasa dhātuyo saṅkhatā.

Dhammadhātu siyā saṅkhatā, siyā asaṅkhatā.

Rūpadhātu sanidassanā.

Sattarasa dhātuyo anidassanā.

Dasa dhātuyo sappaṭighā.

Aṭṭha dhātuyo appaṭighā.

Dasa dhātuyo rūpā.

Satta dhātuyo arūpā.

Dhammadhātu siyā rūpā, siyā arūpā.

Soḷasa dhātuyo lokiyā.

Dve dhātuyo siyā lokiyā, siyā lokuttarā;

kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.

3.2.3. Āsavagocchaka

Sattarasa dhātuyo no āsavā.

Dhammadhātu siyā āsavā, siyā no āsavā.

Soḷasa dhātuyo sāsavā.

Dve dhātuyo siyā sāsavā, siyā anāsavā.

Soḷasa dhātuyo āsavavippayuttā.

Dve dhātuyo siyā āsavasampayuttā, siyā āsavavippayuttā.

Soḷasa dhātuyo na vattabbā—

“āsavā ceva sāsavā cā”ti, sāsavā ceva no ca āsavā.

Manoviññāṇadhātu na vattabbā—

“āsavo ceva sāsavā cā”ti, siyā sāsavā ceva no ca āsavo, siyā na vattabbā—“sāsavā ceva no ca āsavo”ti.

Dhammadhātu siyā āsavo ceva sāsavā ca, siyā sāsavā ceva no ca āsavo, siyā na vattabbā—“āsavo ceva sāsavā cā”tipi, “sāsavā ceva no ca āsavo”tipi.

Soḷasa dhātuyo na vattabbā—

“āsavā ceva āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavā”tipi.

Manoviññāṇadhātu na vattabbā—

“āsavo ceva āsavasampayuttā cā”ti, siyā āsavasampayuttā ceva no ca āsavo, siyā na vattabbā—“āsavasampayuttā ceva no ca āsavo”ti.

Dhammadhātu siyā āsavo ceva āsavasampayuttā ca, siyā āsavasampayuttā ceva no ca āsavo, siyā na vattabbā—“āsavo ceva āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavo”tipi.

Soḷasa dhātuyo āsavavippayuttasāsavā.

Dve dhātuyo siyā āsavavippayuttasāsavā, siyā āsavavippayuttaanāsavā, siyā na vattabbā—“āsavavippayuttasāsavā”tipi, “āsavavippayuttaanāsavā”tipi.

3.2.4. Saṁyojanagocchaka

Sattarasa dhātuyo no saṁyojanā.

Dhammadhātu siyā saṁyojanaṁ, siyā no saṁyojanaṁ.

Soḷasa dhātuyo saṁyojaniyā.

Dve dhātuyo siyā saṁyojaniyā, siyā asaṁyojaniyā.

Soḷasa dhātuyo saṁyojanavippayuttā.