巴利《小部》· 小义释

Nekkhammaṁ daṭṭhu khemato;

Uggahitaṁ nirattaṁ vā,

Mā te vijjittha kiñcanaṁ.

Yaṁ pubbe taṁ visosehi,

pacchā te māhu kiñcanaṁ;

Majjhe ce no gahessasi,

upasanto carissasi.

Sabbaso nāmarūpasmiṁ,

Vītagedhassa brāhmaṇa;

Āsavāssa na vijjanti,

Yehi maccuvasaṁ vaje”ti.

Jatukaṇṇimāṇavapucchā ekādasamā.

12. Bhadrāvudhamāṇavapucchā

“Okañjahaṁ taṇhacchidaṁ anejaṁ,

(iccāyasmā bhadrāvudho)

Nandiñjahaṁ oghatiṇṇaṁ vimuttaṁ;

Kappañjahaṁ abhiyāce sumedhaṁ,

Sutvāna nāgassa apanamissanti ito.

Nānājanā janapadehi saṅgatā,

Tava vīra vākyaṁ abhikaṅkhamānā;

Tesaṁ tuvaṁ sādhu viyākarohi,

Tathā hi te vidito esa dhammo”.

“Ādānataṇhaṁ vinayetha sabbaṁ,

(bhadrāvudhāti bhagavā)

Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe;

Yaṁ yañhi lokasmimupādiyanti,

Teneva māro anveti jantuṁ.

Tasmā pajānaṁ na upādiyetha,

Bhikkhu sato kiñcanaṁ sabbaloke;

Ādānasatte iti pekkhamāno,

Pajaṁ imaṁ maccudheyye visattan”ti.

Bhadrāvudhamāṇavapucchā dvādasamā.

13. Udayamāṇavapucchā

“Jhāyiṁ virajamāsīnaṁ,

(iccāyasmā udayo)

Katakiccaṁ anāsavaṁ;

Pāraguṁ sabbadhammānaṁ,

Atthi pañhena āgamaṁ;

Aññāvimokkhaṁ pabrūhi,

Avijjāya pabhedanaṁ”.

“Pahānaṁ kāmacchandānaṁ,

(udayāti bhagavā)

Domanassāna cūbhayaṁ;

Thinassa ca panūdanaṁ,

Kukkuccānaṁ nivāraṇaṁ.

Upekkhāsatisaṁsuddhaṁ,

dhammatakkapurejavaṁ;

Aññāvimokkhaṁ pabrūmi,

avijjāya pabhedanaṁ”.

“Kiṁsu saṁyojano loko,

kiṁsu tassa vicāraṇaṁ;

Kissassa vippahānena,

nibbānaṁ iti vuccati”.

“Nandisaṁyojano loko,

vitakkassa vicāraṇaṁ;

Taṇhāya vippahānena,

nibbānaṁ iti vuccati”.

“Kathaṁ satassa carato,

viññāṇaṁ uparujjhati;

Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamma,

taṁ suṇoma vaco tava”.

“Ajjhattañca bahiddhā ca,

Vedanaṁ nābhinandato;

Evaṁ satassa carato,

Viññāṇaṁ uparujjhatī”ti.

Udayamāṇavapucchā terasamā.

14. Posālamāṇavapucchā

“Yo atītaṁ ādisati,

(iccāyasmā posālo)

Anejo chinnasaṁsayo;

Pāraguṁ sabbadhammānaṁ,

Atthi pañhena āgamaṁ.

Vibhūtarūpasaññissa,

sabbakāyappahāyino;

Ajjhattañca bahiddhā ca,

natthi kiñcīti passato;

Ñāṇaṁ sakkānupucchāmi,

kathaṁ neyyo tathāvidho”.

“Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā,

(posālāti bhagavā)

Abhijānaṁ tathāgato;

Tiṭṭhantamenaṁ jānāti,

Vimuttaṁ tapparāyaṇaṁ.

Ākiñcaññasambhavaṁ ñatvā,

Nandī saṁyojanaṁ iti;

Evametaṁ abhiññāya,

Tato tattha vipassati;

Etaṁ ñāṇaṁ tathaṁ tassa,

Brāhmaṇassa vusīmato”ti.

Posālamāṇavapucchā cuddasamā.

15. Mogharājamāṇavapucchā

“Dvāhaṁ sakkaṁ apucchissaṁ,

(iccāyasmā mogharājā)

Na me byākāsi cakkhumā;

Yāvatatiyañca devīsi,

Byākarotīti me sutaṁ.

Ayaṁ loko paro loko,

brahmaloko sadevako;

Diṭṭhiṁ te nābhijānāti,

gotamassa yasassino.

Evaṁ abhikkantadassāviṁ,

atthi pañhena āgamaṁ;

Kathaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,

maccurājā na passati”.

“Suññato lokaṁ avekkhassu,

Mogharāja sadā sato;

Attānudiṭṭhiṁ ūhacca,

Evaṁ maccutaro siyā;

Evaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,

Maccurājā na passatī”ti.

Mogharājamāṇavapucchā pannarasamā.

16. Piṅgiyamāṇavapucchā

“Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo,

(iccāyasmā piṅgiyo)

Nettā na suddhā savanaṁ na phāsu;

Māhaṁ nassaṁ momuho antarāva,

Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ;

Jātijarāya idha vippahānaṁ”.

“Disvāna rūpesu vihaññamāne,

(piṅgiyāti bhagavā)